Giữa không gian Lễ hội Hoa Sen 2026 tại Tây Hồ (Hà Nội), những bình hoa sen, tranh sen trong bộ sưu tập 'Sen sợi Sinh' đã thu hút đông đảo du khách. Ít ai ngờ rằng chất liệu tạo nên các tác phẩm độc đáo này lại được làm từ thân chuối sau thu hoạch – loại #phụ phẩm nông nghiệp thường bị bỏ đi.
Chị Nguyễn Thị Thu Trang (sinh năm 1990), đại diện #ChạmXưởng – nhóm sáng tạo nghệ thuật xanh, chia sẻ: "Nhóm ra đời với mong muốn tái sinh vật liệu nông nghiệp Việt Nam, kết hợp thủ công truyền thống với xu hướng sống xanh và thiết kế đương đại." Chị cho biết hoa sen được chọn làm cảm hứng chủ đạo vì là biểu tượng văn hóa Việt. Bộ sưu tập 'Sen sợi Sinh' là dự án tâm huyết, được hình thành sau nhiều lần thử nghiệm với sợi tự nhiên.
Sợi chuối được nhóm lựa chọn vì có độ bền cao, cấu trúc thanh mảnh, khả năng chống ẩm mốc tự nhiên và thân thiện với môi trường. Đây là nguồn nguyên liệu dồi dào tại nhiều địa phương nhưng còn khá mới trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ. Chị Trang nhấn mạnh: "Sợi chuối vừa thanh mảnh vừa bền chắc, khả năng chống ẩm mốc tự nhiên mà không nhiều loại sợi khác có được. Chúng tôi tự tin sáng tạo các sản phẩm nghệ thuật từ #sợi chuối để ứng dụng vào không gian xanh, gia đình hay công cộng."
Ngoài sợi chuối, #ChạmXưởng còn sử dụng giấy thủ công từ xơ thực vật và nhiều vật liệu tái chế khác để tạo ra sản phẩm trang trí, tranh decor và đồ thủ công mang phong cách mộc mạc. "Ngày trước, nhiều nguyên liệu sau vụ mùa gần như bị bỏ đi. Nhưng khi làm rồi mới thấy chúng có thể đi tiếp một vòng đời khác. Quan trọng là mình biết cách nhìn và phát triển nó thành sản phẩm mới," chị Trang chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở nghệ thuật, mô hình này còn hướng tới kinh tế tuần hoàn, nâng cao giá trị phụ phẩm nông nghiệp. Theo chị Trang, điều đáng mừng là mô hình không chỉ tiêu thụ lượng lớn phụ phẩm mà còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động tại các vùng nguyên liệu. Các sản phẩm đã được khách hàng và đối tác trong, ngoài nước đón nhận. Sản phẩm từ sợi chuối hay giấy tự nhiên có màu sắc nguyên bản, ít bám bụi, không bị ẩm mốc, nên người làm chỉ cần giữ lại nét mộc mạc thay vì can thiệp quá nhiều.
Giá bán các sản phẩm dao động từ hơn 300.000 đồng đến vài chục triệu đồng. Nhiều bộ sưu tập của Chạm được các chuyên gia, kiến trúc sư và khách hàng đánh giá cao. Thông qua các workshop thủ công và hội chợ triển lãm, #ChạmXưởng giúp nhiều người hiểu hơn về giá trị của việc tái chế và tiêu dùng bền vững.
Tuy nhiên, sau hơn một năm theo đuổi, nhóm vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Thách thức lớn nhất là #côngnghệ xử lý nguyên liệu thô để tạo độ bền và đáp ứng yêu cầu đa dạng của thiết kế. Bên cạnh đó là nhu cầu về vốn, chính sách hỗ trợ và chương trình đào tạo để mở rộng quy mô sản xuất, đưa sản phẩm từ phụ phẩm nông nghiệp đến gần hơn với thị trường. "Chúng tôi mong nhận được sự đồng hành của các tổ chức để có thêm nguồn lực phát triển, qua đó lan tỏa thông điệp sống xanh và đưa sản phẩm nông nghiệp Việt đến với đông đảo người tiêu dùng," chị Trang bày tỏ.
Bộ sưu tập 'Sen sợi Sinh' không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn là minh chứng cho tiềm năng của #kinhtếtuầnhoàn trong nông nghiệp. Với sự sáng tạo và tâm huyết, những phụ phẩm tưởng chừng vô giá trị đã được 'hồi sinh' thành những sản phẩm có giá trị kinh tế và thẩm mỹ cao. Đây thực sự là 'mỏ vàng' đang chờ được khai thác, góp phần thúc đẩy #sốngxanh và phát triển bền vững.
