Trong làn sóng #chuyển giao thế hệ đang diễn ra tại nhiều tập đoàn tư nhân lớn của Việt Nam, #Vingroup là một trong những doanh nghiệp đã có những bước đi cho thấy quá trình chuẩn bị đội ngũ kế cận bài bản và khác biệt. Không chỉ đơn thuần trao quyền, tỷ phú #PhạmNhậtVượng đã xây dựng một lộ trình kế thừa tinh tế, kết hợp giữa thử thách thực tế và giữ vững quyền kiểm soát chiến lược.
Những năm gần đây, con trai cả của tỷ phú #Phạm Nhật Vượng là Phạm Nhật Quân Anh xuất hiện ngày càng nhiều tại các sự kiện quan trọng, tham gia các hoạt động đối ngoại của tập đoàn và được giới thiệu tại một số sự kiện của tập đoàn. Bước ngoặt đáng chú ý là việc ông Phạm Nhật Quân Anh được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng quản trị #VinFast từ ngày 23/5, thay thế bà Lê Thị Thu Thủy. Đây là vị trí lãnh đạo tại doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển xe điện của Vingroup.
Trước khi đảm nhiệm cương vị mới, ông Quân Anh đã trải qua nhiều vị trí quản lý tại VinFast, từ phát triển sản phẩm, sản xuất, kinh doanh, marketing, hậu mãi đến điều phối và kiểm soát chất lượng. Ông cũng từng giữ các vị trí điều hành tại Vinpearl, hiện là Tổng giám đốc VinMetal cùng VinMetal Hà Tĩnh. Việc thăng tiến dần dần này cho thấy Vingroup không vội vàng trao quyền, mà để thế hệ kế cận tích lũy kinh nghiệm thực tế.
Không chỉ nhân sự, việc phân bổ quyền sở hữu tại một số doanh nghiệp mới cũng bắt đầu có sự tham gia của thế hệ F2. Tại VinEnergo, hai con trai ông Phạm Nhật Vượng là Phạm Nhật Quân Anh và Phạm Nhật Minh Hoàng mỗi người nắm khoảng 5% cổ phần, trong khi ông Vượng sở hữu khoảng 71%. Tại VinSpeed, mỗi người sở hữu khoảng 0,5%, còn ông Phạm Nhật Vượng nắm 51%. Sự phân bổ này vừa tạo động lực cho thế hệ F2, vừa đảm bảo quyền kiểm soát vẫn thuộc về nhà sáng lập.
Trong khi người con cả Phạm Nhật Quân Anh tham gia sâu vào hoạt động quản trị của VinFast, người con thứ là Phạm Nhật Minh Hoàng lựa chọn hướng đi khác khi tham gia phát triển doanh nghiệp như FGF và các quỹ đầu tư trong hệ sinh thái. Điều này cho thấy Vingroup tạo điều kiện cho mỗi thành viên phát triển theo thế mạnh riêng.
Đáng chú ý, quá trình chuyển giao này không đồng nghĩa với việc nhà sáng lập rút lui. Sau khi rời vị trí Tổng giám đốc CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinFast tại Việt Nam từ ngày 22/6 nhằm phục vụ quá trình tái cấu trúc, ông Phạm Nhật Vượng tiếp tục giữ vai trò Tổng giám đốc VinFast toàn cầu và trực tiếp điều hành hoạt động quốc tế của hãng xe điện. Quyền lực chiến lược vẫn tập trung trong tay nhà sáng lập.
Chuyển giao trong giai đoạn Vingroup mở rộng sang nhiều lĩnh vực
Điểm khác biệt trong quá trình chuyển giao thế hệ tại Vingroup là diễn ra đồng thời với giai đoạn tập đoàn mở rộng quy mô lớn nhất kể từ khi thành lập, xét về số lượng lĩnh vực và quy mô các dự án. Ngoài bất động sản, Vingroup đang tái định vị thành tập đoàn công nghiệp - công nghệ - hạ tầng. Xe điện, đường sắt tốc độ cao, metro, năng lượng xanh, logistics, hàng không vũ trụ cùng nhiều lĩnh vực mới liên tục được bổ sung vào hệ sinh thái.
