Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến đối với hồ sơ dự án #Luật-Đô-thị-đặc-biệt, một bước đi quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý ổn định và khả thi cho việc xây dựng, quản lý, phát triển và bảo vệ các đô thị đặc biệt, trước mắt áp dụng thí điểm tại #TPHCM.
Theo tờ trình, luật này hướng đến mục tiêu giải quyết những vướng mắc trong thực tiễn quản lý đô thị, đặc biệt là về nhà ở và quy hoạch. Bộ Tư pháp cho biết, để thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp về thực thi quy hoạch tích hợp ngành gắn với chính sách nhà ở, phát triển #nhà-ở-xã-hội theo Nghị quyết số 09-NQ/TW, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn của TPHCM, dự thảo luật thống nhất cách tiếp cận với một số nội dung của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, như nguyên tắc đầu tư xây dựng, cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị và phát triển nhà ở, đồng thời bổ sung các cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn của thành phố.
Dự thảo luật đưa ra nhiều đề xuất mạnh mẽ, trao thêm quyền cho chính quyền #TPHCM trong nhiều lĩnh vực. Cụ thể, HĐND TPHCM được quyết định chính sách, tiêu chí và điều kiện thực hiện các dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị; cơ chế ưu đãi, hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, nhà ở tái định cư, nhà lưu trú công nhân, nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở khác. Đây là một bước tiến lớn, giúp TPHCM chủ động hơn trong việc giải quyết các vấn đề nhà ở cho người dân.
HĐND cũng được quy định chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho thuê; cơ chế xác định giá thuê nhà ở xã hội sử dụng vốn đầu tư công; quyết định hỗ trợ kinh phí quản lý, sửa chữa, bảo trì phần sở hữu chung tại các chung cư tái định cư còn căn hộ thuộc tài sản công chưa bố trí sử dụng, đồng thời quy định cơ chế xử lý các dự án chung cư chậm nghiệm thu trên 5 năm mà chủ đầu tư không còn khả năng hoàn thành. Những quy định này nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong quản lý nhà ở, đặc biệt là các dự án tồn đọng.
Dự thảo cũng trao thêm thẩm quyền cho UBND TPHCM trong quy định trình tự, thủ tục đầu tư, phát triển nhà ở (trừ nhà ở thương mại); cải tạo, xây dựng lại chung cư; quyết định chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở và chuyển đổi công năng nhà thuộc tài sản công. UBND TPHCM còn được chỉ định chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân trên quỹ đất do Nhà nước quản lý; giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê mà không phải chấp thuận chủ trương đầu tư. Điều này giúp rút ngắn thời gian thực hiện dự án, đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội.
Ngoài ra, UBND được quy định trường hợp người bị thu hồi đất, nhà ở được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải bốc thăm, không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở, thu nhập; cho phép người được bố trí tái định cư bằng nhà ở xã hội được bán lại nhà theo cơ chế thị trường sau khi thanh toán đủ tiền mua. Đây là chính sách linh hoạt, vừa đảm bảo quyền lợi cho người dân, vừa tránh lãng phí tài sản công.
Dự thảo cũng giao UBND quyết định đối tượng được thuê nhà ở công vụ khác quy định hiện hành; quy định về phòng cháy, chữa cháy trong xây dựng; cơ chế xác định chi phí bồi thường, hỗ trợ về đất trong giá bán, giá thuê nhà ở xã hội; việc tiếp nhận, quản lý hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại các khu đô thị, khu nhà ở chưa đủ điều kiện bàn giao.
Đối với Chủ tịch UBND TPHCM, dự thảo đề xuất giao thẩm quyền chấp thuận các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và chỉ tiêu sử dụng đất đối với dự án cải tạo chung cư cũ, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà ở tái định cư trong một số trường hợp đặc thù; các nội dung này sẽ được cập nhật vào quy hoạch khi lập mới hoặc điều chỉnh. Sự phân cấp mạnh mẽ này được kỳ vọng sẽ giúp TPHCM giải quyết nhanh chóng các vấn đề đô thị, đặc biệt là cải tạo chung cư cũ và phát triển nhà ở xã hội.
Việc đề xuất Luật Đô thị đặc biệt cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc tháo gỡ các rào cản pháp lý, tạo động lực cho TPHCM phát triển. Dự thảo đang được lấy ý kiến rộng rãi, hứa hẹn sẽ mang đến những thay đổi tích cực trong quản lý đô thị và nhà ở tại thành phố lớn nhất cả nước. Đây cũng là cơ hội để TPHCM khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế, với những cơ chế đặc thù phù hợp với thực tiễn.
