Ngày 15/6/2026, Chính phủ chính thức ban hành #nghị định số 237/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí sửa đổi. Văn bản pháp lý này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc quản lý và ứng dụng #trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực báo chí, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Trách nhiệm của cơ quan báo chí khi sử dụng AI
Theo Nghị định, khi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hoạt động thu thập, sản xuất, biên tập, phân phối nội dung thông tin và các hoạt động báo chí khác, cơ quan báo chí phải tuân thủ quy định của #pháp luật về báo chí, pháp luật về AI và các quy định pháp luật có liên quan. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng khung pháp lý đồng bộ cho công nghệ mới nổi.
Cụ thể, cơ quan báo chí có trách nhiệm kiểm chứng, rà soát và chịu trách nhiệm về tính xác thực, tính hợp pháp của mọi nội dung do hệ thống AI tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra. Đối với văn bản, hình ảnh, âm thanh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng AI có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật, cơ quan báo chí phải thông báo và #gắn nhãn rõ ràng, tại vị trí dễ nhận biết theo quy định của pháp luật về AI.
Ngoài ra, cơ quan báo chí không được sử dụng hệ thống AI để tạo ra hoặc lan truyền nội dung giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, hoặc nội dung có khả năng gây tổn hại đến #an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng thông tin giả mạo, đặc biệt trong bối cảnh deepfake và các công nghệ AI tạo sinh phát triển mạnh mẽ.
Bên cạnh đó, cơ quan báo chí phải thiết lập và duy trì quy trình thẩm định, biên tập, kiểm soát rủi ro và xác định trách nhiệm cá nhân trong quá trình sử dụng AI; đồng thời lưu giữ nhật ký hoạt động và hồ sơ kỹ thuật để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền yêu cầu. Cơ quan báo chí cũng có trách nhiệm cung cấp các nội dung thông tin sử dụng AI theo yêu cầu của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để phục vụ thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Nhà nước khuyến khích các cơ quan báo chí nghiên cứu, ứng dụng AI trong hoạt động thu thập, sản xuất, phân tích và phân phối nội dung nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí, trên cơ sở bảo đảm tuân thủ pháp luật và trách nhiệm biên tập của cơ quan báo chí. Đây là động thái tích cực, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí, nhưng đi kèm với trách nhiệm giải trình cao.
Điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí cho tổ chức xã hội
Nghị định quy định tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp muốn được cấp giấy phép hoạt động báo chí phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại khoản 3 Điều 17 Luật số 126/2025/QH15. Ngoài ra, tổ chức phải có thời gian hoạt động tối thiểu 3 năm và có ít nhất 150 hội viên chính thức. Cơ quan báo chí dự kiến thành lập phải có tối thiểu 7 nhân sự, trong đó ít nhất 3 người được cấp thẻ nhà báo.
Về cơ sở vật chất, tổ chức phải có trụ sở ổn định từ 2 năm trở lên do cơ quan chủ quản báo chí bố trí hoặc thuê, đảm bảo điều kiện làm việc cho số lượng nhân sự theo đề án xin phép hoạt động. Quy định này siết chặt điều kiện thành lập, đảm bảo các tổ chức có đủ năng lực và uy tín trước khi tham gia hoạt động báo chí.
Điều kiện thực hiện thêm loại hình báo chí
Theo quy định, cơ quan báo chí có đủ điều kiện theo quy định tại khoản 3 Điều 17 của Luật số 126/2025/QH15 được xem xét cấp giấy phép thực hiện thêm loại hình báo chí khác. Điều kiện xuất bản thêm ấn phẩm báo chí, phụ trương (trừ phụ trương quảng cáo); mở chuyên trang của báo chí điện tử bao gồm:
- Có tôn chỉ, mục đích phù hợp với tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí; đối tượng phục vụ; nơi đặt máy chủ và đơn vị cung cấp dịch vụ kết nối (đối với chuyên trang của báo chí điện tử) phù hợp với nội dung giấy phép hoạt động của cơ quan báo chí.
- Có phương án về tổ chức và nhân sự bảo đảm hoạt động của ấn phẩm báo chí, phụ trương, chuyên trang của báo chí điện tử.
- Có tên và hình thức trình bày tên ấn phẩm báo chí, phụ trương; tên và giao diện trang chủ chuyên trang của báo chí điện tử.
- Có giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Riêng chuyên trang báo chí điện tử phải sử dụng tên miền cấp dưới phù hợp với tên miền đã đăng ký.
Nghị định 237/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đánh dấu bước đi quan trọng trong việc quản lý #báo chí trong kỷ nguyên số, đặc biệt là khi #chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ. Các quy định về AI không chỉ bảo vệ công chúng khỏi thông tin sai lệch mà còn tạo hành lang pháp lý cho sự phát triển bền vững của ngành. Việc thực thi nghiêm túc sẽ giúp Việt Nam trở thành một trong những quốc gia tiên phong trong khu vực về quản lý #trí tuệ nhân tạo trong báo chí, góp phần xây dựng một xã hội thông tin lành mạnh và minh bạch.
