Thế giới đang nóng lên nhanh chóng
Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học Nature Climate Change hôm 22-6 đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng #căng thẳng nhiệt gia tăng trên toàn cầu. Theo đó, nhiều quốc gia hiện phải đối mặt với tình trạng này kéo dài thêm từ 1 đến 2 tháng so với vài thập niên trước. Đáng lo ngại, ngay cả những khu vực trước đây hầu như không chịu ảnh hưởng cũng bắt đầu cảm nhận rõ tác động. Căng thẳng nhiệt là hiện tượng cơ thể tích tụ quá nhiều nhiệt đến mức nguy hiểm do #nắng nóng, độ ẩm cao và các yếu tố môi trường khác. Theo #WHO, đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến thời tiết, đồng thời làm trầm trọng thêm các bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, rối loạn #sức khỏe tâm thần và hen suyễn.
Phương pháp nghiên cứu và kết quả đáng báo động
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng Chỉ số khí hậu nhiệt toàn cầu (UTCI) để đo lường mức độ căng thẳng nhiệt dựa trên nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió và mô phỏng phản ứng của cơ thể người. Họ chia căng thẳng nhiệt thành 3 mức: mạnh (từ 32°C), rất mạnh (từ 38°C) và cực đoan (từ 46°C). Kết quả cho thấy so với thập niên 1970, nhiều khu vực hiện có thêm khoảng 50 ngày mỗi năm chịu mức căng thẳng nhiệt ít nhất ở cấp độ mạnh. Các khu vực bị ảnh hưởng rõ nhất là Nam và Đông châu Phi, Mexico và Trung Mỹ. Tại châu Âu, Tây Ban Nha, Ý, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ ghi nhận thêm tới 40 ngày căng thẳng nhiệt mạnh mỗi năm. Phần lớn Nam Âu hiện phải trải qua gần một tháng nắng nóng khắc nghiệt nhiều hơn so với 50 năm trước. Tại Mỹ, nhiều bang ghi nhận thêm ít nhất 15 ngày căng thẳng nhiệt mạnh, riêng Texas và Florida có thêm ít nhất 25 ngày ở mức rất mạnh.
1 tỉ người thêm nguy cơ
Điều đáng chú ý, tình trạng căng thẳng nhiệt từ mức mạnh đến cực đoan đang xuất hiện thường xuyên hơn tại mọi châu lục. Vào thập niên 1970, khoảng 16% dân số thế giới phải trải qua ít nhất một ngày có mức căng thẳng nhiệt cực đoan mỗi năm. Sau 50 năm, tỉ lệ này tăng lên 22%, tức có thêm khoảng 1 tỉ người lâm vào tình cảnh như thế. Nhà khoa học Rebecca Emerton, tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh rằng căng thẳng nhiệt không chỉ nghiêm trọng hơn tại những nơi vốn đã nóng, mà còn mở rộng sang các khu vực trước đây rất hiếm hoặc gần như chưa từng ghi nhận. Bà kêu gọi thế giới cần khẩn trương hành động để hạn chế trái đất nóng lên, đồng thời chuẩn bị các biện pháp ứng phó như kế hoạch bảo vệ sức khỏe trong các đợt nắng nóng, hệ thống cảnh báo sớm và đánh giá rủi ro khí hậu.
Châu Âu hứng chịu nắng nóng cực đoan
Trong bối cảnh đó, châu Âu đang phải đối mặt với những đợt nắng nóng lịch sử. Ít nhất 18 người tử vong tại Pháp, trong đó có 2 trẻ em bị bỏ quên trong xe. Nhiệt độ tại Bordeaux lập kỷ lục mới 41,9°C, Poitiers ghi nhận 41,2°C – mức cao nhất từng đo được. Tây Ban Nha, Ý và Anh cũng phát cảnh báo nắng nóng. Các nhà khí tượng cảnh báo điều kiện cực đoan có thể tiếp diễn, đe dọa gia tăng các tình huống khẩn cấp y tế, cháy rừng và áp lực lên hạ tầng giao thông, năng lượng. Theo Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO), châu Âu đang nóng lên nhanh gấp 2 lần mức trung bình toàn cầu, khiến lục địa này rất dễ bị tổn thương. Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres kêu gọi các chính phủ đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng sạch và hành động khẩn cấp để hạn chế tình trạng nóng lên toàn cầu.
Giải pháp nào cho tương lai?
Nghiên cứu này là hồi chuông cảnh tỉnh cho nhân loại. Các nhà khoa học khẳng định việc đốt nhiên liệu hóa thạch và phá rừng là nguyên nhân chính khiến trái đất ấm lên. Nếu không có hành động quyết liệt, đến cuối thế kỷ này, thế giới có thể phải hứng chịu thêm gần 2 tháng nắng nóng cực đoan mỗi năm. Mỗi cá nhân cũng cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng và thích ứng với #biến đổi khí hậu. Cùng với đó, các chính phủ cần đầu tư vào hệ thống cảnh báo sớm, quy hoạch đô thị xanh và chính sách y tế công cộng phù hợp. Chỉ có sự chung tay của toàn cầu mới có thể ngăn chặn thảm họa #nóng lên toàn cầu.
