Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng tại TP HCM, một trong những công trình trọng điểm nhằm giải quyết tình trạng ngập úng do triều cường, đang đứng trước áp lực lớn từ Chính phủ. Sau một thập kỷ khởi công và nhiều lần trễ hẹn, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã ra “tối hậu thư”, yêu cầu hoàn thành dự án vào năm 2026. Nếu không, lãnh đạo UBND TP HCM và nhà đầu tư – Tập đoàn Trung Nam – sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Áp lực từ Chính phủ và những vướng mắc kéo dài
Theo kết luận của Phó thủ tướng, TP HCM hiện có đủ thẩm quyền để xử lý các vướng mắc còn lại. Để “khơi thông nguồn lực tài chính”, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) – đơn vị trung gian tiếp nhận và tái cấp vốn từ Ngân hàng Nhà nước – đã đề xuất phương án hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thành công trình trong năm nay nếu được thành phố giao đất. Tuy nhiên, quá trình thanh toán hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao) vẫn là điểm nghẽn lớn nhất.
Dự án khởi công năm 2016 với tổng mức đầu tư ban đầu gần 10.000 tỷ đồng, bao gồm 6 cống ngăn triều lớn và hệ thống đê kè dọc sông Sài Gòn, nhằm kiểm soát ngập cho khu vực rộng 570 km2, nơi có khoảng 6,5 triệu người sinh sống. Sau 10 năm, dù đã hoàn thành hơn 90% khối lượng, công trình vẫn chưa thể vận hành do vướng mắc pháp lý và cơ chế thanh toán quỹ đất. Chi phí đầu tư đã đội lên hơn 14.400 tỷ đồng.
Phương án thanh toán và những bất đồng
UBND TP HCM đề xuất thanh toán cho nhà đầu tư bằng 7 lô đất có tổng giá trị khoảng 4.983 tỷ đồng, phần chênh lệch còn lại sẽ chi bằng ngân sách. Trong khi đó, Tập đoàn Trung Nam muốn được thanh toán toàn bộ giá trị dự án bằng đất theo nguyên tắc ngang giá, căn cứ kết luận của Kiểm toán Nhà nước. Sự khác biệt này khiến tiến độ bị đình trệ. Thành phố thậm chí đã tính đến phương án dừng hợp đồng BT và chuyển phần còn lại sang đầu tư công, nhưng Bộ Tài chính cảnh báo phương án này cần nhiều thủ tục pháp lý, khó hoàn thành đúng hạn.
Ý nghĩa và tác động đến đời sống người dân
Dự án chống ngập không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa sống còn đối với người dân TP HCM. Mỗi năm, triều cường gây ngập lụt nhiều khu vực, ảnh hưởng đến sinh hoạt, giao thông và kinh tế. Việc hoàn thành dự án sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại, cải thiện chất lượng cuộc sống cho hàng triệu người. Đồng thời, đây cũng là bài học về quản lý dự án đầu tư công, đặc biệt là các dự án BT, khi mà sự phối hợp giữa chính quyền và doanh nghiệp cần minh bạch và hiệu quả hơn.
Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND TP HCM chỉ đạo các đơn vị liên quan thống nhất với nhà đầu tư, giải quyết dứt điểm tồn tại, không để thất thoát, lãng phí. Các bộ ngành như Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, BIDV cũng được giao phối hợp tháo gỡ khó khăn. Nhà đầu tư phải chủ động làm việc với thành phố để thống nhất phương án, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026. Nếu chậm, trách nhiệm thuộc về lãnh đạo thành phố và nhà đầu tư.
Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng là minh chứng cho nỗ lực của TP HCM trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Hy vọng rằng với áp lực từ Chính phủ và sự quyết tâm của các bên, công trình sẽ sớm hoàn thành, mang lại cuộc sống an toàn hơn cho người dân. Cùng với các dự án hạ tầng khác, đây sẽ là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng một đô thị thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Để theo dõi thêm tin tức về các dự án trọng điểm, bạn có thể xem thêm tại #TP-HCM, #chong-ngap, #du-an-BT, #Trung-Nam, #Chinh-phu.
