Những ngày cuối tháng 6, cánh đồng Khê Xuân (thôn Mỹ Lại, xã Tịnh Khê, tỉnh #Quảng Ngãi) phủ một màu vàng úa thay vì sắc xanh của lúa non. Giữa cái nắng gay gắt, nhiều thửa ruộng đang ở giai đoạn sinh trưởng bỗng héo rũ, lá quăn lại rồi khô dần vì không chịu nổi nguồn nước bị nhiễm mặn. #xâm nhập mặn đang trở thành nỗi ám ảnh của người nông dân nơi đây.
Đứng giữa ruộng lúa đang chết dần, ông Trần Ngọc Thắng (trú thôn Mỹ Lại, xã Tịnh Khê) không giấu được sự xót xa. Vụ hè thu năm nay, gia đình ông gieo sạ hơn 2 sào lúa (500 m²/sào). Thế nhưng, khi lúa vừa bén rễ, nước mặn xâm nhập khiến toàn bộ diện tích bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ông chia sẻ: “Lúa mới lên đã héo, chết từng đám. Nhìn cả ruộng lúa khô cháy mà bất lực”. Nhiều hộ dân khác cũng rơi vào cảnh tương tự. Ông Lâm Thành Hân (63 tuổi) cho biết 3 sào lúa của gia đình đều bị ảnh hưởng nặng, dù đã liên tục bơm nước để giảm độ mặn nhưng bất thành. “Toàn bộ chi phí đầu tư từ giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến tiền thuê nhân công đều đã bỏ vào đồng ruộng. Tuy nhiên, khi lúa chết dần từng ngày, mọi khoản đầu tư có nguy cơ mất trắng”, ông Hân nói.
Theo thống kê sơ bộ, hiện có 29 hộ dân tại khu vực này có ruộng lúa bị ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn, với tổng diện tích khoảng 4,5 ha. Nhiều hộ bị thiệt hại nặng, lên tới 70-100% diện tích. Ông Nguyễn Hoài Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê - cho biết chính quyền đang thường xuyên theo dõi diễn biến độ mặn trên các tuyến kênh mương nội đồng để kịp thời thông tin cho người dân. Đồng thời, vận động các hộ tranh thủ những thời điểm có nguồn nước ngọt nhằm bơm vào ruộng, gieo sạ lại đối với những diện tích còn khả năng phục hồi. “Về lâu dài, địa phương sẽ kiến nghị UBND tỉnh cùng các ngành chức năng nghiên cứu những giải pháp đồng bộ nhằm hạn chế tác động của hạn hán và xâm nhập mặn. Trong bối cảnh #biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến cực đoan, việc đầu tư hệ thống thủy lợi, kiểm soát nguồn nước và nâng cao khả năng thích ứng cho sản xuất nông nghiệp là yêu cầu cấp thiết để giảm thiểu thiệt hại cho người dân”, ông Thanh nói.
Những cánh đồng lúa chết khô bên sông Trà không chỉ là nỗi đau của riêng người nông dân mà còn là hồi chuông cảnh báo về tác động của #hạn hán và #xâm nhập mặn ngày càng khốc liệt. Nếu không có giải pháp kịp thời, nhiều hộ dân có thể mất trắng vụ mùa, đẩy cuộc sống của họ vào cảnh khó khăn hơn. #nông nghiệp Việt Nam cần những chiến lược thích ứng bền vững để đối phó với biến đổi khí hậu.
