Ngày 18/7, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề 'tháo gỡ điểm nghẽn - khơi thông nguồn lực - thúc đẩy tăng trưởng'. Đây là lần đầu Thường trực Chính phủ khóa mới gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp. Tại hội nghị, #Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng đã chia sẻ những lo ngại sâu sắc về #rủi ro pháp lý mà doanh nghiệp đang đối mặt.
Theo ông Hùng, VCCI đã tổng hợp gần 900 ý kiến của doanh nghiệp trong nước, FDI và các hiệp hội thành 53 nhóm vướng mắc thuộc 10 lĩnh vực. Vấn đề nổi cộm nhất là sự bất định của thể chế: văn bản cũ hết hiệu lực nhưng văn bản thay thế chưa có, khiến doanh nghiệp rơi vào tình thế 'nếu tuân thủ cái cũ thì vướng, mà không tuân thủ thì coi là vi phạm, vô tình đối mặt với #rủi ro pháp lý rất lớn'.
Bên cạnh đó, dòng tiền của doanh nghiệp bị ách tắc, đặc biệt là hoàn thuế giá trị gia tăng. Một số doanh nghiệp có giao dịch thực nhưng do đối tác bỏ trốn nên bị tạm dừng hoàn thuế, khiến dòng tiền bị 'giam'. Ngoài ra, tư duy tiền kiểm còn nặng, nhiều hàng hóa đạt chuẩn quốc tế vẫn phải qua kiểm tra kéo dài. Hóa chất nhập khẩu có trường hợp bị ách tắc tại cảng do lỗi Cổng thông tin một cửa quốc gia, phát sinh chi phí lưu kho bãi.
Ông Hùng cũng chỉ ra tình trạng chồng chéo giữa các quy định về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và môi trường khiến nhiều dự án phải thực hiện song song nhiều thủ tục mà không có đầu mối xử lý. Nguồn lực cho #đổi mới sáng tạo chưa được khơi thông, thiếu cơ chế chấp nhận rủi ro thực chất. Tín dụng vẫn dựa vào bất động sản thế chấp.
Đáng chú ý, 51 trong số 53 nhóm kiến nghị đã nhận được phản hồi từ các bộ, ngành, nhưng phần lớn chỉ dừng ở việc viện dẫn quy định, trong khi vướng mắc thực chất nằm ở khâu thực thi. Ông dẫn ví dụ: nhiều nơi vẫn yêu cầu doanh nghiệp nộp hồ sơ giấy song song với hồ sơ điện tử, dù pháp luật không quy định.
Trước thực trạng này, VCCI kiến nghị các bộ ngành, địa phương thiết lập cơ chế đo lường hiệu quả thực thi qua chỉ số hài lòng của doanh nghiệp, đường dây phản hồi trực tiếp và chế tài với cán bộ. Mỗi nhóm kiến nghị cần gắn với một cơ quan chủ trì, một người chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và kết quả cụ thể. Với các vấn đề liên ngành, VCCI đề xuất áp dụng nguyên tắc 'một đầu mối, một quy trình, một kết quả' để doanh nghiệp không phải tự đi kết nối giữa các cơ quan.
Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, đề cập đến áp lực từ chính sách tiền thuê đất. Ông dẫn trường hợp tiền thuê đất tăng từ 600 triệu đồng giai đoạn 2016-2020 lên 4,3 tỷ đồng giai đoạn 2021-2025 và tiếp tục lên 20,8 tỷ đồng giai đoạn 2026-2030. Như vậy, tiền thuê đất tăng khoảng 35 lần so với thời điểm ký hợp đồng ban đầu. Riêng năm 2025, tiền thuê đất của một số doanh nghiệp đã chiếm khoảng 50% doanh thu thuần. Hội Doanh nhân trẻ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo rà soát phương pháp, tỷ lệ và chu kỳ xác định đơn giá thuê đất theo hướng ổn định hơn, tránh điều chỉnh đột biến.
Bà Nguyễn Thị Nga, Quyền chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, đề cập tới giải pháp phát triển #tín dụng xanh. Theo bà, dư nợ tín dụng xanh hiện đã vượt 700.000 tỷ đồng, tăng bình quân trên 20% mỗi năm nhưng mới chiếm khoảng 4,3% tổng dư nợ. Bà kiến nghị Chính phủ hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất 2% một năm từ ngân sách nhà nước với doanh nghiệp và hộ kinh doanh đầu tư các dự án xanh, kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, đề xuất xây dựng Chương trình quốc gia phát triển chuỗi cung ứng hàng Việt, có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp lớn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã.
Kết luận hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ ngành, địa phương tiếp tục tháo gỡ, hoàn thiện thể chế và cải cách thực chất, mạnh mẽ hơn nữa thủ tục hành chính. Ông lưu ý: 'Khi xây dựng chính sách, không để khoảng trống pháp lý, khiến doanh nghiệp không biết thực hiện theo quy định nào'. Thủ tướng cũng yêu cầu rà soát toàn diện các quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, đấu thầu, thuế, hải quan và kiểm tra chuyên ngành; xử lý ngay các vướng mắc thuộc thẩm quyền, chấm dứt quy định chồng chéo, thủ tục hành chính bất hợp lý. Ngoài ra, cần có giải pháp khơi thông các nguồn lực về vốn, đất đai và đầu tư, bảo đảm dòng tiền cho sản xuất kinh doanh; rà soát, cắt giảm chi phí logistics, kiểm tra chuyên ngành và các chi phí tuân thủ không cần thiết. 'Mọi chính sách mới phải được đánh giá đầy đủ tác động đến chi phí và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp; hạn chế tối đa việc phát sinh thêm gánh nặng tuân thủ', Thủ tướng nhấn mạnh. Hội nghị này là tín hiệu tích cực cho thấy Chính phủ đang lắng nghe và quyết tâm tháo gỡ khó khăn cho #doanh nghiệp Việt Nam.
