Trong khuôn khổ chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, quân đội dự kiến tổ chức lễ khai quật tại công viên Lê Thị Riêng (TP HCM) vào ngày 6/7. Thông tin được đại tá Lê Văn Sơn, Phó cục trưởng Chính sách - Xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, cho biết tại họp báo Chính phủ thường kỳ trưa 4/7.
Chiến dịch 500 ngày đêm, phát động từ ngày 2/4 và tính từ 15/3/2026 đến 27/7/2027, đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin trong các nghĩa trang; giám định ADN 18.000 mẫu hài cốt; xây dựng cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ. Đồng thời, chiến dịch sẽ hoàn thành rà phá bom mìn tại vùng lõi như Vị Xuyên (Tuyên Quang), Lào Cai, Lạng Sơn.
Tính đến ngày 4/7, chiến dịch bước sang ngày 111 và đạt được nhiều kết quả. Bộ Quốc phòng đã kiện toàn 32 đội quy tập với 1.500 người. Các đơn vị đã tìm kiếm, quy tập được 1.300 hài cốt liệt sĩ và 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang; lấy mẫu 27.000 mộ, trong đó gần 20.000 mộ đủ điều kiện; bàn giao 9.000 mẫu cho giám định ADN. Quân đội rà phá bom mìn trên 7.000 ha, riêng vùng lõi Vị Xuyên 3.000 ha, đạt hơn 70% tiến độ. Bộ Công an thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, phân tích và đồng bộ hơn 50.000 mẫu vào cơ sở dữ liệu.
Điểm mới trong phương pháp dò tìm là kết hợp đối chiếu tọa độ bản đồ với thực địa, lời kể nhân chứng và thiết bị hiện đại (radar quét ngầm) để tăng độ chính xác, rút ngắn thời gian, giảm khối lượng đào đắp. Bộ Quốc phòng cũng giao Viettel xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu, cho phép số hóa và truy vết toàn bộ quá trình lấy mẫu, tránh nhầm lẫn. Đến nay đã có hơn 300 đội lấy mẫu với khoảng 3.300 người.
Về xác định danh tính, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong lấy mẫu và giám định ADN. Bộ Quốc phòng thành lập 330 tổ, đội rà phá với quân số hơn 5.000 người và 1.300 phương tiện để rà phá bom mìn tại vùng lõi.
Trước đó, nhóm nghiên cứu do kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng dẫn đầu đã nhận định công viên Lê Thị Riêng (nơi từng là nghĩa địa Chí Hòa) có thể tồn tại ba rãnh mộ tập thể với khoảng #liet-si 900 liệt sĩ và đồng bào trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Kết quả dựa trên công trình nghiên cứu kéo dài 8 năm, đối chiếu ảnh tư liệu lịch sử của hãng AP và ảnh vệ tinh giai đoạn 1968-1972. Ngày 22/6, một số khu vực trong công viên đã được rào chắn để chuẩn bị đào thăm dò.
Lễ khai quật ngày 6/7 tại #cong-vien-le-thi-rieng là bước đi quan trọng trong chiến dịch, thể hiện sự nỗ lực của toàn xã hội trong việc tri ân các anh hùng liệt sĩ. Các đơn vị đang khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị, huy động lực lượng và trang thiết bị hiện đại để đảm bảo việc khai quật diễn ra an toàn, hiệu quả. Đây cũng là dịp để cộng đồng cùng hướng về nguồn cội, tưởng nhớ những hy sinh của thế hệ đi trước.
Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm, quy tập hài cốt mà còn hướng tới xác định danh tính bằng công nghệ ADN, giúp các gia đình liệt sĩ có cơ hội tìm lại người thân sau nhiều thập kỷ. Với sự vào cuộc của #bo-quoc-phong, #bo-cong-an và các địa phương, hy vọng sẽ mang lại những kết quả tích cực, góp phần hàn gắn vết thương chiến tranh.
Sự kiện khai quật tại #tp-hcm thu hút sự quan tâm của dư luận, đặc biệt là các cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ. Nhiều người hy vọng rằng, việc áp dụng công nghệ hiện đại sẽ giúp tìm ra hài cốt của những người đã khuất, đồng thời xác định danh tính để họ được an nghỉ đúng nơi, đúng chỗ. Đây là một trong những nhiệm vụ chính trị, xã hội quan trọng, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc.
Theo kế hoạch, sau lễ khai quật, các đội quy tập sẽ tiến hành khảo sát, đào bới tại những khu vực nghi có mộ tập thể. Quá trình này được giám sát chặt chẽ bởi các cơ quan chức năng và chuyên gia để đảm bảo tính chính xác, khoa học. Mọi phát hiện sẽ được ghi nhận, lấy mẫu và gửi đi giám định ADN. Kết quả sẽ được công bố công khai, minh bạch.
