Tối 19/7, đại diện Bệnh viện Bạch Mai cho biết, từ đêm 18/7 đến trưa 19/7, Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã cấp cứu 8 nam bệnh nhân bị #ngộ độc khí sunphua hydro (H₂S) từ vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại trang trại chăn nuôi lợn của Công ty TNHH DABACO ở Thạch Quảng, Thanh Hóa.
Đây là một trong những vụ ngộ độc khí độc nghiêm trọng nhất thời gian gần đây. Trong tổng số 13 người gặp nạn, 5 người đã tử vong ngay tại hiện trường do hít phải khí độc nồng độ cao. 8 người còn lại được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình để giành giật sự sống.
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, nơi xảy ra tai nạn là bể chứa nước phân khép kín, sâu 2 m, rộng 2 m, dài 3 m, miệng bể chỉ hơn 1 m. Tai nạn bắt đầu khi một công nhân không may rơi xuống bể và bất tỉnh. Theo phản xạ tự nhiên, nhiều đồng nghiệp lập tức lao xuống cứu hoặc cúi sâu xuống miệng bể để kéo nạn nhân lên mà không có bất kỳ phương tiện bảo hộ nào. Trong số 8 bệnh nhân được cứu sống, có 2 người xuống bể sau cùng, được buộc dây bảo hộ. Tuy nhiên, vừa xuống đến nơi, họ nhanh chóng cảm thấy khó chịu rồi bất tỉnh, may mắn được kéo lên kịp thời. Sáu bệnh nhân còn lại là những người đứng trên miệng bể tham gia kéo các nạn nhân lên. Khi nhập viện, các bệnh nhân đều tỉnh táo nhưng đau đầu dữ dội, một số bị kích ứng mắt, xung huyết kết mạc, nhiễm toan chuyển hóa lactic và tiêu cơ vân.
Khí H₂S nguy hiểm không kém xianua
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, nhiều người vẫn lầm tưởng những vụ ngạt trong hầm biogas, giếng khơi hay bể chứa chất thải là do khí metan (CH₄). Tuy nhiên, “sát thủ” thực sự trong hầu hết các vụ tai nạn này lại là khí #H₂S. Đây là loại khí cực độc, có cơ chế gây ngộ độc gần giống xianua khi ức chế quá trình hô hấp tế bào rất nhanh và rất mạnh, khiến não, tim và các cơ quan quan trọng gần như bị “bóp nghẹt” chỉ trong thời gian ngắn. Điều đặc biệt nguy hiểm là ở nồng độ thấp, H₂S có mùi trứng thối đặc trưng. Nhưng khi đạt nồng độ cao, khí này lập tức làm liệt dây thần kinh khứu giác, khiến nạn nhân hoàn toàn không còn ngửi thấy mùi và mất khả năng nhận biết nguy hiểm. Trong y văn, hiện tượng ngộ độc H₂S nồng độ cao trong không gian kín còn được gọi là “Hội chứng búa tạ ở lò mổ”, bởi người hít phải khí độc có thể bất tỉnh gần như ngay lập tức, các cơ quan ngừng hoạt động, tỷ lệ tử vong tại hiện trường rất cao.
Theo các chuyên gia chống độc, H₂S thường xuất hiện trong các giếng khơi, hầm biogas, bể chứa nước thải, bể phân, cống ngầm, bể rác, hầm chứa cá trên tàu biển… Những vụ tai nạn thương tâm kiểu này vẫn tái diễn hàng năm dù đã được cảnh báo nhiều lần. Vụ việc tại #Thanh Hóa là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ về an toàn lao động trong môi trường nông nghiệp.
Những lưu ý khi tiếp cận nơi nghi chứa H₂S
Ngay khi nhận được thông tin về vụ ngộ độc hàng loạt, GS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, đã chỉ đạo kích hoạt hệ thống “báo động đỏ” toàn viện. Các chuyên khoa chống độc, hồi sức cấp cứu, truyền nhiễm, chẩn đoán hình ảnh và chấn thương được huy động đồng thời để hội chẩn ngay tại giường bệnh. Ngoài xử trí ngộ độc H₂S, các bác sĩ còn khẩn trương đánh giá nguy cơ chấn thương do ngã xuống bể, đồng thời tầm soát các bệnh lý nhiễm trùng có thể phát sinh. Nhờ quãng đường di chuyển tới bệnh viện được rút gắn, tình trạng của các bệnh nhân đã có dấu hiệu cải thiện so với thời điểm mới nhập viện.
Trung tâm Chống độc khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý bước vào các không gian khép kín, thông khí kém như hầm biogas, bể chứa nước thải, bể phân, giếng sâu, cống ngầm, hang hốc, khoang tàu… vì đây là những nơi khí H₂S có thể tích tụ ở nồng độ rất cao nhưng không thể nhận biết bằng khứu giác. Nếu bắt buộc phải xuống làm việc, người lao động phải được trang bị mặt nạ phòng độc kết hợp bình dưỡng khí độc lập. Trước khi vào, cần mở toàn bộ cửa, nắp bể để thông gió trong thời gian đủ dài hoặc sử dụng quạt, máy bơm khí sạch để đẩy khí độc ra ngoài, đồng thời đo nồng độ khí, chỉ khi môi trường được xác nhận an toàn mới được tiếp cận.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh mọi công việc trong không gian hạn chế phải có người giám sát bên ngoài, trang bị dây an toàn và xây dựng quy trình ứng cứu khẩn cấp. “Tuyệt đối không cứu người theo phản xạ bằng cách lao xuống hầm hoặc bể, bởi chỉ trong vài giây, người cứu có thể trở thành nạn nhân tiếp theo, khiến một tai nạn nhanh chóng biến thành thảm kịch nhiều người tử vong” - chuyên gia lưu ý. Vụ việc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về #an toàn lao động trong lĩnh vực chăn nuôi và xử lý chất thải. Cần có những biện pháp cấp bách để ngăn chặn những thảm kịch tương tự trong tương lai.
Bệnh viện Bạch Mai tiếp tục theo dõi sát sao tình trạng 8 nạn nhân đang điều trị. Các bác sĩ cho biết, dù đã qua cơn nguy kịch, nhưng vẫn cần thời gian để phục hồi hoàn toàn do tổn thương tế bào. Vụ tai nạn này là bài học đắt giá cho tất cả các cơ sở sản xuất, đặc biệt là trong môi trường nông thôn, nơi kiến thức về #khí độc còn hạn chế. Hy vọng rằng, với sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, công tác tuyên truyền và đào tạo an toàn sẽ được đẩy mạnh, giúp giảm thiểu những rủi ro chết người này.
