Cuộc chiến Trung Đông: Khi tình bạn bị thử thách
Ngày 14-6 (giờ Mỹ), Thủ tướng Pakistan, ông Shehbaz Sharif, đã thông báo rằng #Iran và #Mỹ đã đạt được một thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, một vụ tấn công của máy bay chiến đấu #israel vào thủ đô Beirut (Lebanon) đã khiến ít nhất 3 người thiệt mạng. Thật trớ trêu, vụ tấn công này diễn ra vào một ngày mà mọi người đang hy vọng vào hòa bình.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không thể giữ được bình tĩnh khi viết trên mạng xã hội rằng: "Vụ tấn công vào Beirut sáng nay không nên xảy ra, đặc biệt là vào một ngày đặc biệt khi chúng ta đang rất gần với một thỏa thuận hòa bình với Iran". Có vẻ như ông Trump đã không hài lòng với hành động của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, khi trong cuộc điện đàm giữa hai người, ông đã hỏi: "Ông đang làm cái quái gì vậy?".
Đây là một trong những lần hiếm hoi mà thế giới chứng kiến sự bất đồng giữa hai nhà lãnh đạo đồng minh thân thiết này. Trong năm trước khi chiến sự Trung Đông nổ ra, mối quan hệ giữa họ rất tốt đẹp. Vào tháng 2-2025, Netanyahu là nhà lãnh đạo nước ngoài đầu tiên được Trump chào đón tại Nhà Trắng sau khi ông nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai.
Tháng 10 cùng năm, Trump đã nhận được nhiều tràng pháo tay khi phát biểu trước Quốc hội Israel trong chuyến thăm Jerusalem. Netanyahu cũng không ngần ngại gọi Trump là "người bạn vĩ đại nhất mà Israel từng có tại Nhà Trắng". Tuy nhiên, mọi chuyện đã thay đổi khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công chung vào Iran vào ngày 28-2.
Cuộc chiến kéo dài và những bất đồng
Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đã kéo dài hơn 3 tháng rưỡi, và điều này đã tạo ra những rạn nứt trong mối quan hệ giữa Trump và Netanyahu. Trump đã từng hứa với người dân Mỹ rằng cuộc chiến này sẽ chỉ kéo dài tối đa 6 tuần, nhưng thực tế lại không như mong đợi.
Trong khi đó, Netanyahu lại không bao giờ ủng hộ một thỏa thuận chính trị với Iran. Ông coi việc đảm bảo Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân là "mục tiêu cả đời" của mình. Vào ngày thứ hai của các cuộc tấn công chung, Netanyahu đã gọi đây là điều mà ông "đã hy vọng thực hiện trong 40 năm" và cảm ơn Trump vì đã tham gia vào sứ mệnh này.
Trong bối cảnh các cuộc khảo sát cho thấy đa số người Mỹ không mong muốn chiến sự Trung Đông tiếp diễn, Trump dường như rất muốn rút Mỹ khỏi cuộc chiến và mở lại eo biển Hormuz để giảm bớt giá dầu và khí đốt toàn cầu. Ngược lại, Netanyahu lại đang đối mặt với cuộc bầu cử quốc hội Israel sắp diễn ra và không thể chấm dứt cuộc chiến này.
“Vì lý do chính trị, ông Netanyahu không thể chấm dứt cuộc chiến này bởi vì ông ấy chưa thực hiện được những lời hứa đáng kinh ngạc đó, và bởi vì ông ấy không muốn đối mặt sự nhận xét của người dân” – ông Anshel Pfeffer, phóng viên chuyên viết về Israel cho tờ The Economist, cho biết.
Bất đồng xung quanh thỏa thuận Mỹ-Iran
Trước khi Israel và nhóm vũ trang #Hezbollah nhất trí ngừng bắn ở Lebanon vào ngày 19-6, hai bên đã giao tranh dữ dội. Bộ #Y tế Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel đã giết chết 47 người và làm bị thương 97 người, trong khi Israel cho biết 4 binh sĩ nước này đã thiệt mạng trong một sự cố ở Lebanon.
Cuộc thăm dò hồi tháng 5 của Viện Nghiên cứu #An ninh Quốc gia Israel cho thấy có tới 70% người Do Thái ở Israel ủng hộ việc tăng cường cuộc chiến chống lại Hezbollah. Nhiều quan chức nội các Israel vẫn giữ vững lập trường tấn công Hezbollah.
“Cứ mỗi giọt nước mắt của một người mẹ Israel, thì phải có hàng ngàn người mẹ #Lebanon khóc. Toàn bộ Lebanon nên bốc cháy” – Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel, ông Itamar Ben Gvir, tuyên bố trên mạng xã hội hôm 19-6.
Tờ The Washington Post hôm 19-6 dẫn nguồn tin cho biết các cơ quan tình báo Mỹ đã cảnh báo chính quyền Trump rằng Netanyahu có khả năng sẽ thực hiện các bước đi làm suy yếu nỗ lực nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài với Iran.
Trong bối cảnh này, Nhà Trắng đã đáp trả mạnh mẽ. “Tổng thống Donald Trump là nguyên thủ quốc gia duy nhất trên toàn thế giới có thiện cảm với Israel vào thời điểm này, và ông ấy lại là nguyên thủ quốc gia của siêu cường thế giới. Nếu tôi ở trong nội các của chính phủ Israel, có lẽ tôi đã không tấn công đồng minh mạnh mẽ duy nhất còn lại của mình” – Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance nói với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 18-6.
Ông Harrison Mann – từng là nhà phân tích tại Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ – cho biết báo cáo tình báo Mỹ đã nắm bắt được động lực chính thúc đẩy các quyết định chính sách của Netanyahu. “Chiến tranh trường kỳ đã là động lực thúc đẩy chính trị Israel trong nhiều năm. Không có gì ngạc nhiên khi với cuộc bầu cử sắp tới, ông Netanyahu phải chứng minh rằng ông ta có thể làm tốt hơn đối thủ của mình trong những việc này” – ông Mann nói.
Tuy nhiên, ông Mann cũng cảnh báo Mỹ vẫn có thể có những công cụ khiến Netanyahu cân nhắc lại. “Mỹ có thể cắt đứt nguồn cung cấp đạn dược, nhiên liệu máy bay và hỗ trợ bảo trì, hạn chế phạm vi bất kỳ cuộc tấn công nào của Israel, đóng băng việc chia sẻ thông tin tình báo quan trọng hoặc rút các lực lượng Mỹ đang được triển khai để bảo vệ không phận Israel, làm tăng chi phí chiến tranh của Israel” – ông Mann nói.
Kết luận: Tình bạn có thể vượt qua bão tố?
Cuộc chiến Trung Đông không chỉ là một cuộc chiến giữa các quốc gia mà còn là một bài học về tình bạn và sự đồng minh. Liệu rằng mối quan hệ giữa Mỹ và Israel có thể vượt qua những thử thách này? Chỉ thời gian mới có thể trả lời.
