Giải pháp #phòng không chi phí thấp trước làn sóng UAV giá rẻ
Ngày 15/7, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo chấp thuận thương vụ quốc phòng trị giá 1,96 tỷ USD với #Saudi Arabia, bao gồm 20.000 bộ dẫn đường APKWS II – một nửa dành cho nhiệm vụ đối không, nửa còn lại cho đối đất. Đây là bước đi chiến lược nhằm đối phó với mối đe dọa ngày càng tăng từ các #UAV giá rẻ, vốn đang làm đau đầu các lực lượng phòng không trên toàn cầu.
Gói mua sắm không chỉ dừng lại ở các bộ dẫn đường, mà còn bao gồm bệ phóng LAU-131 A/A, đầu đạn nổ mạnh Mk-152, động cơ #tên lửa MK66 và nhiều trang thiết bị hỗ trợ khác. Mỹ khẳng định thương vụ này sẽ củng cố năng lực phòng thủ cho một đồng minh chủ chốt ngoài NATO, đồng thời thúc đẩy ổn định chính trị và kinh tế tại khu vực Vùng Vịnh.
Bối cảnh an ninh của Saudi Arabia ngày càng phức tạp, đặc biệt sau các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ không quân Prince Sultan – nơi đồn trú của lực lượng Mỹ – trong giai đoạn leo thang căng thẳng với Iran. Bên cạnh đó, lực lượng #Houthi tại Yemen liên tục gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và UAV vào lãnh thổ Saudi, đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia.
Vũ khí diệt UAV với chi phí thấp
Sự bùng nổ của các UAV cảm tử giá rẻ, như Shahed-136 của Iran (chỉ 20.000-30.000 USD), đã buộc các quốc gia phải thay đổi tư duy phòng không. Việc sử dụng tên lửa đánh chặn trị giá hàng triệu USD để bắn hạ mục tiêu giá rẻ là không hiệu quả kinh tế. APKWS II ra đời như một giải pháp tối ưu: mỗi quả tên lửa có giá khoảng 35.000 USD, tương đương hoặc chỉ nhỉnh hơn đôi chút so với UAV đối phương, trong khi tên lửa đối không hiện đại thường vượt mốc 1 triệu USD.
Nhờ chi phí thấp, phi công có thể sử dụng #APKWS II để tiêu diệt UAV, đồng thời dành các tên lửa đắt tiền cho những mục tiêu nguy hiểm hơn như tiêm kích hoặc tên lửa hành trình. Một ưu điểm khác là khả năng mang theo số lượng lớn: tiêm kích được trang bị nhiều cụm tên lửa có thể mang hàng chục quả đạn trong một lần xuất kích, cho phép đối phó đồng thời với nhiều UAV trong các cuộc tấn công theo bầy đàn.
Vũ khí dẫn đường chính xác
APKWS II, còn có tên định danh AGR-20, là hệ thống do BAE Systems phát triển cùng Mỹ, biến tên lửa không điều khiển Hydra 70 cỡ 70 mm thành vũ khí dẫn đường chính xác bằng cách bổ sung bộ điều khiển lắp giữa động cơ và đầu đạn. Ban đầu, hệ thống được thiết kế để lấp khoảng trống giữa tên lửa không điều khiển giá rẻ và các tên lửa dẫn đường đắt tiền như AGM-114 Hellfire, phục vụ nhiệm vụ tấn công mặt đất. Sau đó, nó được cải tiến thành vũ khí chống UAV, với phiên bản AGR-20F (FALCO) tối ưu cho nhiệm vụ đối không, trang bị ngòi nổ cận đích và thuật toán dẫn đường mới.
Công nghệ cốt lõi của APKWS II là hệ thống tìm kiếm mục tiêu bằng laser bán chủ động DASALS, với các đầu dò laser bố trí trên cánh điều khiển phía trước, giúp tăng độ chính xác trong khi vẫn giữ chi phí sản xuất thấp hơn đáng kể so với các tên lửa dẫn đường truyền thống.
Được kiểm chứng trên chiến trường
APKWS II đã được quân đội Mỹ triển khai trên nhiều dòng máy bay như F-16 Fighting Falcon, F-15E Strike Eagle và A-10 Warthog. Trong chiến dịch Epic Fury tại Iraq, các máy bay A-10 mang APKWS II đã săn lùng UAV hiệu quả. Tại Ukraine, loại tên lửa này cũng được triển khai trên các hệ thống phòng không VAMPIRE và tích hợp lên tiêm kích F-16 để đánh chặn UAV cảm tử của Nga.
Thành công trên chiến trường đã thúc đẩy nhiều quốc gia khác áp dụng giải pháp tương tự. Anh đã triển khai các tiêm kích Eurofighter Typhoon mang APKWS II thực hiện nhiệm vụ phòng không tại Trung Đông từ tháng 5/2026, trong khi Pháp tích hợp tên lửa dẫn đường laser 68 mm lên tiêm kích Rafale. Đối với Saudi Arabia, quốc gia đang phải đối mặt với nguy cơ thường trực từ các UAV giá rẻ của Houthi (được cho là có nguồn cung từ Iran), việc đầu tư vào vũ khí có chi phí tương xứng với mục tiêu cần tiêu diệt được đánh giá là lựa chọn thực dụng, giúp nâng cao hiệu quả phòng thủ trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.
Thương vụ này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong chiến lược quân sự của Saudi Arabia, mà còn là dấu hiệu cho thấy xu hướng toàn cầu trong việc ứng phó với các mối đe dọa từ công nghệ giá rẻ. Với #APKWSII, các quốc gia có thể duy trì ưu thế phòng không mà không bị áp lực về chi phí, mở ra một kỷ nguyên mới trong tác chiến chống UAV.
Ngoài ra, sự kiện này cũng làm nổi bật vai trò của #CôngNghệQuânSự trong việc định hình lại cán cân sức mạnh. Khi các mối đe dọa ngày càng đa dạng và khó lường, những giải pháp sáng tạo, chi phí thấp như APKWS II sẽ trở thành chìa khóa giúp các quốc gia bảo vệ chủ quyền và an ninh.
