Trong bối cảnh ngành thủy sản đang chuyển mình mạnh mẽ, việc ứng dụng #công-nghệ-nuôi-biển cao vào nuôi trồng thủy sản (NTTS) được xem là hướng đi tất yếu để nâng cao năng suất và chất lượng. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương, đặc biệt là vùng biển Khánh Hòa, người dân vẫn còn e dè trước những rào cản về đầu ra và chi phí đầu tư. Bài viết này sẽ phân tích thực trạng và những giải pháp cần thiết để thúc đẩy mô hình nuôi biển bền vững.
Thực trạng nuôi biển công nghệ cao: Lợi ích thấy rõ, nhưng vẫn loay hoay tìm đầu ra
Theo ghi nhận, các hợp tác xã (HTX) NTTS trên địa bàn tỉnh như HTX NTTS Vạn Ninh (xã Vạn Ninh) đã tiên phong chuyển đổi từ lồng gỗ truyền thống sang lồng HDPE ứng dụng công nghệ cao. Ông Nguyễn Xuân Hòa - Giám đốc HTX cho biết, lồng HDPE có ưu điểm vượt trội: chịu sóng gió tốt, phù hợp nuôi xa bờ, thân thiện với môi trường, độ bền cao, giúp giảm thiểu rủi ro thiên tai và kéo dài tuổi thọ sử dụng. Tuy nhiên, hiện mới chỉ có 9 hộ thành viên chuyển đổi với 14 lồng tròn và 42 lồng vuông, trong khi nhiều hộ khác vẫn đứng ngoài cuộc vì lo ngại đầu ra thủy sản không ổn định.
Sản lượng thủy sản nuôi của HTX Vạn Ninh rất lớn, vụ chính đạt 4.000-5.000 tấn, vụ phụ đạt 2.500-3.000 tấn. Nhưng đáng buồn, năm 2025, chỉ khoảng 10% sản lượng được bán cho doanh nghiệp xuất khẩu, 90% còn lại tiêu thụ nội địa. Điều này khiến các thành viên chưa mạnh dạn mở rộng quy mô nuôi bằng lồng HDPE. Tương tự, tại khu vực Hòn Nội (xã Cam Lâm), HTX Nuôi biển công nghệ cao Hòn Nội do ông Võ Lâm Đồng làm Giám đốc cũng đang đối mặt với bài toán đầu ra. Sau khi thả 10 vạn giống cá chim vây vàng nuôi thương phẩm trong lồng tròn HDPE, cá phát triển tốt, nhưng ông Đồng chia sẻ: “Nuôi biển công nghệ cao cho sản lượng rất lớn, với 1.000m2 mặt nước, một hộ có thể thu 90 tấn cá/năm. Nhưng đầu ra không ổn định, chúng tôi rất mong cơ quan chức năng hỗ trợ kết nối với doanh nghiệp xuất khẩu để an tâm đầu tư lâu dài.”
Nguyên nhân và rào cản: Chi phí đầu tư cao, thiếu liên kết chuỗi
Một trong những nguyên nhân chính khiến người dân chưa dám chuyển đổi là chi phí đầu tư lồng HDPE tăng đột biến trong thời gian gần đây. Bên cạnh đó, việc thiếu thông tin về quy hoạch vùng nuôi, chưa được cấp mặt nước NTTS khiến các hộ gặp khó khăn trong việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm – yêu cầu bắt buộc để xuất khẩu. Ông Hòa kiến nghị: “Chính quyền cơ sở cần thông tin quy hoạch vùng nuôi, cấp mặt nước và hỗ trợ xây dựng hồ sơ truy xuất nguồn gốc phục vụ xuất khẩu.”
Ngoài ra, thị trường nội địa tuy lớn nhưng sức mua có hạn, trong khi xuất khẩu đòi hỏi tiêu chuẩn cao về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Năm nay, một số đối tác đã đặt vấn đề thu mua thủy sản của HTX Vạn Ninh để xuất khẩu sang Mỹ, nhưng vẫn vướng mắc về thủ tục. Điều này cho thấy, việc thiếu liên kết giữa người nuôi, doanh nghiệp chế biến và thị trường là rào cản lớn.
Giải pháp nào để thúc đẩy nuôi biển công nghệ cao?
Trước thực trạng trên, tỉnh Khánh Hòa đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Theo ông Lê Đình Khiêm - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo, các cơ quan chức năng đang tăng cường kết nối, liên kết giữa ngư dân - doanh nghiệp - thị trường; xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu thủy sản Khánh Hòa và từng bước hình thành các mô hình chợ đấu giá thủy sản nhằm minh bạch hóa thị trường. Hoạt động chế biến, xuất khẩu thủy sản đang được chuyển đổi mạnh mẽ từ phát triển sản lượng sang chuỗi giá trị.
Đặc biệt, tỉnh đã ban hành chính sách hỗ trợ bảo hiểm cho người lao động nuôi biển, đồng thời đang xây dựng chính sách hỗ trợ chuyển đổi vật liệu lồng nuôi và bảo hiểm cho đối tượng thủy sản nuôi. Bên cạnh đó, việc ưu tiên giao mặt nước phục vụ nuôi biển là bước đi quan trọng để đảm bảo truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Theo báo cáo thống kê, trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng thủy sản nuôi trồng trên địa bàn tỉnh đạt hơn 13.542 tấn, tăng 7,45% so với cùng kỳ. Riêng tháng 5, sản lượng đạt hơn 3.609 tấn, tăng hơn 13,65%. Trong đó, cá bớp, cá mú, cá chim vây vàng và tôm hùm là những đối tượng chủ lực. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy tiềm năng của nuôi biển công nghệ cao.
Kết luận
Phát triển nuôi biển công nghệ cao là hướng đi đúng đắn để nâng cao giá trị thủy sản và thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, để người dân mạnh dạn đầu tư, cần có sự hỗ trợ quyết liệt từ chính quyền trong việc ổn định đầu ra, cấp mặt nước, xây dựng chuỗi liên kết và truy xuất nguồn gốc. Chỉ khi giải quyết được bài toán đầu ra, mô hình nuôi biển công nghệ cao mới thực sự phát huy hiệu quả và trở thành động lực phát triển kinh tế biển bền vững. Các hashtag liên quan: #nuôi-biển-công-nghệ-cao, #thủy-sản, #xuất-khẩu, #hợp-tác-xã, #Khánh-Hòa.
