Chính phủ vừa ban hành Nghị định 252 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế (sửa đổi), trong đó có các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế. Đáng chú ý, cơ quan quản lý quyết định không áp ngưỡng nợ tối thiểu đối với người nộp thuế bỏ địa chỉ kinh doanh, thay vì mức đề xuất 1 triệu đồng trước đó. Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ khoản nợ nào, dù nhỏ, cũng có thể dẫn đến lệnh cấm xuất cảnh nếu người nộp thuế không khôi phục mã số thuế sau 120 ngày kể từ khi có thông báo.

Theo Nghị định 252, từ ngày 1/7, các đối tượng sau sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh:
- Cá nhân, chủ hộ và đại diện doanh nghiệp bỏ địa chỉ đăng ký nếu không khôi phục mã số thuế sau 120 ngày kể từ thông báo của cơ quan thuế (không có ngưỡng nợ tối thiểu).
- Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng trở lên, quá hạn trên 120 ngày.
- Đại diện, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã nợ từ 500 triệu đồng trở lên, quá hạn trên 120 ngày.
- Người xuất cảnh định cư nước ngoài nhưng còn nợ thuế.
- Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp bị cưỡng chế nợ thuế với số nợ từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn 120 ngày (quy định mới).
Trước đó, #Bộ Tài chính từng đề xuất áp ngưỡng nợ tối thiểu 1 triệu đồng với nhóm bỏ địa chỉ kinh doanh, nhằm tránh hoãn xuất cảnh các trường hợp nợ nhỏ do lỗi kỹ thuật hoặc chậm cập nhật dữ liệu. Tuy nhiên, Chính phủ đã bác bỏ đề xuất này. Theo số liệu của #cơ quan thuế, cả nước có gần 1 triệu trường hợp nợ thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, trong đó khoảng 496.000 trường hợp có số nợ dưới 1 triệu đồng. Như vậy, hàng trăm nghìn người có thể đối mặt với nguy cơ bị cấm xuất cảnh dù chỉ nợ vài trăm nghìn đồng.
Một điểm mới đáng chú ý khác là việc nới lỏng điều kiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Trước đây, người nộp thuế chỉ được gỡ lệnh cấm sau khi hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thuế. Theo quy định mới, cơ quan thuế sẽ hủy tạm hoãn xuất cảnh khi số nợ còn dưới 50 triệu đồng với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh hoặc dưới 500 triệu đồng với doanh nghiệp, hợp tác xã. Với trường hợp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, người nộp thuế được hủy khi đã khôi phục mã số thuế, hoàn thành nghĩa vụ khai, nộp thuế để số nợ còn dưới ngưỡng nêu trên, hoặc được chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Nghị định cũng rút ngắn thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Thay vì cơ quan thuế ban hành thông báo trong 24 giờ làm việc sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ, quy định mới yêu cầu thực hiện ngay khi người nộp thuế đủ điều kiện. Trường hợp đã nộp tiền nhưng dữ liệu chưa cập nhật trên hệ thống, người nộp thuế có thể gửi phản hồi kèm chứng từ điện tử qua hệ thống quản lý thuế. Cơ quan thuế sẽ kiểm tra, đối chiếu và ban hành thông báo hủy nếu đủ điều kiện.
Theo số liệu của Cục Thuế, tính đến nay có hơn 105.000 người nộp thuế bị thông báo tạm hoãn xuất cảnh với số tiền nợ trên 61.000 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 60.000 trường hợp là người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, tổng nợ khoảng 6.900 tỷ đồng. Cơ quan thuế cho biết đã thu hồi được hơn 4.000 tỷ đồng từ khoảng 13.000 người thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh. Riêng nhóm bỏ địa chỉ kinh doanh, số tiền thu được hơn 100 tỷ đồng từ khoảng 7.100 trường hợp.
Việc không áp ngưỡng nợ tối thiểu với nhóm bỏ địa chỉ kinh doanh được kỳ vọng sẽ tăng cường hiệu quả thu hồi nợ thuế, nhưng cũng gây lo ngại về tác động đến quyền tự do đi lại của công dân. Các chuyên gia cho rằng cần có biện pháp cảnh báo sớm và hỗ trợ người nộp thuế khôi phục mã số thuế để tránh bị ảnh hưởng. Nghị định 252 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, thay thế Nghị định 49 trước đó.
Để tránh bị tạm hoãn xuất cảnh, người nộp thuế cần thường xuyên kiểm tra tình trạng nợ thuế và địa chỉ đăng ký kinh doanh. Nếu có thay đổi, cần thông báo kịp thời cho cơ quan thuế. Các trường hợp đang bị tạm hoãn có thể liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn thủ tục hủy bỏ theo quy định mới.
Xem thêm: #nợ thuế, #cấm xuất cảnh, #kinh doanh, #chính sách thuế, #doanh nghiệp.