Ở nơi địa đầu Tổ quốc - #Quảng Ninh, giữa núi rừng trùng điệp và những bản làng nép mình bên triền núi, cộng đồng #người Dao đang hiện diện như một phần không thể tách rời trong bức tranh phát triển của vùng đất biên cương.
Không ồn ào, không phô trương, hành trình của họ được viết nên từ những điều rất đỗi bình dị: một khung thêu bên hiên nhà, một cuộc họp thôn bàn chuyện dựng đường, một chuyến tuần tra đường biên cùng bộ đội biên phòng, hay một mô hình sinh kế nhỏ bắt đầu từ chính mảnh đất quê hương.
Từ những điều tưởng như rời rạc ấy, một mạch chảy chung đang hiện rõ: đại đoàn kết không chỉ là chủ trương, mà là đời sống; không chỉ là khẩu hiệu, mà là lựa chọn đồng hành của cộng đồng các dân tộc trong phát triển và gìn giữ bình yên.
Tuyến bài "Người Dao ở Quảng Ninh - sức mạnh đại đoàn kết từ những nếp nhà vùng cao" đi từ chiều sâu văn hóa đến nhịp sống kinh tế, từ những bản làng xa xôi đến tuyến biên giới Tổ quốc, nhằm khắc họa hình ảnh một cộng đồng đang vừa gìn giữ bản sắc, vừa chủ động hòa mình vào dòng chảy phát triển.
Một buổi sáng mùa hè ở xã Quảng La, những người phụ nữ Dao Thanh Y vẫn miệt mài bên khung thêu. Trên nền vải chàm đen, từng đường chỉ đỏ, vàng, trắng hiện lên tỉ mỉ, như kể lại câu chuyện về cội nguồn dân tộc được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Với họ, bộ trang phục truyền thống không chỉ là trang phục trong lễ hội, mà còn là ký ức văn hóa được trao truyền từ mẹ sang con gái.
Ở thôn Tân Dân 1, hình ảnh bà Triệu Thị Tuyết bên khung thêu đã trở nên quen thuộc trong cộng đồng người Dao Thanh Phán. Gần 40 năm gắn bó với nghề #thêu thổ cẩm, bà không chỉ là người giữ nghề mà còn được xem như “người giữ hồn” của những hoa văn truyền thống dân tộc.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống thêu thổ cẩm, từ năm 12 tuổi, bà Tuyết đã được mẹ và bà nội cầm tay hướng dẫn từng mũi thêu đầu tiên. Những tấm vải rực rỡ sắc màu không chỉ là sản phẩm thủ công, mà là kết tinh của ký ức văn hóa được gìn giữ qua từng thế hệ.
Trang phục phụ nữ Dao Thanh Phán gồm áo, quần, khăn và trang sức, trong đó chiếc áo là phần cầu kỳ nhất. Áo được thêu bằng năm màu cơ bản: đỏ, xanh, trắng, vàng, đen; trong đó màu đỏ giữ vai trò chủ đạo, tượng trưng cho may mắn và hạnh phúc. Để hoàn thiện một bộ trang phục, người thợ có thể mất hàng tháng, thậm chí hàng năm.
Dù cuộc sống còn nhiều vất vả, bà Tuyết vẫn kiên trì gắn bó với khung thêu mỗi ngày. Có những đêm khuya, khi cả gia đình đã yên giấc, bà vẫn lặng lẽ bên ánh đèn, tỉ mẩn từng đường kim, mũi chỉ. Với bà, giữ nghề thêu cũng chính là giữ lấy cội nguồn dân tộc.
Không chỉ giữ nghề, bà còn dành nhiều tâm huyết truyền dạy cho thế hệ trẻ. Tại Câu lạc bộ bảo tồn văn hóa người Dao Thanh Phán ở xã Quảng La, bà kiên nhẫn hướng dẫn từ cách cầm kim, lên mũi thêu, đến phối màu và giải thích ý nghĩa từng hoa văn.
Những lớp học thu hút đông đảo phụ nữ và học sinh. Với nhiều em nhỏ, đây không chỉ là buổi học nghề, mà còn là hành trình đầu tiên để hiểu sâu hơn về bản sắc dân tộc mình qua từng đường kim, mũi chỉ.
Những đường kim ấy không chỉ gìn giữ hoa văn của người Dao, mà còn lặng lẽ nối dài những giá trị đã bền bỉ qua nhiều thế hệ. Trong đời sống hôm nay, tinh thần gìn giữ và sẻ chia ấy tiếp tục hiện diện trong cách người dân cùng nhau mở đường, hiến đất, bàn việc chung và xây dựng những bản làng ngày một khởi sắc.
Sức mạnh đại đoàn kết từ những điều bình dị
Nếu văn hóa là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, thì tinh thần đoàn kết chính là nền tảng giúp các thôn bản vùng cao đổi thay từng ngày.
Tại nhiều địa phương như Ba Chẽ, Kỳ Thượng, Hoành Mô, hình ảnh người dân cùng nhau mở đường, hiến đất, xây dựng nông thôn mới đã trở nên quen thuộc. Các cuộc họp thôn không chỉ bàn chuyện phát triển kinh tế, mà còn là nơi thống nhất những công việc chung của cộng đồng.
Chính từ những việc làm nhỏ bé ấy, #đại đoàn kết đã trở thành sức mạnh vô hình nhưng vững chắc, giúp đồng bào các dân tộc vượt qua khó khăn, xây dựng cuộc sống ấm no.
Những con đường mới mở ra không chỉ nối liền các bản làng, mà còn kết nối trái tim của những con người cùng chung mục tiêu: phát triển bền vững, giữ gìn bản sắc và bảo vệ chủ quyền biên giới. #văn hóa Dao đang sống động từng ngày qua bàn tay của những người phụ nữ như bà Tuyết.
Câu chuyện về bà Triệu Thị Tuyết và những người phụ nữ Dao Thanh Phán là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của nghề thêu thổ cẩm. Họ không chỉ giữ gìn di sản mà còn truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, biến nghề truyền thống thành động lực phát triển #kinh tế vùng cao.
Bên cạnh đó, tinh thần đoàn kết còn thể hiện qua việc người dân cùng nhau hiến đất, góp công làm đường. Những con đường bê tông mới đã thay thế những lối mòn gập ghềnh, giúp việc đi lại thuận tiện hơn, giao thương hàng hóa dễ dàng hơn. #Quảng Ninh đang từng ngày đổi mới nhờ vào sự chung tay của cả cộng đồng.
Không chỉ dừng lại ở đó, người Dao còn tích cực tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc. Họ cùng bộ đội biên phòng tuần tra, giữ gìn an ninh trật tự, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị. #biên giới không chỉ là ranh giới địa lý, mà còn là nơi gắn kết tình quân dân thắm thiết.
Từ khung thêu bên hiên nhà đến những con đường mới, tất cả đều hội tụ trong một dòng chảy: sức mạnh đại đoàn kết. Đó là giá trị cốt lõi giúp người Dao ở Quảng Ninh vững bước trên con đường phát triển, vừa hiện đại vừa giàu bản sắc.
