Chỉ vài ngày trước thềm #hội nghị thượng đỉnh #NATO dự kiến diễn ra tại Ankara, #Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8/7, Tổng thống Mỹ #Donald Trump lại có những phát biểu cứng rắn, đặt liên minh quân sự này vào thế bị động.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump thẳng thừng tuyên bố việc Mỹ tiếp tục gánh vác phần lớn trách nhiệm trong NATO là điều 'vô lý' và không phản ánh nguyên tắc cùng chia sẻ nghĩa vụ giữa các đồng minh. Ông nhấn mạnh: 'Thật vô lý khi Mỹ cứ tiếp tục duy trì mối quan hệ một chiều, đây không phải kiểu có đi có lại. NATO đã không sát cánh cùng chúng ta.'
Theo nguồn tin từ Nhà Trắng, sự bất mãn của ông Trump không chỉ dừng lại ở vấn đề tài chính. Ông đặc biệt thất vọng khi nhiều đồng minh châu Âu từ chối cho quân đội Mỹ sử dụng căn cứ quân sự trên lãnh thổ của họ để phục vụ các chiến dịch nhằm vào Iran. Điều này khiến Washington cảm thấy bị 'phản bội' trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang.
Kèm theo bài đăng, ông Trump công bố biểu đồ so sánh mức #chi tiêu quốc phòng của các nước thành viên, trong đó Mỹ chi tiêu vượt xa phần lớn đồng minh. Dù biểu đồ không nêu rõ khoảng thời gian thống kê, nhưng thông điệp đã rõ ràng: các nước châu Âu cần đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc bảo đảm an ninh của chính mình.
Trước sức ép từ chính quyền Mỹ, các lãnh đạo NATO hồi năm ngoái đã thống nhất mục tiêu nâng tổng chi tiêu liên quan đến quốc phòng lên mức tương đương 5% GDP vào năm 2035. Tuy nhiên, nhiều nước vẫn chưa đạt được cam kết, khiến quan hệ nội bộ thêm căng thẳng.
Ngoại trưởng Mỹ #Marco Rubio xác nhận những bất đồng này sẽ là chủ đề trọng tâm tại hội nghị thượng đỉnh sắp tới. Ông nói: 'Sự không hài lòng của Tổng thống Trump đối với phản ứng của một số đồng minh trước chiến dịch của Mỹ ở Trung Đông đã được thể hiện rất rõ và vấn đề này cần được các nước thành viên cùng thảo luận để tìm hướng giải quyết.'
Hội nghị thượng đỉnh NATO lần này có sự tham dự của đại diện 32 quốc gia thành viên, với sự góp mặt của chính ông Trump. Giới phân tích nhận định, nếu không có nhượng bộ từ các đồng minh, #quan hệ Mỹ-NATO có thể rơi vào khủng hoảng chưa từng có, đe dọa đến cấu trúc an ninh châu Âu vốn đã được duy trì suốt nhiều thập kỷ.
Trong bối cảnh đó, các nước châu Âu đang phải đối mặt với bài toán khó: vừa phải đáp ứng yêu cầu của Washington, vừa giữ vững lập trường về các vấn đề quốc tế nhạy cảm. Liệu NATO có thể vượt qua sóng gió này? Câu trả lời sẽ có sau hội nghị thượng đỉnh tại Thổ Nhĩ Kỳ.
