Hà Nội vừa chính thức công bố #quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị (metro) với 18 tuyến, tổng chiều dài lên tới 979 km, tại triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô #tầm nhìn 100 năm. Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống #giao thông công cộng hiện đại, giảm ùn tắc và ô nhiễm, đồng thời định hình lại không gian đô thị theo mô hình #phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (#TOD).
Theo quy hoạch, mạng lưới metro được kế thừa từ Nghị quyết 188/2025 của Quốc hội, bao gồm 15 tuyến chính và một số tuyến bổ sung, điều chỉnh. Các tuyến này sẽ kết nối trung tâm thành phố với các khu vực ngoại thành, đô thị vệ tinh và các tỉnh lân cận, tạo thành một mạng lưới giao thông liên hoàn. Đặc biệt, tuyến số 1 và số 8 được quy hoạch là đường sắt nhanh, tốc độ vượt trội, đóng vai trò trục xuyên tâm, rút ngắn thời gian di chuyển từ các khu vực phát triển mới vào trung tâm.
Trong giai đoạn 2026-2035, thành phố dự kiến đầu tư xây dựng khoảng 500 km metro, tập trung vào các tuyến có điều kiện thuận lợi, nhằm hình thành khung giao thông công cộng khối lượng lớn. Giai đoạn 2036-2045, #Hà Nội sẽ hoàn thiện nốt 479 km còn lại, đưa toàn bộ mạng lưới vào vận hành. Hiện tại, thành phố đã có hai tuyến đang khai thác là #metro 2A Cát Linh - Hà Đông và tuyến số 3 Nhổn - ga Hà Nội (phần trên cao). Ngoài ra, một số tuyến như số 5 Văn Cao - Hòa Lạc, số 1 Ngọc Hồi - sân bay Nội Bài, số 2 Nội Bài - Trần Hưng Đạo... đã được khởi công vào cuối tháng 6 năm nay.
Mô hình TOD được kỳ vọng là trụ cột phát triển đô thị. Theo đó, xung quanh các ga metro sẽ hình thành các trung tâm đô thị mật độ cao, tích hợp thương mại, dịch vụ, văn hóa và nhà ở. Hà Nội dự kiến phát triển khoảng 5-10 trung tâm TOD cấp quốc gia hoặc vùng, 20-30 trung tâm cấp thành phố và 120-150 điểm TOD cấp khu vực. Ga Hà Nội sẽ được chuyển đổi thành ga trung tâm của mạng lưới, kết hợp không gian thương mại và văn hóa, tạo điểm nhấn cho khu vực nội đô.
Bên cạnh metro, quy hoạch còn đề cập đến hệ thống đường sắt liên kết vùng Thủ đô, bao gồm đường sắt quốc gia, đường sắt vùng/liên vùng, với tổng chiều dài dự kiến khoảng 1.200 km. Mạng lưới này theo cấu trúc "vòng - xuyên tâm - đa cấp", kết nối Hà Nội với các tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Hưng Yên, Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Nguyên... Đồng thời, thành phố cũng dự kiến xây dựng tổ hợp công nghiệp đường sắt quy mô 250 ha tại xã Chuyên Mỹ và xã Ứng Hòa, phục vụ sản xuất, lắp ráp, bảo trì và nội địa hóa thiết bị.
Theo KTS Trần Huy Ánh, Hội Kiến trúc sư Hà Nội, để hoàn thành hàng trăm km metro trong 5 năm tới, cần tập trung nghiên cứu các tuyến hội đủ điều kiện về khả dụng, kết nối và lưu lượng. Ông đề nghị khẩn trương xây dựng tuyến số 1 Nội Bài - Yên Viên - Ngọc Hồi, vì tuyến này đã có sẵn hạ tầng đường sắt quốc gia, dễ dàng nâng cấp và mở rộng. Việc tích hợp đa phương tiện, đa công nghệ sẽ giúp các loại hình đường sắt phát triển linh hoạt, thích ứng qua từng giai đoạn.
Quy hoạch metro lần này không chỉ là một dự án giao thông đơn thuần, mà còn là tầm nhìn chiến lược cho sự phát triển bền vững của Thủ đô trong 100 năm tới. Với mạng lưới metro rộng khắp, Hà Nội kỳ vọng sẽ thay đổi diện mạo đô thị, giảm áp lực giao thông cá nhân, và tạo ra một môi trường sống xanh, hiện đại. Các chuyên gia cho rằng, thành công của quy hoạch phụ thuộc vào khả năng huy động vốn, công nghệ và sự đồng thuận của người dân. #quy-hoach #giao-thong-cong-cong #phat-trien-do-thi #ha-noi #tam-nhin-100-nam
