Trong bối cảnh xung đột kéo dài, #Ukraine đang tận dụng lợi thế từ kinh nghiệm thực chiến để mở rộng ảnh hưởng qua chiến lược “ngoại giao UAV”. Theo báo The Guardian, Phó Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine, ông Davyd Aloian, tiết lộ Kiev đã ký 6 thỏa thuận hợp tác về thiết bị bay không người lái (UAV) với các đối tác gồm Saudi Arabia, UAE, Qatar, Azerbaijan, Latvia và Litva.
Điểm đặc biệt, các thỏa thuận không chỉ dừng ở việc cung cấp thiết bị mà còn bao gồm chia sẻ kinh nghiệm tác chiến, hệ thống cảm biến, radar, trạm điều khiển mặt đất – những yếu tố cốt lõi để xây dựng năng lực phòng thủ UAV toàn diện. Ukraine kỳ vọng sẽ ký kết với ít nhất 7 quốc gia thành viên NATO trước cuối năm nay.
Sáng kiến này được thúc đẩy sau khi các cuộc tấn công bằng UAV tầm xa của Iran nhằm vào Trung Đông cho thấy nhiều nước chưa sẵn sàng trước loại hình tác chiến mới. Ông Aloian nhấn mạnh, việc dùng hệ thống phòng không đắt tiền như #Patriot để đánh chặn UAV không hiệu quả về chi phí, trong khi UAV đánh chặn kết hợp với radar và cảm biến là giải pháp tối ưu.
Nhà phân tích Mike Kofman thuộc Quỹ Hòa bình Quốc tế Carnegie nhận định, thế mạnh của Ukraine không chỉ nằm ở sản xuất UAV mà còn ở khả năng xây dựng hệ sinh thái phòng không tích hợp từ thiết bị, cảm biến đến kinh nghiệm vận hành thực tế sau hơn 4 năm xung đột. Đây là lợi thế mà ít quốc gia có được.
Hiện các thỏa thuận chưa bao gồm chuyển giao số lượng lớn UAV do năng lực sản xuất trong nước của Ukraine ưu tiên cho nhu cầu quốc phòng. Tuy nhiên, sau khi hoàn tất đánh giá, các đối tác có thể đặt hàng sản phẩm Ukraine hoặc mua từ nhà sản xuất khác. “Ngoại giao UAV” cũng là nỗ lực của Kiev nhằm duy trì sự quan tâm quốc tế khi trọng tâm đang chuyển sang Trung Đông.
Trong giai đoạn tới, Ukraine sẽ tập trung thúc đẩy hợp tác với các thành viên #NATO, đặc biệt là các nước sườn phía Đông như Latvia và Litva – nơi từng ghi nhận sự cố UAV xâm nhập không phận. Latvia đã thông báo kế hoạch xây dựng cơ sở sản xuất UAV chung với Ukraine tại miền Đông.
Song song đó, Ukraine thúc đẩy kế hoạch dài hạn phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa châu Âu, tương tự Patriot do Mỹ sản xuất. Tổng thống Volodymyr Zelensky coi đây là ưu tiên quốc phòng hàng đầu, trong bối cảnh #Châu Âu tăng cường tự bảo đảm an ninh với ít hỗ trợ hơn từ Mỹ. Kiev kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trong cấu trúc an ninh mới của khu vực.
Với kinh nghiệm thực chiến trong cả phòng thủ và tấn công bằng #UAV, Ukraine đang khẳng định vị thế là đối tác đáng tin cậy trong lĩnh vực #công nghệ quốc phòng. Các chuyên gia cho rằng, “ngoại giao UAV” không chỉ giúp Kiev mở rộng quan hệ an ninh mà còn tạo nguồn lực cho ngành công nghiệp quốc phòng trong nước.
Động thái này cũng phản ánh xu hướng toàn cầu khi các nước đua nhau phát triển năng lực UAV trước nguy cơ từ chiến tranh phi đối xứng. Ukraine, với lợi thế là “phòng thí nghiệm” thực chiến, đang tận dụng cơ hội để trở thành trung tâm hợp tác UAV quốc tế. Các thỏa thuận sắp tới dự kiến sẽ tập trung vào hợp tác sản xuất và chuyển giao công nghệ, mở ra triển vọng mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine.
Trong khi đó, các nước #ChâuÂu ngày càng quan tâm đến giải pháp phòng thủ UAV giá rẻ nhưng hiệu quả. Kinh nghiệm từ Ukraine cho thấy, việc kết hợp UAV đánh chặn với hệ thống radar và tác chiến điện tử có thể tạo ra lá chắn vững chắc mà không tốn kém như các hệ thống truyền thống. Điều này giải thích tại sao nhiều nước NATO sẵn sàng hợp tác với Kiev.
Nhìn chung, “ngoại giao UAV” của Ukraine là chiến lược thông minh, vừa củng cố an ninh quốc gia vừa nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Với mục tiêu ký kết 7 thỏa thuận với NATO trong năm nay, Kiev đang chứng tỏ rằng ngay cả trong chiến tranh, họ vẫn có thể biến thách thức thành cơ hội.
