Trong hai ngày 5-6/7, Đoàn công tác của #Bộ Dân tộc và Tôn giáo do ông Đặng Tiến Hùng, Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi làm Trưởng đoàn, đã làm việc với UBND xã Thanh Phong, tỉnh #Thanh Hóa. Chuyến công tác nhằm kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719); đồng thời nắm tình hình triển khai Hợp phần II Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, #giảm nghèo bền vững và phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026-2030 (Chương trình MTQG 417).
Chương trình MTQG #đầu tư hạ tầng, cải thiện điều kiện sống
Tại buổi làm việc, ông Đinh Văn Phương, Chủ tịch UBND xã Thanh Phong cho biết: sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Thanh Hòa, Thanh Lâm và Thanh Phong, địa phương có diện tích hơn 150km², với trên 93% dân số là đồng bào DTTS. Những năm qua, nguồn lực từ Chương trình MTQG đã giúp địa phương đầu tư nhiều công trình giao thông, trường học, nhà văn hóa và các công trình hạ tầng thiết yếu, góp phần cải thiện điều kiện sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đến nay, 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 100%; tỷ lệ hộ sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 94,4%; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân trên 3%/năm.
Đối với nguồn vốn Chương trình MTQG được kéo dài sang năm 2026, địa phương đã giải ngân khoảng 64% kế hoạch; phần vốn còn lại chủ yếu là kinh phí bảo hành công trình và các nội dung đang hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Tuy nhiên, theo ông Đinh Văn Phương, sau sáp nhập, địa bàn quản lý rộng hơn, nhu cầu đầu tư kết cấu hạ tầng tiếp tục tăng trong khi khả năng cân đối ngân sách địa phương còn hạn chế. Bên cạnh đó, việc triển khai một số nội dung của Chương trình vẫn gặp khó do quy định, hướng dẫn chưa đồng bộ; đội ngũ cán bộ cấp xã phải đảm nhận khối lượng công việc lớn trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.
Từ thực tế đó, UBND xã Thanh Phong kiến nghị Trung ương sớm bố trí kế hoạch vốn Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030 và vốn năm 2026 ngay từ đầu năm để địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai các dự án, hạn chế tình trạng dồn khối lượng thực hiện và giải ngân vào cuối năm. Địa phương cũng đề nghị tăng cường tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ cấp xã về quản lý, tổ chức thực hiện Chương trình; sớm ban hành hệ thống hướng dẫn thống nhất, cụ thể, dễ áp dụng kèm theo biểu mẫu để hỗ trợ cơ sở trong quá trình triển khai. Đồng thời, xem xét hỗ trợ 100% kinh phí từ ngân sách cấp trên để thực hiện Chương trình, tạo điều kiện đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Đặng Tiến Hùng ghi nhận những kết quả xã Thanh Phong đạt được trong quá trình triển khai Chương trình MTQG thời gian qua. Ông cho biết, các kiến nghị của địa phương sẽ được Đoàn công tác tổng hợp, báo cáo Bộ Dân tộc và Tôn giáo cùng các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, xem xét trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách giai đoạn 2026-2030. Ông Đặng Tiến Hùng đề nghị địa phương tiếp tục rà soát tiến độ từng dự án, chủ động chuẩn bị các điều kiện để triển khai Chương trình ngay sau khi được giao vốn; đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải ngân, bảo đảm nguồn lực đầu tư được sử dụng đúng mục tiêu, phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống đồng bào DTTS và miền núi.
Hiệu quả từ thực tiễn
Trước đó, Đoàn công tác đã khảo sát thực tế một số công trình hạ tầng và mô hình phát triển sinh kế được đầu tư từ nguồn vốn Chương trình MTQG trên địa bàn xã. Tại tuyến đường bê tông liên thôn ở thôn Tân Hóa, Đoàn công tác ghi nhận hiệu quả thiết thực của công trình trong việc tạo thuận lợi cho người dân đi lại, vận chuyển nông sản và kết nối giao thương. Theo ông Trương Văn Tố, Trưởng thôn Tân Hóa, từ khi tuyến đường được đầu tư, việc đi lại của người dân thuận tiện hơn, xe thu mua nông sản có thể vào tận nơi, góp phần giảm chi phí vận chuyển, tạo điều kiện để bà con mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập.
Khảo sát công trình cấp nước sinh hoạt tập trung tại thôn Tân Phong, Đoàn công tác đánh giá cao hiệu quả công trình mang lại. Ông Lữ Văn Quang, ở thôn Tân Quang, là một trong những hộ dân tự nguyện hiến hơn 50m² đất để xây dựng công trình. Nhờ công trình hoàn thành, nhiều hộ dân trong khu vực đã được sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Theo ông Quang, việc có nước sạch không chỉ giúp người dân yên tâm trong sinh hoạt mà còn thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với vùng đồng bào DTTS thông qua Chương trình MTQG.
Chương trình MTQG đã và đang mang lại những thay đổi tích cực cho vùng đồng bào #dân tộc thiểu số và miền núi, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Việc bố trí vốn sớm ngay từ đầu năm sẽ giúp các địa phương như Thanh Phong chủ động hơn trong kế hoạch, tránh tình trạng dồn việc vào cuối năm, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đây là kiến nghị xác đáng, cần được các cơ quan chức năng xem xét và giải quyết kịp thời.
Với những kết quả đạt được, xã Thanh Phong là một điển hình trong việc triển khai hiệu quả các #Chương trình MTQG tại địa phương. Những kiến nghị từ thực tiễn sẽ là cơ sở để hoàn thiện chính sách, giúp các chương trình mục tiêu quốc gia ngày càng phát huy hiệu quả, đáp ứng nhu cầu phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã ghi nhận và sẽ tổng hợp báo cáo, đề xuất các giải pháp phù hợp trong thời gian tới.
