Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa quyết định loại trừ dư nợ của 18 #dự án trọng điểm khỏi cách tính room tín dụng, gây ra nhiều tranh luận. Trong số đó, nổi bật là dự án #du-an-gia-binh của Sun Group: tuyến đường rộng 120m, 10 làn xe kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Hà Nội, tổng vốn riêng đoạn qua Bắc Ninh hơn 25.000 tỷ đồng.
Đây là hạ tầng xương sống của vùng Thủ đô, phục vụ #sân bay Gia Bình và tạo dư địa phát triển. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra: liệu cơ chế #room tín dụng thông thường có phù hợp để tài trợ cho các công trình hàng chục nghìn tỷ, có tác động lan tỏa lớn? NHNN đã trả lời bằng cách tạo cơ chế riêng cho 18 dự án, bao gồm #APEC-2027, đường sắt, và nhiều công trình chiến lược khác.
Nhiều người cho rằng đây là ưu ái cho các tập đoàn tư nhân lớn, nhưng thực chất NHNN chỉ cho phép các ngân hàng thương mại loại trừ dư nợ phát sinh mới khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng, không cấp vốn hay bảo lãnh. Các ngân hàng vẫn tự thẩm định và chịu rủi ro. Tổng nhu cầu vốn của 18 dự án giai đoạn 2026-2028 là 752.138 tỷ đồng, riêng năm 2026 là 210.047 tỷ đồng – chiếm 7,5% lượng tín dụng tăng thêm của cả nền kinh tế (với mục tiêu tăng trưởng 15%, tương đương gần 2,787 triệu tỷ đồng).
Nếu toàn bộ số vốn này đều là vốn vay ngân hàng và được loại khỏi room, tăng trưởng tín dụng hệ thống chỉ tăng thêm 1,1 điểm phần trăm, lên 16,1% – không quá lớn như nhiều người lo ngại. Vấn đề thực sự nằm ở từng ngân hàng: một khoản vay hàng chục nghìn tỷ có thể chiếm phần lớn room tín dụng của họ, buộc họ phải lựa chọn giữa siêu dự án và khách hàng khác. Cơ chế đặc thù này tháo gỡ nghịch lý đó.
Phần lớn 18 dự án gắn với mục tiêu phát triển của Chính phủ như #ha-tang-giao-thong, #PPP, khu đô thị theo quy hoạch vùng. Dù có yếu tố thương mại, chúng đều mang tính lan tỏa dài hạn. NHNN đang thử nghiệm cách điều hành tín dụng mới cho hạ tầng quy mô lớn, không tạo sức ép lên ngân hàng thương mại mà vẫn đảm bảo dòng vốn cho các dự án trọng điểm. Đây là bước đi cần thiết để thúc đẩy #phat-trien-kinh-te và hạ tầng chiến lược.
