Trong bối cảnh #biến-đổi-khí-hậu ngày càng tác động rõ nét, #TP.HCM đang đối mặt với bài toán quy hoạch siêu đô thị tầm nhìn 100 năm. Theo các chuyên gia, việc mở rộng không gian hành chính kết hợp với các tỉnh lân cận như Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đặt ra thách thức lớn về sụt lún và nước biển dâng.
Ông Nguyễn Thu Phong, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, chỉ ra rằng TP HCM nằm trong nhóm đô thị chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu tại châu Á - Thái Bình Dương. Hệ thống sông Sài Gòn, Đồng Nai, Soài Rạp, Thị Vải không chỉ là dòng chảy tự nhiên mà còn là hành lang sinh thái và huyết mạch giao thông, kinh tế. Quy hoạch dài hạn cần đánh giá vai trò của các vùng sông nước, trũng thấp để xác định không gian phát triển phù hợp.
Thành phố đang hướng tới mô hình #thành-phố-bọt-biển, tận dụng khả năng điều tiết tự nhiên thay vì chỉ dựa vào hệ thống cống và máy bơm. Các hành lang thoát nước dọc sông Đồng Nai, sông Sài Gòn kết hợp với công viên, mặt nước sẽ tăng khả năng chống chịu trước thời tiết cực đoan. Bên cạnh đó, việc kiểm soát khai thác nước ngầm, hạn chế đô thị hóa vùng đất yếu và bảo tồn rừng ngập mặn Cần Giờ là những giải pháp phi công trình quan trọng.
Theo ông Phan Văn Tuấn, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP HCM, quy hoạch lần này đặt người dân làm trung tâm, lấy chất lượng sống làm thước đo. Mô hình #TOD (đô thị định hướng giao thông công cộng) với mạng lưới đường sắt đô thị làm khung xương sẽ giúp giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân. Các tuyến Vành đai 3, Vành đai 4 và cao tốc sẽ phân luồng xe container, giảm áp lực cho trung tâm.
Đến năm 2030, TP HCM tập trung hoàn thiện công trình chống ngập trọng điểm. Năm 2045, hướng tới hạ tầng đa tầng thích ứng biến đổi khí hậu và mục tiêu Net Zero. Tầm nhìn 2075, thành phố đặt mục tiêu trở thành đô thị đáng sống hàng đầu thế giới với cấu trúc sinh thái bền vững. Bài toán quy hoạch 100 năm không chỉ mở rộng không gian mà còn cân bằng giữa phát triển kinh tế, nhà ở, hạ tầng và bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, việc hợp nhất không gian hành chính với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu tạo ra siêu đô thị mới, nhưng cần tính đến tác động của #nước-biển-dâng và sụt lún. TP HCM cần chuyển từ tư duy chống ngập sang thích ứng, biến thách thức thành cơ hội phát triển không gian xanh, bền vững.
Để đạt được tầm nhìn 100 năm, thành phố cần sự chung tay của cộng đồng, doanh nghiệp và các nhà khoa học. Việc áp dụng công nghệ trong quản lý đô thị, giám sát môi trường và dự báo rủi ro khí hậu là yếu tố then chốt. #quy-hoạch-đô-thị thông minh sẽ giúp TP HCM không chỉ phát triển mà còn trở thành hình mẫu cho các đô thị ven biển trong khu vực.
