Sáng 23-6, tại trụ sở các cơ quan của #Quốc hội, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường phối hợp với Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo “Góp ý hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật #kiến trúc”. Sự kiện có sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý trong lĩnh vực kiến trúc và xây dựng, nhằm thảo luận những điểm mới và những vấn đề còn tồn tại trong dự thảo luật.

Nội dung chính của dự thảo
Theo ông Vũ Anh Tú, Phó Vụ trưởng Vụ Quy hoạch - Kiến trúc (Bộ Xây dựng), dự thảo luật tập trung cụ thể hóa các quy định về thẩm quyền quản lý kiến trúc và hành nghề kiến trúc phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Dự thảo hoàn thiện các công cụ quản lý kiến trúc, đặc biệt là quy chế quản lý kiến trúc và thi tuyển phương án kiến trúc, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và thi hành #pháp luật.
Một điểm đáng chú ý là dự thảo bổ sung quy định về các công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách; công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt; công trình thuộc dự án đầu tư công theo thủ tục đầu tư đặc biệt thì không bắt buộc phải thi tuyển kiến trúc. Điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án quan trọng, nhưng vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ và chất lượng khi cần thiết. Trường hợp cần thiết phải thi tuyển, người có thẩm quyền sẽ quyết định trên cơ sở bảo đảm tiến độ thực hiện của dự án.
Chuyển đổi số trong quản lý kiến trúc
Dự thảo luật cũng nhấn mạnh công tác #chuyển đổi số trong quản lý kiến trúc và hành nghề kiến trúc. Đây là bước tiến quan trọng để hiện đại hóa ngành, giúp việc quản lý trở nên minh bạch và hiệu quả hơn. Các chuyên gia cho rằng, việc ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giảm thiểu thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho các kiến trúc sư và doanh nghiệp hoạt động thuận lợi hơn.
Những lo ngại về rào cản hành chính
Tại hội thảo, nhiều ý kiến đề nghị rà soát, đối chiếu dự thảo luật với các luật liên quan như Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, cũng như pháp luật về đầu tư #kinh doanh để đảm bảo không tạo ra sự chồng chéo, xung đột pháp lý. Các chuyên gia nhấn mạnh, mục tiêu quan trọng là không tạo ra rào cản hành chính mới, mà ngược lại, cần đơn giản hóa thủ tục, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động kiến trúc.
Một số ý kiến băn khoăn về tính khả thi của việc phân cấp trực tiếp thẩm quyền ban hành Quy chế quản lý kiến trúc cho UBND cấp xã, cũng như hệ lụy của cơ chế “hậu kiểm” khi bãi bỏ quy định thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc. Điều này đặt ra yêu cầu cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo chất lượng hành nghề.
Góp ý từ chuyên gia
PGS-TS Lưu Đức Hải, Viện trưởng Viện Nghiên cứu đô thị và phát triển hạ tầng (Tổng hội Xây dựng) nhìn nhận, để đạo luật này thực sự phát huy hiệu quả, ban soạn thảo cần rà soát, cô đọng hơn nữa các điều khoản sửa đổi, làm rõ ranh giới pháp lý giữa công cụ "quy hoạch" và "kiến trúc". Ông nhấn mạnh, cần tránh tình trạng chồng lấn trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý.
Ông Lê Thanh Hoàn, Ủy viên chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội góp ý về chứng chỉ hành nghề kiến trúc, đề nghị ban soạn thảo quy định rõ hơn về nội dung này, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Ngoài ra, quy định về quản lý công trình kiến trúc cũng cần điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.
Kết luận
Hội thảo đã đưa ra nhiều ý kiến đóng góp quan trọng, giúp hoàn thiện dự thảo luật, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả khi áp dụng vào thực tiễn. Việc sửa đổi Luật Kiến trúc lần này kỳ vọng sẽ tháo gỡ những vướng mắc, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho hoạt động kiến trúc, đồng thời nâng cao chất lượng không gian đô thị và nông thôn. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ứng dụng #công nghệ và chuyển đổi số để hiện đại hóa ngành kiến trúc, hướng tới một nền kiến trúc bền vững và thông minh.