Đại dịch #Ebola đang quay trở lại với sức tàn phá khủng khiếp tại Cộng hòa Dân chủ #Congo (DRC), khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận đây là số ca mắc trong tháng đầu tiên cao nhất lịch sử từng được ghi nhận trong các đợt bùng phát Ebola tại châu Phi. Theo số liệu chính thức được công bố ngày 23-6-2026, hiện có 387 bệnh nhân đang được cách ly hoặc điều trị tích cực, và 115 trường hợp đã hồi phục. Con số này vượt xa mọi kỷ lục trước đó, đặt ra thách thức chưa từng có cho hệ thống y tế vốn đã mong manh của quốc gia Trung Phi này.
Diễn biến dịch bệnh tại Congo
Các nhân viên #y tế Congo đang phải làm việc hết công suất để đưa bệnh nhân Ebola đến các trung tâm điều trị, đặc biệt tại tỉnh Ituri - nơi được xác định là tâm dịch của đợt bùng phát lần này. Tỉnh Ituri chiếm tới 90% tổng số ca nhiễm của cả nước, với các ổ dịch xuất hiện rải rác ở nhiều vùng y tế mới. Báo cáo dịch tễ học hàng ngày của Bộ Y tế Congo cho thấy số ca nhiễm mới liên tục gia tăng theo từng tuần, tình trạng lây nhiễm trong cộng đồng vẫn đang diễn biến hết sức phức tạp. Cơ quan y tế Congo cũng báo cáo thêm 131 ca nghi nhiễm, bao gồm 44 trường hợp tử vong chưa rõ nguyên nhân, khiến giới chức lo ngại dịch có thể còn lan rộng hơn nữa.
Giám đốc Bộ phận Điều hành Ứng phó và Cảnh báo Khẩn cấp Y tế của WHO, ông Abdirahman Mahamud, nhận định tại cuộc họp báo ở Geneva: "Đây là số lượng ca nhiễm được xác nhận lớn nhất trong tháng đầu tiên của một đợt bùng phát dịch bệnh Ebola tại châu Phi". Ông nhấn mạnh rằng tốc độ lây lan hiện tại vượt xa các đợt dịch trước, bao gồm cả đợt dịch năm 2014-2016 ở Tây Phi từng cướp đi sinh mạng của hơn 11.000 người. Theo WHO, nguy cơ rủi ro y tế liên quan đến Ebola tại Congo vẫn ở mức "rất cao" do dịch bệnh liên tục lan rộng sang các vùng y tế mới, đặc biệt là các khu vực biên giới với Uganda và Rwanda.
Phản ứng của chính phủ và cộng đồng quốc tế
Trước tình hình khẩn cấp, Tổng thống Congo Felix Tshisekedi tuyên bố ông sẽ đến tỉnh Ituri để trực tiếp chỉ đạo công tác dập dịch trên thực địa. Ông cũng kêu gọi các quốc gia trong khu vực thắt chặt hợp tác dựa trên ba trụ cột: phòng ngừa, giám sát dịch tễ và chia sẻ thông tin nhanh chóng. Ngay lập tức, hai nước Congo và Uganda đã chính thức kích hoạt cơ chế phối hợp xuyên biên giới. Chương trình hợp tác bao gồm việc thiết lập hệ thống giám sát chung, đồng triển khai các đội phản ứng nhanh, các phòng thí nghiệm di động và các trung tâm điều trị Ebola dọc theo hành lang biên giới phía đông Congo và phía tây Uganda.
Trong khi đó, quốc gia láng giềng #Uganda cũng ghi nhận mức rủi ro "cao" khi vừa xác nhận thêm ca nhiễm mới, nâng tổng số ca mắc tại nước này lên 20 ca, trong đó 2 ca tử vong. Điều này cho thấy dịch bệnh đã vượt qua biên giới và đe dọa lan rộng ra toàn khu vực Đông Phi. Chủ tịch luân phiên của Liên minh châu Phi (AU), Tổng thống Burundi Evariste Ndayishimiye, lên tiếng kêu gọi các quốc gia châu Phi và cộng đồng quốc tế kiềm chế, không thực hiện các biện pháp đóng cửa biên giới làm ảnh hưởng đến nỗ lực cứu trợ. Ông nhấn mạnh rằng hợp tác và chia sẻ nguồn lực là chìa khóa để đánh bại dịch bệnh.
Những thách thức và triển vọng
Đợt bùng phát Ebola lần này đặt ra nhiều thách thức lớn, không chỉ về mặt y tế mà còn về an ninh và kinh tế. Tỉnh Ituri vốn là khu vực bất ổn với nhiều nhóm vũ trang hoạt động, gây khó khăn cho việc tiếp cận bệnh nhân và triển khai các biện pháp phòng dịch. Ngoài ra, sự thiếu hụt vaccine và thuốc điều trị, cùng với tâm lý sợ hãi và kỳ thị trong cộng đồng, cũng là những rào cản lớn. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của WHO và các tổ chức quốc tế, cùng với quyết tâm của chính phủ Congo, hy vọng rằng dịch bệnh sẽ sớm được kiểm soát.
Một nghĩa trang gần Bunia, tỉnh Ituri, Congo ngày 23-6-2026 cho thấy những ngôi mộ mới đào, minh chứng cho sự tàn khốc của dịch bệnh. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về các biện pháp phòng ngừa, như rửa tay thường xuyên, tránh tiếp xúc với người bệnh và báo cáo kịp thời các triệu chứng, là vô cùng quan trọng. #WHO và các đối tác đang nỗ lực triển khai các đội phản ứng nhanh, cung cấp thiết bị bảo hộ và hỗ trợ kỹ thuật cho các cơ sở y tế địa phương.
Đại dịch Ebola một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự cần thiết của việc tăng cường hệ thống y tế công cộng tại các quốc gia đang phát triển. Thế giới cần hành động nhanh chóng và đoàn kết để ngăn chặn thảm kịch y tế này, trước khi nó vượt khỏi tầm kiểm soát và gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn. #dịch Ebola đang là một lời nhắc nhở đau thương rằng, trong thế giới kết nối ngày nay, không một quốc gia nào có thể an toàn nếu dịch bệnh vẫn còn tồn tại ở bất kỳ nơi nào.
