Trong cuộc làm việc với các ban, bộ, ngành về công tác phòng, chống thiên tai, #TôLâm – Tổng Bí thư, Chủ tịch nước – nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang #quản trị rủi ro chủ động. Đây là bước ngoặt quan trọng, đặt nền tảng cho sự phát triển nhanh, ổn định và bền vững của đất nước.
Theo Tổng Bí thư, trong bối cảnh cả nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, nhiều địa phương phấn đấu tăng trưởng 2 con số, phòng, chống #thiên tai không còn là nhiệm vụ bên lề mà là điều kiện tiên quyết. Vì vậy, công tác này phải được tích hợp vào kịch bản điều hành phát triển, đầu tư công, sản xuất kinh doanh, thu hút đầu tư và bảo đảm an sinh xã hội.
Tinh thần chung là chuyển từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa từ sớm, từ xa; từ chỉ đạo theo mùa vụ sang chuẩn bị thường xuyên; từ dựa vào kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu, khoa học, #côngnghệ, #pháp luật và trách nhiệm người đứng đầu.
Tổng Bí thư chỉ rõ, thiên tai ngày càng cực đoan, bất thường, gây thiệt hại lớn cả về người, tài sản và nền tảng phát triển. Do đó, tuyệt đối không được chủ quan, phải chuẩn bị cho tình huống xấu hơn, nhanh hơn, phức tạp hơn để không bị động, bất ngờ.
Bảo vệ tính mạng Nhân dân là mệnh lệnh cao nhất
Mọi phương án, quyết định chỉ huy, nguồn lực huy động phải hướng trước hết vào bảo vệ người dân, nhất là người già, trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ neo đơn và người dân vùng nguy hiểm. Đây là nguyên tắc xuyên suốt, không thể thay đổi.
Về nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến hết năm 2026, Tổng Bí thư yêu cầu rà soát, cập nhật toàn bộ kịch bản thiên tai. Kịch bản phải sát từng vùng, từng địa bàn, từng lưu vực, từng nhóm công trình, từng nhóm dân cư dễ bị tổn thương. Nguyên tắc: không dùng phương án cũ cho tình hình mới; không sao chép phương án giữa các địa phương; không để văn bản đầy đủ nhưng khi xảy ra lại không vận hành được.
Cấp xã phải nắm chắc từng hộ dân trong khu vực nguy cơ lũ quét, sạt lở, ngập sâu, hạ du hồ chứa, ven sông, ven biển. Danh sách phải có thật, cập nhật thật, giao người phụ trách thật. Không để khi thiên tai xảy ra mới hỏi dân ở đâu, ai cần cứu trước, vật tư ở đâu.
Phương châm “bốn tại chỗ” cần được tổ chức lại phù hợp thực tiễn. Phải rà soát lực lượng tại chỗ ở từng xã, thôn, bản; không nói chung chung “huy động Nhân dân” khi thực tế nhiều nơi thiếu người khỏe mạnh, thiếu người biết vận hành máy móc. Cần lập danh sách người có khả năng tham gia cứu hộ, sơ tán, vận hành phương tiện; huy động dân quân, công an xã, y tế cơ sở, giáo viên, đoàn thể, doanh nghiệp, chủ phương tiện. Không thể đặt gánh nặng cứu hộ lên vai người già, phụ nữ, trẻ nhỏ.
Cần thiết lập cơ chế cụm xã, liên xã, liên địa bàn theo lưu vực sông, vùng hạ du hồ chứa, ven biển. Xác định rõ xã trung tâm, điểm tập kết lực lượng, vật tư, phương tiện, tuyến sơ tán và phương án chi viện chéo. Khi tình huống vượt khả năng cơ sở, phải có lực lượng cơ động cấp tỉnh, quân đội, công an chi viện. Không để một xã, một thôn, bản đơn độc trước lũ quét, sạt lở, bão lớn.
Định hướng giai đoạn 2026–2030, Tổng Bí thư chỉ rõ đây là giai đoạn tạo nền căn bản chuyển từ ứng phó sang quản trị rủi ro thiên tai. Trước hết, hoàn thiện hệ thống #phápluật về phòng, chống thiên tai, phòng thủ dân sự, tài nguyên nước, thủy lợi, đê điều, khí tượng thủy văn, quy hoạch, đầu tư công, ngân sách, bảo hiểm. Khẩn trương xây dựng Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030, gắn với Chiến lược quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2050.
Mọi quy hoạch, dự án đầu tư phải tính đến #thiêntai cực đoan, #biếnđổikhíhậu, không để công trình phát triển hôm nay trở thành rủi ro của ngày mai. Lấy sự an toàn của Nhân dân làm thước đo cao nhất.
Cuộc làm việc có sự tham dự của các Ủy viên Bộ Chính trị: Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; cùng lãnh đạo Chính phủ, các ban, bộ, ngành. Tổng Bí thư kết luận: từ nay đến hết năm 2026, yêu cầu đặt ra là không chủ quan, không bị động, không bất ngờ; bảo vệ Nhân dân trước hết; củng cố cơ sở; huy động nguồn lực thực chất; đề cao trách nhiệm người đứng đầu.
