Trong bối cảnh thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và sáp nhập thôn, tổ dân phố trên cả nước, Ban Tổ chức Trung ương vừa ban hành hướng dẫn chi tiết về tiêu chuẩn, quy trình chỉ định cấp ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ tại các thôn, tổ dân phố thuộc diện sắp xếp. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm kiện toàn tổ chức cơ sở Đảng, tạo nền tảng vững chắc cho mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Nguyên tắc sắp xếp tổ chức đảng đồng bộ với chính quyền
Theo hướng dẫn, việc thành lập, sắp xếp lại tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với việc sắp xếp, thành lập thôn, tổ dân phố mới. Điều này có nghĩa là khi địa phương quyết định sáp nhập hay chia tách các thôn, tổ dân phố dựa trên nghị quyết của HĐND hoặc quyết định của UBND, thì tổ chức đảng cũng phải được điều chỉnh tương ứng. Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh yêu cầu phát huy dân chủ, đề cao trách nhiệm của cấp ủy, chi bộ và từng đảng viên, trên tinh thần khách quan, minh bạch, đoàn kết và thống nhất. Đặc biệt, cần kiên quyết khắc phục tư tưởng cá nhân, cục bộ địa phương, "lợi ích nhóm" và thiếu tính xây dựng trong quá trình thực hiện.
Tiêu chuẩn nhân sự cấp ủy: Phẩm chất chính trị là ưu tiên hàng đầu
Công tác nhân sự phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của Đảng và Nhà nước, hướng tới cơ cấu độ tuổi hợp lý, hài hòa giữa tính kế thừa và yêu cầu trẻ hóa đội ngũ cán bộ. Nhân sự được lựa chọn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, trong đó đặc biệt coi trọng phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, uy tín, sức khỏe, tinh thần trách nhiệm và năng lực lãnh đạo. Cụ thể, cấp ủy viên cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, và có uy tín trong cán bộ, đảng viên cũng như nhân dân. Ngoài ra, người được chọn phải có năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ, khả năng đoàn kết, tập hợp, vận động nhân dân, am hiểu tình hình địa bàn dân cư và có hiểu biết về công tác xây dựng Đảng. Một yêu cầu mới được bổ sung là khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các nền tảng số phục vụ công tác, thể hiện xu hướng chuyển đổi số trong hoạt động của tổ chức cơ sở Đảng.
Về trình độ học vấn, cấp ủy viên phải tốt nghiệp THPT trở lên và có trình độ lý luận chính trị phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, nhân sự tham gia cấp ủy chi bộ thôn, tổ dân phố không quá 65 tuổi tại thời điểm chỉ định. Đối với những nơi khó khăn về nguồn nhân sự, vùng sâu, vùng xa, ban thường vụ cấp ủy cấp tỉnh có thể chỉ đạo đảng ủy cấp xã xem xét, quyết định trên cơ sở bảo đảm tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, uy tín, năng lực, sức khỏe và khả năng dẫn dắt.
Khuyến khích mô hình bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn
Hướng dẫn nêu rõ, cấp ủy chi bộ thôn, tổ dân phố về cơ bản gồm bí thư, phó bí thư và cấp ủy viên. Việc cơ cấu cấp ủy phải căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, quy mô, đặc điểm địa bàn, số lượng đảng viên và chất lượng đội ngũ. Ban Tổ chức Trung ương khuyến khích thực hiện mô hình bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố hoặc trưởng ban công tác mặt trận, nhằm tăng cường hiệu quả lãnh đạo và giảm bớt đầu mối. Đồng thời, cần quan tâm cơ cấu cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ có trình độ, năng lực, uy tín và triển vọng phát triển tham gia cấp ủy ở những nơi có đủ điều kiện, bảo đảm tính kế thừa và phát triển.
Về số lượng cấp ủy, chi bộ có dưới 9 đảng viên chính thức chỉ chỉ định bí thư và có thể chỉ định 1 phó bí thư nếu cần. Chi bộ từ 9 đảng viên trở lên sẽ chỉ định bí thư, 1 phó bí thư và chi ủy viên. Với chi bộ đông đảng viên, số chi ủy viên không quá 7 người, bao gồm cả bí thư và phó bí thư.
Quy trình 4 bước chỉ định cấp ủy chi bộ
Quy trình chỉ định chi ủy, bí thư, phó bí thư được thực hiện qua 4 bước chặt chẽ. Bước 1, Thường trực đảng ủy cấp xã chỉ đạo Ban xây dựng Đảng tham mưu xây dựng đề án nhân sự, xác định rõ số lượng, cơ cấu, dự kiến nhân sự của các chi bộ mới, sau đó báo cáo xin ý kiến ban thường vụ đảng ủy cấp xã. Bước 2, tổ chức hội nghị triển khai quán triệt đề án thành lập chi bộ mới và thảo luận lấy ý kiến về nhân sự. Bước 3, đảng ủy viên cấp xã phụ trách chủ trì hội nghị với chi ủy chi bộ cũ (hoặc bí thư, phó bí thư) để thảo luận, biểu quyết nhân sự mới theo định hướng đề án. Bước 4, ban thường vụ đảng ủy cấp xã thảo luận, biểu quyết và ra quyết định chỉ định chi ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ nhiệm kỳ 2025-2030.
Ban Tổ chức Trung ương lưu ý, cần bảo đảm tiêu chuẩn, số lượng, cơ cấu cấp ủy viên theo hướng hài hòa, hợp lý giữa các thôn, tổ dân phố, tránh bố trí cơ học, dàn đều. Trường hợp có nhiều nhân sự đủ tiêu chuẩn, ưu tiên những người có đủ điều kiện về độ tuổi tham gia trọn nhiệm kỳ, quan tâm nhân sự trẻ, có trình độ, năng lực và uy tín. Ngoài ra, khuyến khích nhân sự có trình độ lý luận chính trị trung cấp, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số, có kinh nghiệm thực tiễn và am hiểu cộng đồng dân cư.
Việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố lần này không chỉ đơn thuần là thay đổi về mặt hành chính, mà còn là cơ hội để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Với những hướng dẫn cụ thể, chi tiết, Ban Tổ chức Trung ương kỳ vọng các địa phương sẽ thực hiện thành công, góp phần xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở.
Xem thêm: #sap-xep-thon-to-dan-pho, #to-chuc-dang-co-so, #tieu-chuan-bi-thu, #cap-uy-chi-bo, #chinh-quyen-dia-phuong, #chuyen-doi-so
