Trong bối cảnh #kinh-te-vi-mo toàn cầu biến động, tỷ giá USD tại Việt Nam đang có sự phân hóa rõ rệt giữa các kênh. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) liên tục điều chỉnh tỷ giá trung tâm lên mức cao nhất 11 tháng, nhưng giá USD tại các ngân hàng thương mại lại ổn định, trong khi thị trường tự do chứng kiến đà giảm sâu. Bài viết này phân tích nguyên nhân và dự báo xu hướng.
1. Tỷ giá trung tâm tăng mạnh: Chiến lược phòng vệ chủ động
Tỷ giá trung tâm do NHNN công bố đã tăng 5 phiên liên tiếp, lên 25.254 đồng/USD, cao nhất kể từ tháng 8/2025. Đây là mức tăng khoảng 50 đồng so với đầu tháng. Theo PGS. TS Nguyễn Quốc Anh (ĐH Kinh tế TP HCM), việc nâng tỷ giá trung tâm là phòng vệ chủ động trước áp lực từ đồng USD phục hồi mạnh. Chỉ số DXY tăng hơn 2,5% từ đầu năm, tạo sức ép lên tỷ giá trong nước. NHNN muốn tạo "vùng đệm" để ứng phó với biến động cuối năm, đặc biệt khi nhu cầu nhập khẩu tăng cao.
2. USD ngân hàng ổn định: Cung vượt cầu
Trong khi tỷ giá trung tâm tăng, giá USD tại các ngân hàng thương mại như Vietcombank, VietinBank chỉ nhích nhẹ khoảng 30 đồng so với đầu tháng, thấp hơn mức đỉnh tháng 8/2025. Nguyên nhân chính là #cung-cau-ngoai-te đang nghiêng về cung: nguồn cung dồi dào nhờ kiều hối, du lịch và giải ngân FDI. Trong khi đó, nhu cầu nhập khẩu chưa cao do giữa năm là thời điểm thấp điểm. Lãi suất tiền gửi USD ở mức 0%, trong khi lãi suất VND tăng, càng hạn chế đầu cơ và khuyến khích doanh nghiệp giữ VND.
3. 'Chợ đen' giảm sâu: Đầu cơ hạ nhiệt
Trái ngược với ngân hàng, #thi-truong-tu-do chứng kiến USD giảm tới 200 đồng so với đầu tháng, xuống còn 26.370-26.410 đồng. So với đỉnh tháng 3 (28.150 đồng), mỗi USD mất khoảng 1.750 đồng (6%). Nguyên nhân là tâm lý đầu cơ hạ nhiệt do giao dịch tại ngân hàng thuận lợi hơn, rủi ro pháp lý từ thị trường phi chính thức, và giá vàng giảm 2-4,5% từ đầu năm, khiến nhu cầu nắm giữ USD bên ngoài hệ thống giảm. Theo bà Lý Thị Hiền (Yuanta Việt Nam), tỷ giá tự do đã về ngang hoặc thấp hơn ngân hàng, nên khó giảm thêm.
4. Dự báo cuối năm: Sóng tỷ giá dồn về, nhưng trong tầm kiểm soát
Các chuyên gia dự báo từ tháng 9, tỷ giá sẽ dao động mạnh hơn do quyết định lãi suất của Fed, sự kiện địa chính trị, và nhu cầu nhập khẩu cuối năm tăng. Tuy nhiên, NHNN được kỳ vọng kiểm soát biến động trong biên độ 1-2% nhờ nguồn cung ngoại tệ cải thiện. UOB dự báo tỷ giá giảm dần về 26.300-26.500 đồng trong các quý tới, nhờ kinh tế vĩ mô tích cực và #nang-hang-chung-khoan thu hút dòng vốn ngoại.
5. Khuyến nghị cho doanh nghiệp
Nhà nhập khẩu nên tận dụng giai đoạn thấp điểm để thanh toán, nhưng cần theo dõi tỷ giá trung tâm để chủ động. Doanh nghiệp xuất khẩu nên sử dụng công cụ phái sinh như hợp đồng kỳ hạn để #quan-tri-rui-ro tỷ giá. Nhìn chung, thị trường ngoại hối đang trong giai đoạn chuyển tiếp, đòi hỏi sự linh hoạt từ cả nhà điều hành và doanh nghiệp.
Tóm lại, sự phân hóa giữa tỷ giá trung tâm, ngân hàng và chợ đen phản ánh chiến lược điều hành chủ động của NHNN và tác động của cung cầu thực tế. Dù áp lực cuối năm có thể gia tăng, nhưng với các công cụ sẵn có, thị trường được kỳ vọng sẽ ổn định. Đây là bài học về sự phối hợp giữa chính sách và thực tiễn trong quản lý #ty-gia-usd.
