Sáng 27/6, khoảng 250 đại biểu gồm các giáo sư, tiến sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, nhà quản lý, chức sắc người Chăm, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng người Chăm trong và ngoài tỉnh đã tham dự hội thảo khoa học toàn quốc với chủ đề “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới”. Hội thảo diễn ra trong khuôn khổ #Ngày-hội-Văn-hóa-dân-tộc-Chăm lần thứ VI năm 2026, tổ chức từ ngày 26 đến 28/6 tại tỉnh #Khánh-Hòa.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Long Biên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh, văn hóa Chăm là một nền văn hóa đặc sắc trong kho tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam. Dấu ấn văn hóa Chăm thể hiện qua kiến trúc, điêu khắc, hệ thống đền tháp, phù điêu, tượng thờ; phong tục tập quán, lễ hội, tín ngưỡng, tôn giáo, tiếng nói, chữ viết, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn, hoa văn và các làng nghề truyền thống như làm gốm, dệt thổ cẩm. Ông Biên cho rằng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Chăm cần gắn với phát triển du lịch, qua đó tạo nguồn lực kinh tế, nâng cao đời sống người dân và khẳng định vai trò chủ thể của cộng đồng trong gìn giữ di sản.
Ban tổ chức cho biết đã tiếp nhận 77 chuyên đề, tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài tỉnh. Nội dung tập trung nhận diện giá trị văn hóa Chăm, đánh giá thực trạng bảo tồn, đề xuất giải pháp phát huy di sản gắn với phát triển du lịch, #chuyển-đổi-số, sinh kế cộng đồng và vai trò của người dân trong gìn giữ di sản.
Nhiều di sản Chăm đã trở thành điểm đến hấp dẫn như Khu di tích Mỹ Sơn, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, các tháp Chăm tại Khánh Hòa, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng; làng gốm Bàu Trúc, làng dệt Mỹ Nghiệp. Tại Khánh Hòa, các di tích như Tháp Bà Pô Nagar, cụm tháp Hòa Lai, tháp Pô Klong Garai, tháp Pô Rôme không chỉ có giá trị nghệ thuật, lịch sử mà còn là không gian sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa quan trọng. Đặc biệt, nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp năm 2022, khẳng định giá trị độc đáo của loại hình di sản này.
Các chuyên gia cho rằng cần đặt cộng đồng vào vị trí trung tâm để người dân được tham gia, hưởng lợi và trở thành chủ thể bảo tồn. Đồng thời, cần phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng như tham quan đền tháp, trải nghiệm làng nghề, nghệ thuật dân gian, ẩm thực truyền thống và du lịch cộng đồng nhằm tạo sinh kế bền vững. Tại hội thảo, tỉnh Khánh Hòa chính thức ra mắt Nền tảng số di sản văn hóa Chăm Khánh Hòa và triển lãm trực tuyến tại địa chỉ www.vanhoacham.khanhhoa.gov.vn. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong #chuyển-đổi-số lĩnh vực #văn-hóa, giúp các giá trị di sản Chăm tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và du khách trong, ngoài nước.
Thông qua nền tảng số, các tư liệu về di tích, lễ hội, làng nghề, nghệ thuật trình diễn, hiện vật, hình ảnh và câu chuyện văn hóa Chăm được hệ thống hóa, giới thiệu theo hình thức trực quan, dễ tiếp cận. Việc số hóa cũng góp phần hỗ trợ nghiên cứu, giáo dục di sản và quảng bá du lịch văn hóa. Sự kiện này đã thu hút sự quan tâm của đông đảo giới nghiên cứu và công chúng, mở ra hướng đi mới cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Chăm trong thời đại công nghệ số. Với nền tảng số, di sản Chăm không chỉ được lưu giữ mà còn được lan tỏa mạnh mẽ, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Hội thảo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp giữa bảo tồn truyền thống và ứng dụng công nghệ hiện đại. Các đại biểu thống nhất rằng, chuyển đổi số là công cụ hữu hiệu để đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ - những người sẽ kế thừa và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Nền tảng số không chỉ là kho tư liệu mà còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa cộng đồng người Chăm với bạn bè quốc tế. Đây chính là minh chứng cho sự sáng tạo trong công tác bảo tồn di sản, phù hợp với xu thế thời đại.
