Trong một phán quyết lịch sử, #Tòa án Tối cao Mỹ hôm nay đã chặn sắc lệnh hành pháp của Tổng thống #Donald Trump nhằm xóa bỏ quyền công dân đối với trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Mỹ. Với tỷ lệ phiếu 6-3, các thẩm phán khẳng định nguyên tắc 'sinh ở Mỹ là công dân Mỹ' đã được hiến định từ năm 1868.
Sắc lệnh do ông Trump ký ngày 20/1/2025, ngay khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, yêu cầu chính quyền liên bang không cấp hộ chiếu hay giấy tờ quốc tịch cho trẻ có mẹ ở Mỹ bất hợp pháp hoặc tạm thời, cha không phải công dân hoặc thường trú nhân. Tuy nhiên, các tòa án cấp dưới đã ngay lập tức chặn động thái này, dẫn đến vụ kiện lên Tòa Tối cao.
Chánh án #John Roberts nhấn mạnh trong phán quyết: "Trẻ em chào đời tại Mỹ, dù cha mẹ có hiện diện bất hợp pháp hay tạm thời, vẫn thuộc thẩm quyền tài phán của Mỹ và là công dân từ khi sinh ra theo #Tu chính án thứ 14." Đây là lần đầu tiên một tổng thống đương nhiệm trực tiếp tham dự phiên tranh tụng tại Tòa Tối cao, khi ông Trump có mặt hồi tháng 4 để lắng nghe các lập luận.
Chính quyền Trump lập luận rằng Tu chính án thứ 14 chỉ nhằm bảo vệ con cái của nô lệ được giải phóng, không áp dụng cho người #nhập cư không giấy tờ. Họ cho rằng việc duy trì quyền này khuyến khích 'du lịch sinh con' và nhập cư bất hợp pháp. Tuy nhiên, Tòa Tối cao bác bỏ quan điểm này, viện dẫn phán quyết năm 1898 trong vụ Wong Kim Ark – một người sinh tại San Francisco từ gia đình nhập cư Trung Quốc, từng bị từ chối nhập cảnh nhưng được công nhận là công dân Mỹ.
Phán quyết này củng cố một trong những nguyên tắc nền tảng của #nước Mỹ: bất kỳ ai sinh ra trên đất Mỹ đều là công dân. Điều này đảm bảo quyền lợi cho hàng triệu trẻ em, bất kể tình trạng nhập cư của cha mẹ. Đồng thời, nó đánh dấu thất bại chính trị lớn cho ông Trump, người từng gọi quy định này là 'lố bịch'. Dư luận quốc tế hoan nghênh quyết định, cho rằng nó bảo vệ giá trị nhân quyền và sự đa dạng của xã hội Mỹ.
Vụ việc cho thấy cuộc chiến pháp lý gay gắt xoay quanh chính sách nhập cư dưới thời Trump. Dù thất bại tại Tòa Tối cao, ông Trump có thể tiếp tục tìm cách siết chặt các điều kiện nhập tịch qua các kênh hành pháp khác. Tuy nhiên, với phán quyết này, nguyên tắc 'jus soli' (#quyền công dân theo nơi sinh) vẫn vững chắc như một trụ cột của hiến pháp Mỹ.
