Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần những động lực tăng trưởng mới, Ngân hàng Nhà nước (#NHNN) vừa chính thức ban hành hướng dẫn chi tiết về cơ chế tín dụng đặc thù dành cho các #dự án trọng điểm của ba "ông lớn" trong lĩnh vực đầu tư. Theo đó, các doanh nghiệp này đã kiến nghị về việc loại trừ dư nợ cấp tín dụng khi tính toán một số chỉ tiêu quan trọng, bao gồm tăng trưởng tín dụng hằng năm, tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, cũng như giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng và nhóm khách hàng có liên quan. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm tháo gỡ nút thắt vốn cho các siêu dự án, qua đó kích thích sự phát triển kinh tế vùng và quốc gia.
Các dự án được hưởng cơ chế đặc thù
Theo nội dung văn bản, NHNN xác định các dự án được áp dụng cơ chế loại trừ dư nợ bao gồm: nhóm dự án phục vụ Hội nghị APEC; các dự án thực hiện theo hình thức PPP; các dự án đường sắt tốc độ cao (Tuyến Bến Thành - Cần Giờ và Hà Nội - Quảng Ninh); cùng các dự án thuộc Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Đây đều là những công trình có quy mô lớn, mang tính chất lan tỏa, liên kết vùng, được Chính phủ chỉ đạo ưu tiên triển khai. Việc được hưởng cơ chế tín dụng đặc thù sẽ giúp các chủ đầu tư giảm áp lực về chỉ tiêu tài chính, tập trung nguồn lực vào tiến độ thi công.
NHNN cũng yêu cầu các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp chủ động tiếp cận, trao đổi để quyết định việc cấp tín dụng theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, trường hợp ngân hàng cấp tín dụng hoặc cho vay để thực hiện các dự án nêu trên thì được loại trừ phần dư nợ cấp tín dụng phát sinh mới hằng năm khi tính toán mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng. Điều này tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay mà không lo ảnh hưởng đến hạn mức tăng trưởng chung.
Quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn
Bên cạnh việc nới lỏng cơ chế, NHNN cũng đưa ra những yêu cầu nghiêm ngặt để kiểm soát rủi ro. Các ngân hàng phải theo dõi dư nợ phát sinh dành cho các dự án và báo cáo theo quy định. Đồng thời, tổng hạn mức cấp tín dụng đối với chủ đầu tư, nhà thầu, nhà cung cấp dịch vụ, hàng hóa tham gia dự án tại mọi thời điểm không được vượt quá tổng nhu cầu vốn vay của từng dự án đã được báo cáo. Các ngân hàng cũng phải yêu cầu doanh nghiệp quản lý chặt chẽ nhu cầu vốn tín dụng của từng dự án, đồng thời xác nhận và cam kết khoản cấp tín dụng được sử dụng đúng mục đích triển khai dự án.
Đối với tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, NHNN cho biết đã ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư số 22/2019/TT-NHNN và đề nghị các ngân hàng thực hiện theo quy định tại thông tư mới. Về giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng và nhóm khách hàng có liên quan, NHNN nhận định nhu cầu vốn của các dự án là rất lớn, do đó khuyến khích các ngân hàng phối hợp cấp tín dụng hợp vốn. Trường hợp mức cấp tín dụng của từng ngân hàng vượt giới hạn theo quy định, ngân hàng sẽ báo cáo NHNN để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Bối cảnh và ý nghĩa của chính sách
Động thái này của NHNN diễn ra trong bối cảnh thị trường tín dụng đang có nhiều chuyển biến. Trước đó, vào cuối tháng 5 vừa qua, NHNN đã gửi công văn đến 25 ngân hàng thương mại thông báo về việc nới lỏng tín dụng đối với bất động sản, đặc biệt là nhà ở xã hội và khu công nghiệp, khu chế xuất. Cụ thể, từ ngày 1/1/2026 đến hết 31/12/2026, các tổ chức tín dụng không phải tính phần dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với các lĩnh vực này vào dư nợ tín dụng bất động sản khi kiểm soát mức tăng trưởng. Nhờ vậy, các ngân hàng có thêm dư địa để cho vay các dự án có ý nghĩa xã hội cao.
Việc NHNN liên tiếp đưa ra các cơ chế tín dụng đặc thù cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc thúc đẩy đầu tư công và phát triển hạ tầng. Các dự án trọng điểm không chỉ tạo ra công ăn việc làm mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng lưu ý rằng các ngân hàng cần thẩm định kỹ lưỡng tính khả thi và hiệu quả của từng dự án, đảm bảo khả năng trả nợ của khách hàng, tránh tình trạng nợ xấu gia tăng.
Nhìn chung, cơ chế tín dụng đặc thù dành cho các dự án của ba "ông lớn" là một bước đi phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi nền kinh tế đang cần những cú hích mạnh mẽ từ các siêu công trình. Với sự đồng hành của NHNN và các ngân hàng thương mại, các dự án như #APEC, đường sắt tốc độ cao, hay cảng hàng không quốc tế Gia Bình hứa hẹn sẽ sớm hoàn thành, góp phần thay đổi diện mạo đất nước. Đây cũng là tín hiệu tích cực cho thị trường #tín dụng và #bất động sản trong thời gian tới. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong lĩnh vực #hạ tầng cần tận dụng cơ hội này để thúc đẩy tiến độ dự án. Bên cạnh đó, #ngân hàng cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn hệ thống.
Tóm lại, hướng dẫn mới của NHNN không chỉ tháo gỡ khó khăn về vốn cho các dự án lớn mà còn thể hiện sự linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ. Đây là cơ sở để các ngân hàng thương mại mạnh dạn hơn trong việc cấp tín dụng, đồng thời đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật. Kỳ vọng rằng với cơ chế này, các công trình trọng điểm sẽ sớm được hoàn thành, mang lại lợi ích kinh tế - xã hội to lớn.
