Những bãi biển đông nghịt người cầm điện thoại quay video, quán cà phê nổi tiếng chỉ vì "lên hình đẹp" hay các điểm #check-in xuất hiện dày đặc trên #TikTok đang cho thấy #trí_tuệ_nhân_tạo (AI) và #thuật toán #mạng xã hội không chỉ thay đổi cách con người tiếp cận thông tin mà còn âm thầm định hình hành trình #du lịch của hàng triệu người trên thế giới.
Diệu Linh, một bạn trẻ yêu thích du lịch bụi, cho biết nhiều địa điểm từng mang vẻ đẹp bình yên đã nhanh chóng thay đổi sau khi trở thành hiện tượng trên mạng xã hội. Lượng lớn du khách chỉ ghé qua để chụp ảnh, quay video rồi rời đi, khiến bản sắc văn hóa và trải nghiệm thực tế dần bị lấn át bởi nhu cầu tạo nội dung phục vụ thuật toán. Cô chia sẻ: "Nhiều nơi từng rất yên tĩnh, giờ chỉ còn là background cho những bức ảnh ‘sống ảo’. Thật sự mất đi cái hồn."
Theo nghiên cứu của Đại học Cornell, các hệ thống gợi ý ứng dụng #AI ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn điểm đến, khách sạn và lịch trình của du khách. Những thuật toán này có khả năng cá nhân hóa nội dung để tác động trực tiếp đến hành vi, khiến người dùng dễ tin rằng những địa điểm xuất hiện liên tục trên bảng tin chính là lựa chọn tốt nhất. Điều này tạo ra một vòng lặp: càng xem, càng được gợi ý những thứ tương tự, và càng ít cơ hội khám phá những điều mới mẻ.
Xu hướng này diễn ra song song với tốc độ phổ biến mạnh mẽ của AI. Khảo sát của Gallup cho thấy tỷ lệ người lao động Mỹ sử dụng AI trong công việc đã tăng từ 21% năm 2023 lên khoảng 45% vào cuối năm 2025, phản ánh việc công nghệ không còn là công cụ dành riêng cho giới kỹ thuật mà đã trở thành một phần của cuộc sống thường nhật. Trong du lịch, AI không chỉ gợi ý điểm đến mà còn tạo ra những trải nghiệm ảo, khiến du khách khó phân biệt đâu là thật, đâu là do thuật toán tạo ra.
Không chỉ người dùng thay đổi cách ra quyết định, các doanh nghiệp và điểm du lịch cũng bắt đầu điều chỉnh để phù hợp với thuật toán. Từ việc đầu tư mạnh vào những góc "sống ảo", thiết kế món ăn bắt mắt cho đến xây dựng các không gian check-in nhằm gia tăng khả năng lan truyền trên mạng xã hội, thay vì tập trung hoàn toàn vào chất lượng dịch vụ hay giá trị văn hóa. Một số resort còn thuê hẳn đội ngũ chuyên tạo nội dung số để "câu view" trên các nền tảng như #mạng_xã_hội.
Sau nhiều lần thất vọng với các địa điểm được quảng bá quá mức, Diệu Linh đã thay đổi cách chuẩn bị cho mỗi chuyến đi. Cô kết hợp tham khảo Google Maps, diễn đàn du lịch, ý kiến người dân địa phương và tìm hiểu lịch sử, văn hóa của điểm đến thay vì chỉ dựa vào những video ngắn do thuật toán đề xuất. "Mình nhận ra rằng, những chuyến đi tự khám phá thường để lại nhiều kỷ niệm hơn là đi theo một lộ trình có sẵn từ AI," Linh nói.
Các chuyên gia cho rằng AI mang lại nhiều lợi ích trong việc tiết kiệm thời gian tìm kiếm thông tin và xây dựng lịch trình, nhưng nếu phụ thuộc hoàn toàn vào các gợi ý của thuật toán, con người rất dễ đánh mất khả năng khám phá độc lập, vô tình biến những chuyến du lịch thành hành trình lặp lại giống hàng triệu người khác. Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Anh, chuyên gia về công nghệ và xã hội, nhấn mạnh: "AI nên là công cụ hỗ trợ, không phải người dẫn đường. Hãy để trái tim và sự tò mò dẫn lối bạn."
Trong kỷ nguyên AI, điều quan trọng không phải là từ chối công nghệ mà là sử dụng nó như một công cụ hỗ trợ, đồng thời giữ quyền quyết định cuối cùng cho bản thân. Những trải nghiệm đáng nhớ nhất đôi khi lại đến từ những con đường không xuất hiện trên bảng tin hay những địa điểm chưa từng trở thành xu hướng trên #du_lịch mạng xã hội. Hãy để AI hỗ trợ, nhưng đừng để nó dẫn lối – bởi lẽ, chuyến đi của bạn chỉ thực sự ý nghĩa khi nó là của chính bạn.
