Trong bối cảnh #biến-đổi-khí-hậu ngày càng diễn biến phức tạp, gây ra những tác động nặng nề đến các đô thị Việt Nam, #Bộ-Xây-dựng đã chủ trì xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn đánh giá khả năng #chống chịu với #biến đổi khí hậu của các đô thị. Đây là lần đầu tiên một bộ tiêu chí thống nhất, định lượng được xây dựng, nhằm giúp các địa phương tự đánh giá thực trạng và xây dựng kế hoạch đầu tư phù hợp.
Tại hội thảo tham vấn diễn ra ngày 20/10, Phó Cục trưởng Cục #phát triển đô thị Nguyễn Cao Viên nhấn mạnh: Sau hơn 40 năm đổi mới, hệ thống đô thị Việt Nam đã phát triển nhanh về số lượng và chất lượng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa cũng khiến các đô thị chịu tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu, với tần suất #thiên tai cực đoan gia tăng, tình trạng ngập úng, hạn hán, sạt lở, xâm nhập mặn và nước biển dâng diễn biến phức tạp. Do đó, việc ban hành Thông tư là bước cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển đô thị thích ứng với #biến-đổi-khí-hậu, đồng thời thực hiện quy định tại Nghị định số 35/2026/NĐ-CP.
Điểm nổi bật của dự thảo là bộ tiêu chí đánh giá được thiết kế theo 5 nhóm nội dung lớn: chính sách quản lý phát triển đô thị; cơ sở hạ tầng đô thị thiết yếu; môi trường sinh thái; năng lực xã hội; và năng lực kinh tế, tài chính. Các chỉ số được xây dựng theo hướng đo lường cụ thể, phù hợp với đặc điểm của từng loại đô thị, phản ánh toàn diện từ công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng, bảo vệ môi trường đến khả năng ứng phó, phục hồi sau thiên tai và huy động nguồn lực phục vụ phát triển.
Nhiều chỉ số được đánh giá có tính thực tiễn cao. Ví dụ, nhóm Hạ tầng thiết yếu xem xét khả năng duy trì hoạt động của hệ thống cấp nước, cấp điện, #giao-thông, thông tin cảnh báo sớm khi xảy ra thiên tai. Nhóm Môi trường sinh thái đánh giá việc bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, tích hợp hạ tầng xanh, giải pháp dựa vào thiên nhiên (NbS), tỷ lệ thu gom và xử lý nước thải, chất thải rắn. Trong khi nhóm Năng lực xã hội và kinh tế - tài chính chú trọng khả năng bảo đảm an toàn cho các công trình công cộng, nâng cao nhận thức cộng đồng, bố trí nguồn lực đầu tư, giảm thiểu thiệt hại kinh tế và tăng cường khả năng phục hồi của đô thị sau thiên tai.
Phát biểu tại hội thảo, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị Trần Quốc Thái nhấn mạnh: “Việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ hoàn toàn mới, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển hệ thống đô thị Việt Nam. Bộ tiêu chí không chỉ là công cụ đánh giá, mà còn là căn cứ để các địa phương xác định những tồn tại, hạn chế, từ đó chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư, nâng cao năng lực thích ứng và giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu.”
Góp ý cho dự thảo, nhiều chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các sở xây dựng cho rằng việc ban hành Thông tư sẽ tạo cơ sở để các địa phương tự đánh giá thực trạng; xác định những điểm yếu về hạ tầng, quản trị và nguồn lực, từ đó xây dựng kế hoạch đầu tư phù hợp. Tuy nhiên, các ý kiến cũng đề nghị tiếp tục rà soát các chỉ số thành phần theo hướng bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương; bổ sung các tiêu chí đánh giá khả năng phục hồi và phát triển của đô thị sau thiên tai; nghiên cứu sử dụng tối đa các nguồn dữ liệu hiện có để giảm áp lực trong quá trình thu thập thông tin; làm rõ hơn cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng bởi tác động của biến đổi khí hậu không giới hạn trong phạm vi địa giới hành chính; đồng thời bổ sung giải pháp về nguồn lực tài chính và nhân lực để bảo đảm việc triển khai đạt hiệu quả sau khi Thông tư được ban hành.
Đặc biệt, các đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của #phát-triển-đô-thị bền vững trong bối cảnh #biến-đổi-khí-hậu ngày càng khốc liệt. Việc xây dựng bộ tiêu chí không chỉ giúp các đô thị nâng cao khả năng chống chịu mà còn góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Dự kiến, Thông tư sẽ được ban hành trong năm 2024, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác quản lý và phát triển đô thị theo hướng an toàn, bền vững trước những thách thức của thiên nhiên.
