Eo biển Hormuz: Cuộc sống trở lại nhưng không dễ dàng
Nền tảng dữ liệu hàng hải AXSMarine đã ghi nhận một cột mốc đáng chú ý vào ngày 18/6 khi có tới 25 tàu thương mại đi qua #eo-bien-hormuz, con số cao nhất kể từ tháng 4. Điều này không chỉ cho thấy sự hồi phục của hoạt động vận tải qua khu vực này mà còn là một tín hiệu lạc quan giữa bối cảnh căng thẳng địa chính trị. Tuy nhiên, đằng sau con số ấn tượng này là một câu chuyện không hề đơn giản.
Việc gia tăng lưu lượng tàu diễn ra ngay sau khi Iran ký một bản ghi nhớ 14 điểm với Mỹ, trong đó có việc mở cửa lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, không phải mọi thứ đều diễn ra suôn sẻ. Theo thông tin từ PGSA (Cơ quan Quản lý Eo biển vịnh Ba Tư), các tàu muốn qua lại eo biển này phải gửi đề xuất di chuyển trước 48 giờ và tuân thủ lộ trình được cung cấp. Điều này có thể khiến quá trình di chuyển của tàu thuyền bị kéo dài, làm tăng thêm thách thức về hậu cần.
Đáng chú ý, hiện vẫn có hơn 500 tàu thương mại mắc kẹt trong vịnh Ba Tư, với khoảng 11.000 thủy thủ trên tàu. Tình hình này đã khiến cho nhiều chuyên gia lo ngại về một "cơn ác mộng hậu cần" sẽ diễn ra sau khi eo biển mở cửa trở lại. David Goldman, nhà bình luận của CNN, đã chỉ ra rằng việc giải tỏa các điểm nghẽn tại eo biển sẽ mất nhiều thời gian, vì các tàu dầu cỡ lớn di chuyển chậm như... xe đạp.
Hơn nữa, việc khôi phục hoàn toàn công suất vận chuyển của tàu dầu qua Hormuz có thể mất tới 3 tháng, theo Victoria Grabenwöger, nhà phân tích dầu mỏ cấp cao tại Kpler. Điều này có nghĩa là các nhà sản xuất dầu trong khu vực sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tái khởi động hoạt động sản xuất.
Trong bối cảnh này, Al Jaber, Tổng giám đốc điều hành Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC), đã cảnh báo rằng lưu lượng dầu qua eo biển có thể không phục hồi trước năm 2027. Ông cho biết, "Phải mất ít nhất bốn tháng từ khi xung đột kết thúc để khôi phục lại 80% lưu lượng như trước, nhưng mọi thứ sẽ không thể quay trở lại như bình thường trước quý I hoặc thậm chí quý II năm 2027".
Giá nhiên liệu đã tăng 30% kể từ khi xung đột bắt đầu, trong khi giá phân bón tăng 50% và giá vé máy bay cũng đã tăng khoảng 25%. Điều này cho thấy rằng không chỉ các công ty dầu mỏ mà cả người tiêu dùng cũng đang phải gánh chịu ảnh hưởng từ tình hình căng thẳng này.
Vậy, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Theo Goldman, bước thứ hai sau khi mở cửa là giải phóng kho dự trữ đã bị làm đầy vượt mức thông thường của #iran cũng như các nước vùng Vịnh trong những tháng qua do hoạt động xuất khẩu bị đình trệ. Lượng hàng tồn kho bất thường này cần nhiều thời gian để giải quyết, khiến các cơ sở khai thác dầu trong khu vực khó trở lại công suất tối đa nhanh chóng.
Cuối cùng, việc khôi phục hoạt động sản xuất không phải chỉ đơn giản như bật công tắc. Đó là một vấn đề kỹ thuật phức tạp, liên quan đến nhiều nguyên lý vật lý và có thể mất nhiều tuần để triển khai. Các giếng dầu ở Trung Đông phần lớn đã bị đóng trong suốt thời gian xung đột, và việc tái khởi động sản xuất sẽ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các công ty và các quốc gia nhằm đảm bảo áp suất nước và khí bơm vào được duy trì ổn định và đồng đều.
Với tất cả những thách thức này, có thể thấy rằng mặc dù eo biển Hormuz đã mở cửa trở lại, nhưng con đường phía trước vẫn còn nhiều chông gai. Chúng ta hãy cùng chờ xem những diễn biến tiếp theo trong khu vực này, nơi mà #kinh-te và #địa-chính-trị luôn có sự liên kết chặt chẽ với nhau.
Thanh Tâm (Theo CNN, Gulf News)
