Thị trường #kim-cương Việt Nam đang trải qua những ngày đầy biến động khi hàng loạt cửa hàng kim cương tại TP.HCM phải đóng cửa hoặc tạm ngừng hoạt động. Mới đây nhất, Công ty TNHH Vàng Bạc Đá Quý Thực Lan Diamond (chi nhánh tại TPHCM) bất ngờ thông báo đóng cửa từ ngày 16/6, chỉ hai ngày sau khi fanpage vẫn đăng tin bán hàng bình thường. Sự việc này không chỉ gây sốc cho khách hàng mà còn làm dấy lên làn sóng hoang mang trong giới kinh doanh kim cương.
Thực Lan Diamond và hàng loạt tiệm vàng đóng cửa
Thực Lan Diamond, thành lập tháng 5/2023, từng tự hào có ba chi nhánh tại Bắc Ninh, Hà Nội và TPHCM. Bà Nguyễn Thị Lan (sinh năm 1997) làm giám đốc kiêm đại diện pháp luật. Hồi tháng 2, công ty vừa nâng vốn điều lệ từ 20 tỷ lên 55 tỷ đồng, nhưng nay đã phải tạm dừng mọi hoạt động. Trên fanpage, doanh nghiệp thừa nhận: "Trong hơn 20 ngày qua, thị trường trang sức kim cương ở Việt Nam trải qua một cuộc khủng hoảng quá lớn". Lý do được đưa ra là hiệu ứng dây chuyền và tâm lý đám đông khiến 80% khách hàng chơi kim cương hoang mang, lượng người mua mới giảm sút, trong khi người muốn bán tăng vọt.
Không chỉ Thực Lan Diamond, trước đó ngày 8/6, Công ty TNHH Vàng Bạc Đá Quý Long Ngọc Luxury (phường Chợ Quán) cũng đã đóng cửa. Một cơ sở có tiếng khác là Công ty TNHH MTV Dịch vụ Tiệm vàng Kim Hồng (phường Thủ Dầu Một) thông báo ngừng hoạt động 6 tháng từ 10/6, đồng thời trang Facebook chính thức không thể truy cập. Làn sóng đóng cửa lan nhanh, khiến thị trường càng thêm hỗn loạn.
Nguyên nhân: Niềm tin sụp đổ và tâm lý bán tháo
Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ thông tin lan truyền trên mạng xã hội về một số tiệm kinh doanh đá quý bán kim cương không trung thực. Sự việc được cho là bị phát hiện khi khách hàng giao dịch trên thị trường quốc tế. Ngay lập tức, khách hàng kéo tới bán sản phẩm, bất chấp các trấn an từ phía tiệm vàng. Từ đây, các tiệm kim cương khác cũng bị ảnh hưởng, lượng khách muốn bán tăng đột biến.
Ông Lê Văn Tâm - Chủ thương hiệu Tâm Luxury thừa nhận trên Facebook, thông tin trên mạng xã hội gây ảnh hưởng lớn đến tâm lý, buộc công ty phải xin thu/đổi kim cương theo lịch hẹn chờ. Trong khi đó, Thực Lan Diamond từ chối trả lời về chính sách thu mua, chỉ cho biết tạm ngưng để rà soát kế hoạch kinh doanh.
Chuyên gia nói gì?
Chuyên gia đá quý Nguyễn Ngọc Tú, Phó Viện Trưởng Viện Mỹ Nghệ Kim Hoàn Đá Quý Việt Nam (GJA), cho rằng việc phân biệt kim cương thật giả bằng mắt thường gần như không thể. Trên thị trường có các dòng đá giống kim cương như Cubic Zirconia (giá vài nghìn đồng), Moissanite (vài chục nghìn đến vài triệu), kim cương nhân tạo (vài trăm nghìn đến vài chục triệu). Kim cương nhân tạo có mọi tính chất vật lý giống thật, rất khó phân biệt.
Ông Tú khẳng định, việc chủ tiệm bán kim cương giả là gần như không có, trừ phi có mục đích lừa đảo ngay từ đầu. Tuy nhiên, tâm lý "không bán sớm là không bán được" đang bao trùm. Ông đề xuất cần có ràng buộc pháp lý rõ ràng giữa khách hàng và tiệm bán kim cương, đặc biệt là chính sách thu lại khi cửa hàng đóng cửa.
Một yếu tố khác khiến thị trường suy yếu là sự trỗi dậy của #kim-cương-nhân-tạo. Với công nghệ cao, sản phẩm này vừa đẹp vừa rẻ, khiến nhiều người chuyển hướng. Ông Tú nhấn mạnh: "Các sản phẩm đá quý màu ruby, sapphire, spinel... sẽ hiếm hơn và tăng giá theo thời gian, còn kim cương thì ngược lại".
Thị trường kim cương và bài học đầu tư
Theo dữ liệu từ ExportGenius, từ 1/12/2024 đến 28/11/2025, Việt Nam nhập khẩu hơn 58.000 lô hàng kim cương, trị giá khoảng 340,44 triệu USD (khoảng 9.000 tỷ đồng). Gần 3.000 pháp nhân giao dịch với hơn 3.700 đối tác nước ngoài, chủ yếu từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Tuy nhiên, sự bất ổn hiện tại đang đặt ra câu hỏi về tính thanh khoản của mặt hàng này.
Doanh nghiệp Thực Lan Diamond từng khẳng định: "Đã mua kim cương là sẽ lỗ" bởi kim cương là mặt hàng xa xỉ, không phải tài sản tích trữ như vàng hay bất động sản. Nó giống như siêu xe, đồng hồ - nhằm khẳng định giá trị bản thân. Vì vậy, người tiêu dùng không nên đánh đồng kim cương thiên nhiên với nhân tạo hay cục đá vô giá trị chỉ vì tin đồn.
Ghi nhận thực tế ngày 17/6, các cửa hàng Kim Lý và Tâm Luxury vẫn hoạt động bình thường nhưng ít khách. Trong khi đó, Thực Lan Diamond chi nhánh TPHCM vẫn im lặng. Thị trường đang chờ đợi những động thái tiếp theo từ các cơ quan chức năng để ổn định niềm tin.
Bài học cho người tiêu dùng là cần tìm hiểu kỹ trước khi mua #trang-sức kim cương, lựa chọn những thương hiệu uy tín và có chính sách thu đổi rõ ràng. Đồng thời, cần phân biệt rõ giữa đầu tư và tiêu dùng xa xỉ. Sự kiện lần này cũng là lời cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp về quản trị rủi ro và xây dựng lòng tin với khách hàng.
Trong bối cảnh #thị-trường biến động, các chuyên gia khuyến cáo người dân nên bình tĩnh, không bán tháo theo đám đông. Nếu có nhu cầu bán, hãy đến các trung tâm kiểm định uy tín để định giá chính xác. Về lâu dài, thị trường kim cương cần sự minh bạch và quy định chặt chẽ hơn để tránh những cú sốc tương tự.
Cuộc khủng hoảng lần này cho thấy sức mạnh của #mạng-xã-hội trong việc lan truyền thông tin và tác động đến tâm lý đám đông. Chỉ trong vài ngày, một tin đồn đã làm rung chuyển cả một ngành kinh doanh. Điều này đặt ra yêu cầu về kiểm soát thông tin và nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng.
