Sáng 27/6, tại #Khánh Hòa, khoảng 250 đại biểu gồm các giáo sư, tiến sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, nhà quản lý, chức sắc người Chăm, doanh nghiệp #du lịch và cộng đồng người Chăm trong, ngoài tỉnh đã tham dự hội thảo khoa học toàn quốc với chủ đề “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới”. Hội thảo nằm trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026, diễn ra từ ngày 26 đến 28/6.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Long Biên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Khánh Hòa, nhấn mạnh: “#văn hóa Chăm là một nền văn hóa đặc sắc trong kho tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam.” Dấu ấn văn hóa Chăm thể hiện qua kiến trúc, điêu khắc, hệ thống đền tháp, phù điêu, tượng thờ; phong tục tập quán, lễ hội, tín ngưỡng, tôn giáo, tiếng nói, chữ viết, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn, hoa văn và các làng nghề truyền thống như làm gốm, dệt thổ cẩm.
Theo ông Biên, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Chăm cần gắn với phát triển du lịch, qua đó tạo nguồn lực kinh tế, nâng cao đời sống người dân và khẳng định vai trò chủ thể của cộng đồng trong gìn giữ #di sản. Hội thảo đã tiếp nhận 77 chuyên đề, tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia, tập trung vào nhận diện giá trị văn hóa Chăm, đánh giá thực trạng bảo tồn, đề xuất giải pháp phát huy di sản gắn với phát triển du lịch, #chuyển đổi số, sinh kế cộng đồng và vai trò của người dân.
Nhiều di sản Chăm đã trở thành điểm đến hấp dẫn như Khu di tích Mỹ Sơn, Bảo tàng Điêu khắc Chăm #Đà Nẵng, các tháp Chăm tại Khánh Hòa, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng; làng gốm Bàu Trúc, làng dệt Mỹ Nghiệp. Tại Khánh Hòa, các di tích như Tháp Bà Pô Nagar, cụm tháp Hòa Lai, tháp Pô Klong Garai, tháp Pô Rôme không chỉ có giá trị nghệ thuật, lịch sử mà còn là không gian sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa quan trọng. Đặc biệt, nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp năm 2022, khẳng định giá trị độc đáo của loại hình di sản này.
Các chuyên gia cho rằng cần đặt cộng đồng vào vị trí trung tâm để người dân được tham gia, hưởng lợi và trở thành chủ thể bảo tồn. Đồng thời, cần phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng như tham quan đền tháp, trải nghiệm làng nghề, nghệ thuật dân gian, ẩm thực truyền thống và du lịch cộng đồng nhằm tạo sinh kế bền vững.
Tại hội thảo, Khánh Hòa chính thức ra mắt Nền tảng số di sản văn hóa Chăm Khánh Hòa và triển lãm trực tuyến tại địa chỉ www.vanhoacham.khanhhoa.gov.vn. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong #số hóa lĩnh vực văn hóa, giúp các giá trị di sản Chăm tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và du khách trong, ngoài nước. Thông qua nền tảng số, các tư liệu về di tích, lễ hội, làng nghề, nghệ thuật trình diễn, hiện vật, hình ảnh và câu chuyện văn hóa Chăm được hệ thống hóa, giới thiệu theo hình thức trực quan, dễ tiếp cận. Việc số hóa cũng góp phần hỗ trợ nghiên cứu, #giáo dục di sản và quảng bá du lịch văn hóa.
Hội thảo đã khẳng định vai trò của chuyển đổi số trong bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc. Với nền tảng số mới, di sản Chăm không chỉ được bảo tồn mà còn được lan tỏa mạnh mẽ, kết nối cộng đồng và thúc đẩy du lịch bền vững. Đây là mô hình mẫu cho các địa phương khác trong việc ứng dụng công nghệ vào bảo tồn văn hóa.
