Để triển khai thống nhất trên toàn tỉnh, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành Kế hoạch số 185/KH-UBND thực hiện Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20.5.2026 của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp thôn, tổ dân phố và thực hiện chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở.
Mục tiêu không chỉ là sắp xếp lại các đơn vị dân cư mà còn từng bước xây dựng bộ máy chính quyền cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn.
Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông phát biểu việc sắp xếp thôn, tổ dân phố
Theo kết quả rà soát, toàn tỉnh hiện có 148 xã, phường với 5.049 thôn, tổ dân phố. Trong đó, 141 xã, phường thuộc diện phải thực hiện sắp xếp; có 1.989 thôn, tổ dân phố bắt buộc phải sắp xếp và 995 đơn vị thuộc diện khuyến khích.
Chỉ còn 7 xã giữ nguyên hiện trạng do các thôn, tổ dân phố đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo quy định.
Mặc dù, khối lượng công việc lớn nhưng quá trình triển khai được thực hiện bài bản và đồng bộ. Theo đó, các sở, ngành, địa phương tập trung hoàn thiện phương án, tổ chức lấy ý kiến nhân dân, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để bộ máy mới đi vào hoạt động đúng tiến độ.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ nhằm giảm số lượng đầu mối ở cơ sở mà còn là bước chuẩn bị cho mô hình quản trị mới, phù hợp với yêu cầu phát triển của địa phương và cả nước trong giai đoạn tới.
Cùng với đó, việc đổi tên thôn, tổ dân phố cần được thực hiện thận trọng vì không chỉ liên quan đến địa danh hành chính mà còn gắn với lịch sử, truyền thống văn hóa, ký ức cộng đồng và niềm tự hào của nhiều thế hệ người dân.
Một điểm đáng chú ý trong quá trình sắp xếp là tỉnh không thực hiện theo cách cào bằng. Sau khi rà soát, có 81 thôn, tổ dân phố dù thuộc diện phải sắp xếp nhưng được đề xuất giữ nguyên do có những yếu tố đặc thù về địa hình, giao thông, phong tục, tập quán hoặc yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Cách làm này cho thấy việc thực hiện chủ trương luôn đặt thực tiễn lên hàng đầu. Bên cạnh mục tiêu tinh gọn bộ máy, tỉnh cũng chú trọng giữ gìn sự ổn định trong đời sống nhân dân, bảo tồn bản sắc văn hóa và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.
Theo ghi nhận thực tế tại xã Bình Nguyên là minh chứng rõ nét cho tinh thần triển khai quyết liệt từ cơ sở. Địa phương đã công bố nghị quyết sắp xếp, đổi tên thôn; giải thể các chi bộ cũ, thành lập chi bộ mới; chỉ định cấp ủy và trưởng thôn lâm thời để bảo đảm hệ thống chính trị hoạt động liên tục.
Theo đó, sau khi sắp xếp, xã còn 23 thôn, trong đó 29 thôn sắp xếp thành 14 thôn mới, 9 thôn giữ nguyên hiện trạng. Cùng với việc sắp xếp, đổi tên thôn, Đảng ủy xã cũng đã lãnh đạo, chỉ đạo việc sắp xếp, thành lập mới các chi bộ thôn trực thuộc Đảng bộ xã, kết thúc hoạt động của 29 chi bộ và thành lập mới 14 chi bộ thôn; kiện toàn nhân sự 23 chi bộ thôn gắn với nâng cấp nhiệm kỳ chi ủy, bí thư, phó bí thư các chi bộ từ nhiệm kỳ 2025 – 2027 lên thành nhiệm kỳ 2025 – 2030.
Ngày 1.7, tại hội nghị ông Nguyễn Mạnh Hùng – Bí thư Đảng ủy xã Bình Nguyên cho biết: "Việc sắp xếp lại các thôn được xác định là yêu cầu tất yếu trong triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã.
Thực tiễn cho thấy, việc duy trì quá nhiều thôn quy mô nhỏ, phân tán, manh mún gây khó khăn trong công tác quản lý, điều hành, đồng thời làm gia tăng đầu mối, phân tán nguồn lực và giảm hiệu quả tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở.
Do đó, việc tinh gọn lại tổ chức sẽ khắc phục tình trạng chia cắt trong quản trị địa bàn và tối ưu nguồn lực công, giảm chi phí vận hành bộ máy, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, đáp ứng yêu cầu đổi mới".
Cùng với đó, xã Xuân Lãng cũng đã tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời công bố Nghị quyết sắp xếp các thôn. Cụ thể, xã quyết định kết thúc hoạt động đối với 16 chi bộ thôn cũ và thành lập 8 chi bộ mới; chỉ định cấp ủy, bí thư, phó bí thư các chi bộ nhiệm kỳ 2025-2030 và trao quyết định cho các trưởng thôn lâm thời.
Bà Phạm Thị Thu Hương, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Phú Thọ trao quyết định sắp xếp các thôn trên địa bàn xã Xuân Lãng.
Lãnh đạo xã Xuân Lãng trao các quyết định cho đại diện các chi bộ và trưởng thôn được chỉ định.
Có thể nói, những chuyển động đang diễn ra tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ cho thấy, tinh gọn bộ máy ở cơ sở không chỉ là thay đổi về tổ chức hành chính mà còn là bước chuẩn bị cho một nền quản trị hiện đại, gần dân và phục vụ người dân tốt hơn.
Khi chủ trương đúng được triển khai bằng cách làm khoa học, linh hoạt và phù hợp với thực tiễn, những thay đổi hôm nay sẽ trở thành nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương trong những năm tới.
