Lời tòa soạn: Câu chuyện #tổ chức bộ máy và con người ở #cấp xã là một trong những vấn đề đặt ra đối với #chính quyền địa phương 2 cấp sau một năm vận hành. Đây cũng là vấn đề mà nhiều địa phương quan tâm và có kiến nghị để vận hành hiệu quả, nâng cao chất lượng quản trị và bảo đảm năng lực thực thi của chính quyền địa phương 2 cấp như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu.
VietNamNet tổ chức loạt bài “Định vị lại cấp xã trong chính quyền địa phương 2 cấp” ghi nhận thực tế về tổ chức bộ máy và con người ở cấp xã cũng như các kiến nghị, giải pháp để chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, hiệu lực hơn trong thời gian tới.
Trao đổi với VietNamNet, đại biểu Quốc hội - Bí thư, Chủ tịch HĐND #phường Cửa Nam Nguyễn Hoàng Trường đã chia sẻ những trải nghiệm của người trong cuộc và đề xuất nhiều giải pháp đáng chú ý để chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Thưa ông, với tư cách là đại biểu Quốc hội trực tiếp tham gia xây dựng, giám sát việc thực hiện chính sách, vừa là Bí thư phường Cửa Nam, một trong những địa bàn trung tâm của #Hà Nội, ông nhìn nhận như thế nào về kết quả sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp?
Sau một năm triển khai, có thể khẳng định mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là một chủ trương lớn, đúng đắn và phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Từ thực tiễn tại phường Cửa Nam, chúng tôi nhận thấy mô hình mới đã tạo ra những chuyển biến tích cực trên nhiều phương diện. Trước hết là giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động của chính quyền cơ sở trong giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp.
Các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền rõ hơn; quy trình xử lý công việc được rút ngắn; trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu được nâng cao.
Một trong những kết quả rõ nét nhất là chất lượng phục vụ người dân ngày càng được cải thiện. Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/4/2026, phường Cửa Nam đã tiếp nhận 12.774 hồ sơ thủ tục hành chính; tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 99,02%; 100% hồ sơ dịch vụ công trực tuyến toàn trình được thực hiện trên môi trường số. Đây là minh chứng cho thấy mô hình mới không chỉ tinh gọn bộ máy mà còn nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân.
Quan trọng hơn, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo động lực để đội ngũ cán bộ cơ sở đổi mới tư duy từ quản lý hành chính sang #quản trị địa phương hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Đây là nền tảng rất quan trọng để xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại và gần dân hơn trong giai đoạn tới.
HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua chủ trương cho phép cấp xã tăng số cơ quan chuyên môn và dự kiến thành lập trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã. Theo ông, những điều chỉnh này sẽ giúp chính quyền cơ sở phục vụ người dân tốt hơn như thế nào?
Tôi đánh giá rất cao chủ trương này của Hà Nội, bởi đây là bước hoàn thiện rất cần thiết đối với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau một năm vận hành thực tế. Hiện nay, chính quyền cơ sở không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính thường xuyên mà còn tiếp nhận thêm nhiều nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền trong các lĩnh vực như quản lý đô thị, đất đai, xây dựng, đầu tư công, tài chính, văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội, chuyển đổi số và #cải cách hành chính.
Mỗi phòng chuyên môn phải bao quát nhiều lĩnh vực khác nhau, có những lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên sâu, kinh nghiệm thực tiễn và khả năng xử lý nghiệp vụ rất cụ thể. Điều này dẫn đến tình trạng một số cán bộ phải tham mưu, giải quyết công việc ngoài chuyên ngành đào tạo hoặc vượt quá sở trường chuyên môn, ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu, tiến độ xử lý hồ sơ và tạo áp lực lớn cho đội ngũ cán bộ cơ sở.
Vì vậy, việc tăng số lượng cơ quan chuyên môn là cần thiết, nhưng phải được đặt trong tổng thể việc bổ sung biên chế, bố trí đúng người, đúng việc và bảo đảm nguồn nhân lực có chuyên môn phù hợp.
Nếu chỉ tăng thêm đầu mối phòng, ban nhưng tổng số biên chế không tăng, vẫn là từng ấy con người phải chia ra để đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ hơn thì rất khó tạo chuyển biến thực chất trong chất lượng hoạt động của chính quyền cơ sở.
Theo tôi, cần nghiên cứu cơ chế tổ chức bộ máy và biên chế linh hoạt hơn đối với cấp xã, phường, nhất là các phường trung tâm có quy mô dân cư lớn, mật độ hoạt động kinh tế - xã hội cao, khối lượng thủ tục hành chính nhiều và yêu cầu quản lý đô thị phức tạp.
Bài viết này đề cập đến những vấn đề then chốt trong quá trình cải cách hành chính, hướng tới một nền hành chính hiện đại, hiệu quả. Các hashtag liên quan: #chínhquyềnđịaphương, #cảicáchhànhchính, #cấpxã, #quảntrịđịaphương, #tổchứcbộmáy.
