Những năm gần đây, tình trạng thanh thiếu niên phạm tội tại TP Đồng Nai có chiều hướng gia tăng, đặc biệt là các vụ gây rối trật tự công cộng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ hoàn cảnh gia đình khó khăn, cha mẹ thiếu thời gian quản lý con cái, cùng với sự tác động của mặt trái kinh tế khiến nhiều em dễ bị lôi kéo vào các hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, thay vì chỉ xử lý hình sự, chính quyền địa phương đã triển khai một hướng đi mới đầy tính nhân văn: biện pháp xử lý chuyển hướng dành cho người chưa thành niên phạm tội.
Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát hình sự, TP Đồng Nai hiện là địa bàn thu hút gần 850.000 người từ các tỉnh thành khác đến sinh sống và làm việc. Phần lớn trong số họ là công nhân khu công nghiệp hoặc lao động tự do. Khi nền kinh tế gặp khó khăn, nhiều bậc cha mẹ mất việc, thu nhập giảm sút, họ phải lao vào kiếm sống mà lơ là việc quản lý, giáo dục con cái. Hậu quả là nhiều trẻ em, thanh thiếu niên bị bỏ bê, dễ sa vào các tệ nạn xã hội. Các em thường tụ tập thành nhóm, mang theo hung khí để “phòng thân” hoặc giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực.
Điển hình là vụ việc xảy ra vào ngày 27/6/2026, khi một nhóm thanh thiếu niên gây rối trật tự công cộng trên các tuyến đường Nguyễn Ái Quốc, Đồng Khởi, Phạm Văn Thuận, Võ Thị Sáu thuộc phường Tân Triều, Tam Hiệp, Trấn Biên, Biên Hòa. Lực lượng chức năng đã nhanh chóng truy xét và bắt giữ 17 đối tượng, trong đó có 8 đối tượng đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự (sinh năm 2008-2010) và 9 đối tượng dưới 16 tuổi. Tang vật thu giữ gồm 5 xe mô tô, 4 dao tự chế và nhiều vật dụng liên quan. Trước đó, vào khuya ngày 21/6, Công an xã Hưng Thịnh cũng phát hiện một nhóm 27 thanh thiếu niên (sinh từ 2008-2013) tụ tập mang theo hung khí, gây mất an ninh trật tự tại khu vực trường THCS Huỳnh Thúc Kháng.
Trước thực trạng đáng báo động, Công an TP Đồng Nai đã chủ động phối hợp với các ban ngành, đoàn thể triển khai biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội. Đây là một quy định mới trong Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, cho phép thay thế hình phạt tù bằng các biện pháp giáo dục tại cộng đồng, giúp các em có cơ hội sửa sai mà không để lại án tích. Cụ thể, vào ngày 5/7/2026, Công an phường Long Khánh đã tổ chức phiên họp xét áp dụng biện pháp này cho 12 đối tượng là người chưa thành niên phạm tội trong vụ gây rối trật tự công cộng. Phiên họp có sự tham gia của đại diện Viện kiểm sát, người làm công tác xã hội, trợ giúp viên pháp lý và gia đình các em.
Tại phiên họp, các cơ quan chức năng đã đánh giá khách quan về nhân thân, hoàn cảnh gia đình, điều kiện sống và khả năng giáo dục của từng em. Kết quả, cả 12 đối tượng đều đủ điều kiện được áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng, bao gồm giáo dục tại xã và thực hiện công việc phục vụ cộng đồng. Các em đã ăn năn, hối cải và cam kết chấp hành nghiêm quy định. Cha mẹ các em cũng thừa nhận thiếu sót trong việc quản lý con cái và hứa sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền. Việc áp dụng biện pháp này được xem là một bước tiến nhân văn, giúp các em tránh được tâm lý mặc cảm, kỳ thị xã hội và có cơ hội hòa nhập, học tập, làm lại cuộc đời.
Thượng tá Nguyễn Văn A, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, cho biết: “Chúng tôi mong muốn thông qua biện pháp này, các em sẽ nhận thức được hành vi sai trái, được giáo dục đúng hướng và trở thành công dân có ích. Đây không chỉ là trách nhiệm của lực lượng công an mà còn cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội.” Trong thời gian tới, Công an TP Đồng Nai tiếp tục phối hợp với các ban ngành tổ chức thêm nhiều phiên họp tương tự, đồng thời tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong cộng đồng, đặc biệt là tại các khu nhà trọ, khu công nghiệp – nơi tập trung đông lao động nhập cư.
Biện pháp xử lý chuyển hướng đã nhận được sự ủng hộ từ nhiều phía. Bà Trần Thị B, một phụ huynh có con tham gia vụ việc, xúc động nói: “Tôi rất biết ơn chính quyền đã tạo điều kiện cho con tôi có cơ hội sửa sai. Chúng tôi sẽ cố gắng quan tâm, giáo dục cháu nhiều hơn.” Tuy nhiên, để biện pháp này thực sự hiệu quả, cần có sự giám sát chặt chẽ và các chương trình hỗ trợ tâm lý, học nghề cho các em. Đây là bài toán không chỉ của riêng Đồng Nai mà còn là thách thức chung của toàn xã hội trong việc bảo vệ và giáo dục thế hệ trẻ.
Câu chuyện về những thiếu niên lầm lỡ ở Đồng Nai là lời cảnh tỉnh cho các bậc phụ huynh và toàn xã hội về trách nhiệm trong việc nuôi dạy con cái. Đồng thời, nó cũng mở ra hy vọng về một hướng đi mới, nhân văn hơn trong công tác phòng ngừa và xử lý tội phạm vị thành niên. Hãy cùng chung tay để những đứa trẻ không bị bỏ lại phía sau, để các em có cơ hội làm lại cuộc đời và trở thành những công dân tốt.
Đọc thêm về các chủ đề liên quan: #nguoi-chua-thanh-nien, #gay-roi-trat-tu, #giai-phap-nhan-van, #luat-tu-phap, #giao-duc-cong-dong, #phong-chong-toi-pham.
