Cuối tháng 6 vừa qua, triển lãm Tổng thể #quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm chính thức khai trương tại Bảo tàng Hà Nội, thu hút hàng trăm người dân mỗi ngày. Với diện tích 3.359 km² và dân số dự báo đạt 15 triệu vào năm 2035, 19 triệu vào năm 2065, bản quy hoạch này được xem là kim chỉ nam cho sự phát triển của Thủ đô trong một thế kỷ tới. Tuy nhiên, đằng sau những con số hoành tráng là những câu chuyện đời thường, những kỳ vọng và cả nỗi lo của người dân.
Anh Dương Quyết, sống ở Hoài Đức, làm việc tại Ba Đình, là một trong số hàng nghìn người đã tới triển lãm. Mỗi ngày, anh mất gần 2,5 tiếng để di chuyển 36 km giữa nhà và cơ quan. Anh chia sẻ: "Tôi thường rời nhà lúc 6h sáng, nếu không mưa thì mất 45 phút, nhưng nếu mưa, đường tắc có thể kéo dài gấp đôi." Anh Quyết kỳ vọng #metro hoàn thành sẽ giúp anh đi làm thuận lợi hơn. Trong quy hoạch, Hà Nội dự kiến xây dựng 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài 979 km, tích hợp với đường sắt quốc gia và liên vùng. Anh Quyết hy vọng tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội sớm khánh thành để anh có thể đi từ nhà đến ga Nhổn, bắt tàu xuống ga Văn Miếu rồi đi bộ tới cơ quan.
Không chỉ anh Quyết, nhiều người dân khác cũng đến triển lãm với mong muốn tra cứu xem nhà mình có nằm trong diện quy hoạch hay không. Ông Đỗ Cao Trường, 65 tuổi, cùng người bạn thân tới từ sớm. Gia đình ông sống ở phường Vĩnh Hưng, khu vực ven sông Hồng - nơi được định hướng phát triển thành #đô thị hiện đại. Ông Trường dò trên bản đồ nhưng chưa xác định được vị trí nhà mình. Ông nói: "Tôi mong quy hoạch chi tiết sớm được công bố, càng chi tiết càng tốt, vì nó ảnh hưởng đến giao dịch #bất động sản, mua bán nhà đất." Ông Hà, bạn của ông Trường, cũng bày tỏ: "Nếu có người thuyết minh ở đây thì người dân dễ hiểu hơn. Xem tổng thể chung chung hơi khó hiểu."
Theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, quy hoạch tổng thể chỉ xác định định hướng chung, còn thông tin cụ thể sẽ được thể hiện trong quy hoạch phân khu và chi tiết. Đơn vị này đang xây dựng phần mềm tra cứu, dự kiến công khai vào tháng 11/2026. Trong thời gian chờ đợi, người dân có thể tham khảo dữ liệu thử nghiệm hoặc gửi đề nghị đến UBND phường, Sở để được cung cấp thông tin chính thức.
TS.KTS Ngô Trung Hải, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch #phát triển đô thị Việt Nam, đánh giá cao việc Hà Nội đồng loạt khởi công 5 tuyến metro dài hơn 300 km. Ông cho rằng: "Hệ thống metro nếu hoàn thành sẽ là động lực quan trọng để phát triển các đô thị vệ tinh vốn bất động vì thiếu kết nối." Tuy nhiên, ông cũng lưu ý cần thận trọng khi triển khai ở những nơi dân cư đã ổn định, tránh gây lo lắng. Ông đặt câu hỏi: "Điều quan trọng nhất là nguồn lực tài chính sẽ đến từ đâu?" Nhiều quốc gia khi phát triển hạ tầng quy mô lớn đều phải chấp nhận vay dài hạn. Nếu không có cơ chế huy động vốn mạnh, rất khó triển khai hàng loạt dự án như quy hoạch.
Bên cạnh hạ tầng, ông Hải nhấn mạnh cần ưu tiên tạo việc làm, phát triển khu công nghiệp, đại học, trung tâm dịch vụ để nâng thu nhập cho người dân. Ông cũng đề xuất nghiên cứu mô hình "thành phố trong thành phố" để các đơn vị hành chính được trao thẩm quyền rõ ràng, chủ động quản lý phát triển.
Thống kê từ ngày 29/6 đến 5/7, đã có hơn 20.000 người tham quan triển lãm - một trong những sự kiện đông khách nhất tại Bảo tàng Hà Nội những năm gần đây. Triển lãm kéo dài đến hết 29/8, mở cửa 9h-17h hàng ngày trừ thứ hai. Với những người dân như anh Quyết, ông Trường, triển lãm không chỉ là nơi để xem, mà còn là nơi để hy vọng về một #Hà Nội hiện đại, văn minh hơn trong tương lai. Ông Quỳnh, bố anh Quyết, 86 tuổi, tâm sự: "Đi xem cho biết, mình khó hưởng thụ được thành quả trăm năm nhưng rất kỳ vọng cho con cháu."
Quy hoạch trăm năm là một bước đi lớn, nhưng để trở thành hiện thực, cần sự đồng thuận của người dân, nguồn lực tài chính mạnh mẽ và một bộ máy quản trị hiệu quả. Câu chuyện của anh Quyết, ông Trường, ông Hà... phản ánh những kỳ vọng và lo lắng rất thực tế. Liệu #quy hoạch này có giải quyết được bài toán #giao thông, nhà ở, việc làm? Hay sẽ chỉ là những bản vẽ đẹp trên giấy? Thời gian sẽ trả lời. Nhưng rõ ràng, người dân Hà Nội đang rất quan tâm và mong chờ những thay đổi tích cực.
