Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang có nhiều biến động, vấn đề nhà ở cho người dân, đặc biệt là nhà ở cho thuê, đang trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Mới đây, Bộ Xây dựng đã đưa ra chỉ đạo quyết liệt, yêu cầu các địa phương trên cả nước phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6-2026. Đây là một bước đi quan trọng nhằm giải quyết nhu cầu nhà ở ngày càng cao, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu công nghiệp.
Đa dạng loại hình nhà ở cho thuê
Theo chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, các loại hình nhà cho thuê sẽ bao gồm: nhà ở công vụ, nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp, nhà ở thương mại cho thuê, và nhà ở riêng lẻ do người dân tự xây dựng để cho thuê. Sự đa dạng này nhằm đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm đối tượng khác nhau, từ cán bộ công chức, công nhân lao động đến người dân có thu nhập thấp.
Đặc biệt, mô hình #nhà-ở-xã-hội được xem là trọng tâm, với Quỹ nhà ở quốc gia đóng vai trò chủ đầu tư. Quỹ này là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp tỉnh, hoạt động theo nguyên tắc phi lợi nhuận, có chức năng xây dựng các dự án nhà ở xã hội và tạo lập quỹ nhà thông qua việc mua lại nhà ở thương mại hoặc nhà ở xã hội để cho thuê.
Nguồn vốn và giá thuê hợp lý
Về nguồn vốn, các dự án sẽ được đầu tư từ ngân sách địa phương cấp vốn điều lệ, kết hợp với tiền trích nộp thay quỹ đất nhà ở xã hội của các dự án thương mại. Điều này giúp tạo ra nguồn lực bền vững cho việc phát triển nhà ở cho thuê. Về giá thuê, Bộ Xây dựng nhấn mạnh nguyên tắc không tính các ưu đãi của Nhà nước, chỉ tính đủ chi phí bảo trì và thu hồi vốn tối thiểu trong 20 năm. Điều này đảm bảo giá thuê ở mức hợp lý, phù hợp với khả năng chi trả của người lao động.
Yêu cầu khẩn trương và tránh lãng phí
Bộ trưởng Bộ Xây dựng đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tổ chức điều tra, đánh giá kỹ lưỡng nhu cầu thuê nhà của từng nhóm đối tượng trên địa bàn. Từ đó, xây dựng kế hoạch đầu tư xây dựng thực chất, tránh hiện tượng lệch pha cung - cầu gây lãng phí nguồn lực. Các địa phương cần khẩn trương thực hiện đầu tư nhà ở cho thuê bằng vốn ngân sách, phấn đấu mỗi nơi khởi công ít nhất một dự án trong tháng 6-2026, và triển khai các dự án quy mô lớn trong quý III và IV cùng năm.
Ưu tiên quỹ đất sạch và hạ tầng đồng bộ
Một yếu tố then chốt là việc bố trí quỹ đất “sạch” và đồng bộ hạ tầng. Các địa phương cần rà soát quy hoạch, ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, vùng động lực phát triển, khu công nghiệp, khu kinh tế, và các khu vực phát triển #giao-thông công cộng (TOD). Đồng thời, cần bố trí nguồn vốn địa phương tương xứng để thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư và đầu tư hạ tầng kỹ thuật, đảm bảo quỹ đất sạch được kết nối với hệ thống hạ tầng xã hội thiết yếu như y tế, #giáo-dục, thiết chế văn hóa.
Hỗ trợ hộ gia đình và cá nhân tham gia
Bên cạnh các dự án lớn, Bộ Xây dựng cũng khuyến khích hộ gia đình, cá nhân tham gia xây dựng nhà ở riêng lẻ nhiều tầng, nhiều căn hộ để cho thuê. Các cơ quan chức năng sẽ nghiên cứu cơ chế hỗ trợ, hướng dẫn tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn phòng cháy chữa cháy để đảm bảo chất lượng và an toàn cho người thuê.
Quản lý hiệu quả tài sản công
Một điểm đáng chú ý là việc rà soát tổng thể và tăng cường quản lý tài sản công, bao gồm quỹ nhà ở thuộc sở hữu nhà nước như nhà ở công vụ, nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, nhà ở sinh viên. Các địa phương cần kiên quyết xử lý tình trạng tài sản công bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả, phòng chống lãng phí gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Đồng thời, nghiên cứu chuyển đổi công năng sang nhà ở cho thuê đối với những tài sản không còn nhu cầu sử dụng.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính
Để thúc đẩy tiến độ, Bộ Xây dựng yêu cầu triệt để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đầu tư phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội. Áp dụng cơ chế “một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn”, ưu tiên thực hiện các thủ tục theo “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” đối với dự án nhà ở cho thuê. Điều này sẽ giúp rút ngắn thời gian triển khai, đưa dự án vào sử dụng nhanh chóng.
Với những chỉ đạo quyết liệt này, hy vọng thị trường nhà ở cho thuê sẽ có bước phát triển mạnh mẽ, góp phần giải quyết bài toán nhà ở cho người dân, đặc biệt là người lao động tại các khu công nghiệp và đô thị lớn. Đây cũng là một phần trong chiến lược phát triển đô thị bền vững, hướng tới mục tiêu an sinh xã hội và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Các chuyên gia cho rằng, nếu thực hiện tốt, chương trình #nhà-ở-cho-thuê này sẽ tạo ra cú hích lớn cho thị trường bất động sản, đồng thời cải thiện đáng kể chất lượng sống của người dân. Bên cạnh đó, việc phát triển nhà ở xã hội cũng góp phần ổn định thị trường lao động, thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các địa phương cần nhanh chóng vào cuộc, tận dụng các cơ chế ưu đãi để biến kế hoạch thành hiện thực, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng.
