Ngày 4/7, Tổng cục #quản lý giám sát thị trường quốc gia và Bộ Thương mại #TrungQuốc đã công bố dự thảo sửa đổi #luật #thương mại điện tử, lấy ý kiến công chúng. Động thái này nhằm siết chặt quản lý nền #kinh tế số đang phát triển nhanh chóng, đặc biệt là các #nền tảng thương mại điện tử lớn.
Dự thảo gồm 20 điều khoản, điểm đáng chú ý nhất là mở rộng phạm vi điều chỉnh ra ngoài các nền tảng và người bán hàng trên nền tảng. Theo đó, luật mới sẽ làm rõ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể khác trong hệ sinh thái kinh tế số, như nhà cung cấp dịch vụ logistics, thanh toán, quảng cáo… Điều này giúp quản lý toàn diện hơn chuỗi giá trị thương mại điện tử.
Về trách nhiệm của các nền tảng, dự thảo bổ sung nhiều công cụ quản lý mới bên cạnh các hình phạt hiện hành như phạt tiền hay đình chỉ kinh doanh. Các biện pháp mới bao gồm giám sát thuật toán, yêu cầu báo cáo định kỳ, và kiểm tra đột xuất. Điều này giúp cơ quan chức năng tăng cường giám sát thường xuyên, đặc biệt với các nền tảng lớn như Alibaba, JD.com hay Pinduoduo.
Để quản lý hiệu quả các doanh nghiệp hoạt động liên ngành, dự thảo kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý như Bộ Thương mại, Tổng cục Quản lý thị trường, và Ngân hàng Trung ương. Các biện pháp đề xuất bao gồm cơ chế giám sát nhất quán cho cả hoạt động trực tuyến và trực tiếp, nhằm tránh chồng chéo và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tuân thủ.
Bên cạnh đó, dự thảo tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong #thươngmạiđiệntử, như bán hàng giả, vi phạm bản quyền, lừa đảo trực tuyến. Các biện pháp bao gồm phạt tiền cao hơn, đình chỉ hoạt động, và thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá nhân vi phạm nghiêm trọng.
Ở khía cạnh đối ngoại, dự thảo đề xuất thúc đẩy tương thích giữa các quy tắc quản lý thương mại điện tử của #Trung Quốc với thông lệ quốc tế, như các tiêu chuẩn của WTO hay các hiệp định thương mại tự do. Điều này giúp doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng ra thị trường nước ngoài một cách có trật tự, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ khi đối mặt với rào cản thương mại.
Dự thảo cũng khuyến khích các doanh nghiệp trong ngành tự kiểm soát, xây dựng bộ quy tắc ứng xử và cơ chế giải quyết tranh chấp nội bộ. Điều này giảm tải cho cơ quan quản lý và thúc đẩy văn hóa tuân thủ trong cộng đồng doanh nghiệp.
Việc sửa đổi luật nằm trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), nhấn mạnh giám sát chặt chẽ dữ liệu, thuật toán, lưu lượng truy cập và quy tắc hoạt động của các công ty #côngnghệ. Mục tiêu là tạo hành lang pháp lý vững chắc cho phát triển lành mạnh và đổi mới của nền kinh tế nền tảng, đồng thời đảm bảo sự phát triển cùng có lợi giữa doanh nghiệp, người bán hàng và người lao động.
Giới phân tích nhận định, việc siết chặt quản lý kinh tế số là xu hướng tất yếu khi các nền tảng lớn ngày càng chi phối thị trường. Trung Quốc đang đi đầu trong việc xây dựng khung pháp lý toàn diện, có thể trở thành hình mẫu cho các nước khác. Tuy nhiên, cần cân bằng giữa quản lý và đổi mới để không kìm hãm sự phát triển của #kinhtếsố.
Việc lấy ý kiến công chúng sẽ kéo dài đến hết tháng 7, sau đó dự thảo sẽ được hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua. Dự kiến luật sửa đổi sẽ có hiệu lực từ năm 2025, tạo cơ sở pháp lý cho giai đoạn phát triển mới của thương mại điện tử Trung Quốc.
