Thị trường trái phiếu ngân hàng đang chứng kiến một làn sóng phát hành mới với quy mô và #lãi suất chưa từng có. Chỉ trong nửa cuối tháng 6, các ngân hàng đã phát hành thành công 18 lô trái phiếu, tổng giá trị hơn 19.400 tỷ đồng. Điều đáng nói, lãi suất trái phiếu đã tăng vọt từ mức 8-9%/năm lên xấp xỉ 10%/năm, cao hơn đáng kể so với lãi suất tiền gửi cùng kỳ hạn.
Trong số các đợt phát hành gần đây, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (Vietbank) chào bán hai lô trái phiếu tổng trị giá 1.500 tỷ đồng với lãi suất thả nổi lên tới 9,7%/năm. #BAOVIET Bank công bố mức 9,63%/năm cho lô trái phiếu 2.000 tỷ đồng, còn TPBank cũng nâng lãi suất phát hành lên 9,3%/năm. Trước đó, VPBank phát hành thành công 1.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 3 năm với lãi suất cố định 8,6%/năm; MB huy động gần 6.000 tỷ đồng với lãi suất 8,3-8,4%/năm; BIDV phát hành trái phiếu với lãi suất trên 8,1%/năm.
Theo báo cáo của Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS), trong tháng 5, nhóm ngân hàng đã vượt #bất động sản để trở thành ngành phát hành trái phiếu doanh nghiệp lớn nhất thị trường. Lãi suất bình quân trong 12 tháng đầu của các đợt phát hành mới đã lên khoảng 8,7%/năm, cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với lãi suất tiết kiệm cùng kỳ hạn.
Áp lực vốn chưa hạ nhiệt
Theo đánh giá của ACBS, việc các ngân hàng chấp nhận trả lãi suất cao hơn phản ánh áp lực cạnh tranh huy động vốn ngày càng lớn trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh, trong khi lãi suất tiền gửi vẫn được cơ quan quản lý theo dõi chặt chẽ. Phát hành trái phiếu vì thế trở thành giải pháp quan trọng để bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn.
Dù vậy, ACBS cũng lưu ý chi phí huy động tăng sẽ tạo áp lực lên hiệu quả #kinh doanh. Khi lãi suất trái phiếu đã tiệm cận lãi suất cho vay, khoảng chênh lệch đầu vào - đầu ra của ngân hàng bị thu hẹp đáng kể, khiến dư địa cải thiện biên lãi ròng (NIM) không còn nhiều sau khi tính đến chi phí hoạt động và dự phòng rủi ro.
Ở góc nhìn thị trường, đơn vị xếp hạng tín nhiệm FiinRatings cho rằng nhu cầu phát hành trái phiếu của các ngân hàng sẽ còn duy trì trong những tháng cuối năm. Nguyên nhân là tốc độ tăng trưởng tín dụng vẫn cao hơn huy động vốn, trong khi các ngân hàng cần bổ sung vốn cấp 2 để đáp ứng các tỷ lệ an toàn theo quy định. Theo tổ chức này, cả quy mô phát hành và mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng chưa có dấu hiệu giảm nhiệt.
Cùng quan điểm, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhận định áp lực chi phí vốn sẽ tiếp tục kéo dài khi Ngân hàng Nhà nước không còn nhiều dư địa để nới lỏng chính sách tiền tệ. Áp lực từ lạm phát, #tỷ giá và việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chưa phát đi tín hiệu rõ ràng về chu kỳ giảm lãi suất khiến mặt bằng lãi suất khó giảm mạnh trong ngắn hạn.
Các chuyên gia cũng cho rằng lãi suất trái phiếu ngân hàng, lãi suất liên ngân hàng và lãi suất tiền gửi đều chịu tác động từ thanh khoản của hệ thống. Vì vậy, khi nhu cầu vốn vẫn ở mức cao và huy động tiền gửi chưa theo kịp tăng trưởng tín dụng, mặt bằng lãi suất ở các kênh này nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong ngắn hạn.
Mặc dù vậy, trái phiếu ngân hàng vẫn được đánh giá là một trong những kênh đầu tư có mức độ an toàn tương đối cao nhờ chất lượng tín dụng của các tổ chức phát hành và sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý. Với lợi suất vượt trội so với tiền gửi tiết kiệm, sản phẩm này tiếp tục thu hút sự quan tâm của các quỹ đầu tư, công ty chứng khoán, doanh nghiệp bảo hiểm và các nhà đầu tư có khẩu vị rủi ro thận trọng. Xu hướng phát hành trái phiếu với lãi suất cao dự kiến sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới, tạo ra cả cơ hội và thách thức cho thị trường tài chính. #trái phiếu #ngân hàng
