Tối 23/6, trao đổi với PV VietNamNet, Công an TP #Hải Phòng chính thức thông tin về tiến độ điều tra vụ việc #cầu đá cổ Đồng Tràng bị lấy trộm. Vụ việc gây xôn xao dư luận khi những phiến đá có tuổi đời hơn một thế kỷ bị nhóm đối tượng dùng xe cẩu tháo dỡ trong đêm, rồi đưa đi tiêu thụ. Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là sự xâm hại nghiêm trọng đến di sản văn hóa của địa phương.
Kế hoạch trộm cắp được bàn bạc kỹ lưỡng
Theo cơ quan điều tra, ngày 15/6, Lê Văn Chi (SN 1991) gặp Lương Đình Quý (SN 1991, cùng trú xã An Lão, Hải Phòng) và được Quý hỏi thăm về nơi có đồ đá cổ để mua bán. Chi lập tức chỉ điểm về cây cầu đá nằm ven đường 390 thuộc địa bàn huyện Thanh Hà cũ (nay là phường Ái Quốc) - nơi không có người trông coi. Cả hai nhanh chóng thống nhất sẽ trộm cây cầu để bán lấy tiền chia nhau. Sau khi khảo sát, thấy vị trí cầu nằm sát đường, thuận lợi cho việc vận chuyển, Quý và Chi quyết định hành động.
Quý chụp ảnh cây cầu và liên hệ Nguyễn Văn Đ. (SN 1988, trú phường Chí Quả, tỉnh Bắc Ninh), một người chuyên thu mua đồ đá cổ, để chào bán. Đ. đồng ý mua với giá 115 triệu đồng, hẹn thanh toán sau. Nhóm đối tượng đã lên kế hoạch tỉ mỉ, từ việc thuê xe cẩu đến lựa chọn thời điểm đêm khuya để tránh bị phát hiện.
Diễn biến vụ trộm và phi tang
Khoảng 23h20 ngày 15/6, Quý điều khiển xe cẩu đón Sáng và Chi đến khu vực cầu đá. Đến 0h30 ngày 16/6, nhóm bắt đầu tháo dỡ. Quý ngồi trên xe điều khiển cẩu, còn Chi và Sáng dùng dây thừng buộc các phiến đá mặt cầu để nâng lên xe. Sau nhiều giờ, chúng lấy được 4 thanh dầm ngang cùng 9 phiến đá mặt cầu rồi nhanh chóng rời hiện trường. Khoảng 2h, xe cẩu chở số đá di chuyển theo Quốc lộ 5 sang Bắc Ninh. Đến gần 7h sáng, số đá được đưa vào nhà Đ. để kiểm tra. Qua xem xét, Đ. xác định tài sản gồm 4 thanh dầm cầu, 8 tấm mặt cầu còn nguyên vẹn và 1 tấm bị vỡ. Tuy nhiên, sau đó Đ. đọc được thông tin trên mạng xã hội về việc cầu đá cổ bị trộm, liền yêu cầu trả lại. Quý hoàn trả 56 triệu đồng, giữ lại 4 triệu đồng cho chi phí vận chuyển.
Không dừng lại ở đó, Quý tiếp tục thuê Nguyễn Văn Dũng (SN 1993, trú xã An Trường, Hải Phòng) điều khiển xe cẩu đến nhà Đ. để vận chuyển số đá. Rạng sáng 17/6, Dũng cùng Sáng chuyển toàn bộ số đá lên xe. Trên đường vận chuyển, hai người bàn bạc giữ lại những phiến đá đẹp để bán, số còn lại đem vứt bỏ nhằm #phi tang. Đến khu vực chân cầu Thanh An, chúng hạ nhiều phiến đá xuống ven sông. Riêng 3 tấm đá mặt cầu cùng 2 thanh dầm ngang còn nguyên vẹn được cất giấu ven đường ở thôn Liễu Dinh, xã An Lão.
Hành vi xâm hại di sản và bài học quản lý
Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác bảo vệ di sản văn hóa tại các địa phương. Cầu đá cổ Đồng Tràng không chỉ là công trình giao thông mà còn mang giá trị lịch sử, văn hóa to lớn. Việc nhóm đối tượng dễ dàng tháo dỡ và vận chuyển trong đêm cho thấy sự thiếu chặt chẽ trong quản lý. Công an TP Hải Phòng đang tiếp tục điều tra, xử lý các đối tượng liên quan theo quy định của pháp luật, đồng thời thu hồi các hiện vật. Đây là bài học cho chính quyền địa phương trong việc tăng cường giám sát, bảo vệ các công trình cổ, tránh để xảy ra những vụ việc tương tự.
Vụ trộm cũng gây phẫn nộ trong cộng đồng mạng, nhiều người lên án hành vi vô ý thức của nhóm đối tượng. Một số ý kiến cho rằng cần có chế tài nghiêm khắc hơn đối với những kẻ xâm hại di sản. Hi vọng rằng, với sự vào cuộc của cơ quan chức năng, những phiến đá cổ sẽ sớm được phục hồi về vị trí cũ, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa cho thế hệ mai sau. Ngoài ra, vụ việc cũng đặt ra câu hỏi về vai trò của người dân trong việc phát hiện và tố giác tội phạm, khi mà cây cầu nằm ven đường nhưng không ai hay biết cho đến khi sự việc đã rồi.
Hiện Công an TP Hải Phòng đang tiếp tục điều tra, xử lý các đối tượng liên quan như #Lê Văn Chi, #Lương Đình Quý, #Nguyễn Văn Đ. và những người khác. Đồng thời, cơ quan chức năng kêu gọi người dân cung cấp thông tin nếu phát hiện các hành vi tương tự, nhằm bảo vệ những giá trị văn hóa quý báu của dân tộc.