Mới đây, liên danh Vinhomes - VinSpeed được lựa chọn làm tổng thầu EPC cho 5 tuyến metro mới của Hà Nội với tổng chiều dài khoảng 303,5km và tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 49 tỷ USD. Đây là một trong những dự án hạ tầng giao thông đô thị lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam.
Cùng với đó là hàng loạt đại dự án bất động sản như Vinhomes Green Paradise tại Cần Giờ rộng khoảng 2.870ha, tổng vốn đầu tư hơn 10 tỷ USD; Vinhomes Hạ Long Xanh tại Quảng Ninh khoảng 4.200ha với tổng vốn đầu tư gần 18 tỷ USD; Vinhomes Global Gate (Cổ Loa) hơn 385ha với tổng vốn đầu tư khoảng 1,4 tỷ USD hay tổ hợp Vin Olympic quy hoạch trên hàng trăm ha. Quy mô đầu tư trải rộng trên nhiều lĩnh vực chiến lược cho thấy Vingroup đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với danh mục dự án trị giá hàng chục tỷ USD.
Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của thế hệ F2 mang nhiều ý nghĩa hơn việc kế thừa tài sản đơn thuần. Khi phạm vi hoạt động của Vingroup ngày càng mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao, chu kỳ đầu tư dài và yêu cầu năng lực quản trị phức tạp, việc trao cơ hội cho thế hệ kế cận trực tiếp điều hành đồng nghĩa với việc chuẩn bị nguồn nhân sự lãnh đạo dài hạn.
Đáng chú ý, ông Phạm Nhật Quân Anh không bắt đầu từ vị trí cao nhất mà trải qua nhiều năm làm việc trong các bộ phận vận hành trước khi được giao giữ cương vị Chủ tịch VinFast. Trong khi đó, Phạm Nhật Minh Hoàng được tạo điều kiện phát triển ở những lĩnh vực mới như đầu tư và dịch vụ di chuyển. Cách tiếp cận này khác với nhiều tập đoàn gia đình khác, nơi thế hệ kế cận thường được bổ nhiệm ngay vào vị trí lãnh đạo cấp cao.
Tuy nhiên, bức tranh tổng thể cũng cho thấy quyền lực chiến lược vẫn tập trung trong tay nhà sáng lập. Ông Phạm Nhật Vượng vẫn tiếp tục nắm tỷ lệ sở hữu chi phối tại nhiều doanh nghiệp quan trọng, đồng thời vẫn trực tiếp điều hành các quyết sách lớn của toàn hệ sinh thái. Điều này giúp Vingroup vừa có sự kế thừa, vừa giữ được sự ổn định trong giai đoạn mở rộng.
Có thể thấy, quá trình chuẩn bị đội ngũ kế cận tại Vingroup mang màu sắc riêng so với nhiều #doanh nghiệp gia đình khác. Thay vì chuyển giao đồng loạt quyền lực ở cấp tập đoàn, thế hệ F2 được trao cơ hội thử sức tại những doanh nghiệp, dự án quy mô lớn trong bối cảnh Vingroup mở rộng hoạt động sang nhiều lĩnh vực, từng bước chuẩn bị đội ngũ kế cận, song quyền điều hành chiến lược vẫn tập trung ở nhà sáng lập. Đây là một mô hình chuyển giao độc đáo, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, đảm bảo sự phát triển bền vững cho tập đoàn.
Với chiến lược này, Vingroup không chỉ chuẩn bị cho tương lai mà còn tạo ra một hình mẫu về kế thừa trong doanh nghiệp gia đình tại Việt Nam. Các tập đoàn khác có thể học hỏi từ cách tiếp cận linh hoạt, vừa trao quyền vừa giữ vững định hướng chiến lược của Vingroup.
