Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy thoái tài nguyên ngày càng nghiêm trọng, việc quản lý rừng bền vững không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm sống còn đối với mỗi quốc gia, mỗi địa phương. Tại Lâm Đồng – một trong những tỉnh có diện tích rừng lớn và đa dạng sinh học cao của Việt Nam, chính quyền đang đẩy mạnh các biện pháp nhằm hoàn thành phương án quản lý rừng bền vững, đồng thời xử lý nghiêm các chủ rừng chậm trễ. Đây là một bước đi quan trọng để bảo vệ “lá phổi xanh” của vùng Tây Nguyên, hướng tới phát triển kinh tế – xã hội hài hòa với thiên nhiên.
Thực trạng đáng báo động: Tỷ lệ hoàn thành quá thấp
Theo báo cáo của UBND tỉnh #Lâm Đồng, toàn tỉnh hiện có 400 đơn vị phải xây dựng phương án quản lý rừng bền vững, đồng thời lập phương án sử dụng đất lâm nghiệp. Tuy nhiên, kết quả thực hiện còn rất hạn chế: mới chỉ có 49 đơn vị được phê duyệt hoặc tự phê duyệt phương án quản lý rừng bền vững, đạt tỷ lệ 12,25%. Đối với phương án sử dụng đất, con số này còn khiêm tốn hơn, chỉ 15 đơn vị. Điều này cho thấy sự chậm trễ đáng lo ngại trong việc triển khai các quy định của Luật Lâm nghiệp năm 2017 và Luật Đất đai năm 2024, dù nhiều văn bản chỉ đạo đã được ban hành.
Nguyên nhân được chỉ ra bao gồm sự phối hợp thiếu đồng bộ giữa các cơ quan, việc lấy ý kiến thẩm định kéo dài, cùng với đó là tình trạng chủ rừng chưa thực sự chủ động. Hậu quả là tiến độ chung bị ảnh hưởng, kéo theo nhiều hệ lụy như chồng lấn đất đai, khó khăn trong quản lý tài nguyên và nguy cơ mất rừng gia tăng.
Giải pháp quyết liệt: Rà soát, chấn chỉnh và xử lý nghiêm
Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Lâm Đồng đã đưa ra loạt giải pháp mạnh mẽ. Trước hết, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ rà soát, chấn chỉnh lề lối làm việc, xây dựng tiến độ cụ thể cho từng nhóm nhiệm vụ và từng đơn vị chủ rừng. Quy trình thẩm định phương án sử dụng đất và phương án quản lý rừng bền vững phải được thực hiện song song nhằm bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ, tránh tình trạng chồng chéo, kéo dài.
Một nội dung quan trọng khác là việc rà soát, đánh giá diện tích khoảng 185.000ha đất không còn rừng. Đây là diện tích đã bị lấn chiếm hoặc suy thoái, cần xác định rõ nguồn gốc, thời điểm để áp dụng các quy định của Luật Đất đai 2024 trong xử lý, quản lý và sử dụng đất. Đồng thời, tỉnh yêu cầu rà soát toàn bộ các dự án đầu tư ngoài ngân sách trên địa bàn, đặc biệt là 37 dự án thuộc Khu du lịch quốc gia Hồ Tuyền Lâm và các khu vực có hiện tượng chồng lấn giữa đất dự án với diện tích đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân. Hồ sơ sau rà soát sẽ được cung cấp cho Thanh tra tỉnh để xây dựng kế hoạch thanh tra theo quy định.
Đặc biệt, lực lượng Kiểm lâm được yêu cầu tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định của các chủ rừng. Những đơn vị không thực hiện hoặc chậm thực hiện phương án quản lý rừng bền vững sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp. Đối với các dự án ngoài ngân sách không triển khai hoặc triển khai chậm tiến độ, tỉnh sẽ xem xét kiểm tra, thanh tra và xử lý nghiêm, thậm chí có thể thu hồi dự án.
Thời hạn cụ thể: Mốc 15/7/2026 và 30/7/2026
UBND tỉnh Lâm Đồng đã đặt ra các mốc thời gian cụ thể để thúc đẩy tiến độ. Đối với các chủ rừng đã hoàn thiện hồ sơ và đang trong quá trình thẩm định, yêu cầu tập trung hoàn thiện để trình phê duyệt trước ngày 15/7/2026. Những hồ sơ còn thiếu ý kiến góp ý của các cơ quan liên quan phải được khẩn trương bổ sung, hoàn thành trình phê duyệt trong tháng 7/2026. Riêng các tổ chức kinh tế ngoài nhà nước được giao đất hoặc thuê đất để trồng rừng sản xuất bằng nguồn vốn tự đầu tư được yêu cầu hoàn thành việc xây dựng và tự phê duyệt phương án quản lý rừng bền vững trước ngày 30/7/2026.
Những mốc thời gian này cho thấy quyết tâm của chính quyền trong việc đưa công tác quản lý rừng vào nền nếp, đảm bảo tuân thủ pháp luật và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Ý nghĩa chiến lược: Nền tảng cho phát triển lâm nghiệp bền vững
Việc hoàn thành đồng bộ phương án quản lý rừng bền vững và phương án sử dụng đất lâm nghiệp không chỉ là yêu cầu bắt buộc theo quy định pháp luật mà còn là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên rừng, sử dụng hợp lý đất lâm nghiệp, giải quyết các tồn tại về chồng lấn đất đai. Đây là nền tảng để Lâm Đồng phát triển lâm nghiệp bền vững trong giai đoạn tới, góp phần bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế cho người dân địa phương.
Trong bối cảnh #quản lý rừng đang là vấn đề nóng trên toàn cầu, những động thái quyết liệt của Lâm Đồng là tín hiệu tích cực, cho thấy sự chuyển biến từ nhận thức sang hành động. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu, cần sự vào cuộc đồng bộ của tất cả các bên liên quan, từ chính quyền, doanh nghiệp đến người dân. Chỉ có như vậy, những cánh rừng ở Lâm Đồng mới thực sự được bảo vệ và phát triển bền vững cho các thế hệ mai sau.
Bài học từ Lâm Đồng cũng là lời nhắc nhở cho các địa phương khác về tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật lâm nghiệp và đất đai. #Phát triển bền vững không thể chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, mà phải được hiện thực hóa bằng những kế hoạch cụ thể, có lộ trình rõ ràng và chế tài xử lý nghiêm minh. Trong thời đại mà biến đổi khí hậu và mất đa dạng sinh học đang đe dọa trực tiếp đến cuộc sống con người, mỗi hành động bảo vệ rừng hôm nay chính là đầu tư cho tương lai.
#Lâm nghiệp Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Với những nỗ lực như tại Lâm Đồng, hy vọng rằng ngành lâm nghiệp sẽ sớm đạt được mục tiêu quản lý rừng bền vững, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước. Cùng với #bảo vệ rừng, chúng ta cần chú trọng đến #sử dụng đất hợp lý, bởi đất và rừng là hai tài nguyên không thể tách rời trong chiến lược phát triển bền vững.
