Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045, với tăng trưởng GDP hai con số. Để đạt được điều này, nhu cầu vốn đầu tư là rất lớn. Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu của #Dragon Capital, cho biết tổng nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030 lên tới 1.500 tỷ USD, tương đương 2,5 lần GDP năm 2025 và gấp 4 lần vốn hóa #thị trường chứng khoán hiện tại. Đây là con số chưa từng có, đặt ra thách thức lớn cho nền kinh tế.
Trong số này, #tín dụng ngân hàng chỉ đáp ứng 25-30%, FDI và các dòng vốn quốc tế khác đóng góp 15-20%. Phần còn lại, khoảng 120-150 tỷ USD mỗi năm, cần được huy động qua thị trường cổ phiếu và #trái phiếu doanh nghiệp.
Tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam hiện ở mức 146%, thấp hơn Malaysia hay Thái Lan, nhưng dư địa mở rộng đang thu hẹp. Nếu tín dụng tăng 15-16%/năm, trong 5 năm tới, tỷ lệ này sẽ vượt Thái Lan và Singapore, đưa Việt Nam vào nhóm cao nhất châu Á. Bà Minh cảnh báo: “Chúng ta chỉ còn 3-5 năm để tiếp tục phụ thuộc vào ngân hàng.”
Việc phụ thuộc vào vốn ngân hàng cũng làm tăng chi phí vốn cho doanh nghiệp. Lãi suất từ đầu năm đến giữa năm đã tăng 2-2,5%, thậm chí cao hơn ở một số nhóm ngành. Khi các ngân hàng tiến gần chuẩn mực quốc tế, áp lực huy động vốn dài hạn với chi phí cao sẽ càng lớn.
“Không thể xây dựng một nền kinh tế 40 năm bằng nguồn vốn ngắn hạn 12 tháng,” bà Minh nhấn mạnh. Điều này phản ánh thách thức của nhiều nền kinh tế mới nổi. Nhu cầu vốn dài hạn cho hạ tầng, sản xuất, và #công nghệ phải được đáp ứng qua thị trường chứng khoán, như các nước phát triển. Cổ phiếu là nguồn vốn chủ sở hữu dài hạn, không chịu áp lực trả nợ định kỳ; trái phiếu giúp huy động vốn phù hợp vòng đời dự án.
Để tái cấu trúc dòng vốn, Dragon Capital đề xuất ba nhóm giải pháp. Thứ nhất, phát triển doanh nghiệp chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực #kinh doanh và công nghệ, thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Thứ hai, thúc đẩy quỹ đầu tư trong nước, khuyến khích dòng vốn dài hạn như quỹ hưu trí, quỹ mở. Thứ ba, hoàn thiện hạ tầng và thể chế thị trường vốn.
Bà Minh kết luận: “Chúng ta có nền tảng mạnh mẽ cùng cam kết từ Chính phủ. Tính tiếp cận thị trường ngày càng cải thiện, đảm bảo Việt Nam vẫn thu hút nhà đầu tư và gia tăng tầm quan trọng trên bản đồ đầu tư toàn cầu.”
Với nhu cầu vốn khổng lồ, việc chuyển đổi từ phụ thuộc ngân hàng sang thị trường vốn là tất yếu. Các chính sách cần tập trung vào #đầu tư dài hạn, phát triển thị trường trái phiếu, và nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết. Đây là chìa khóa để Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững.
