Theo số liệu từ Bộ #Giáo dục và Đào tạo ngày 15/7, hơn 874.800 thí sinh đã đăng ký xét tuyển đại học với tổng cộng khoảng 7,18 triệu nguyện vọng. Đáng chú ý, gần 467.600 em chọn các ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán), chiếm 53,45% tổng số thí sinh. Số nguyện vọng vào nhóm này là gần 2,37 triệu, chiếm khoảng 33%.
Bộ đánh giá hai lĩnh vực #Máy tính và #Công nghệ thông tin, cùng #Khoa học tự nhiên có "tín hiệu đáng chú ý" khi lần lượt có hơn 154.000 và 43.700 thí sinh đăng ký. Đây là lần đầu tiên Bộ công bố số liệu này, nhưng trước đó, PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó vụ trưởng Giáo dục đại học, đã cho biết số thí sinh đăng ký STEM đã cao hơn năm ngoái.
Chuyên gia #Tuyển sinh từ nhiều đại học nhận định số thí sinh đăng ký khối ngành #STEM tăng mạnh. Trên fanpage, Đại học Bách khoa Hà Nội đăng ngắn gọn: "STEM lên ngôi". PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp của trường, cho biết tỷ lệ này cao nhất trong vài năm trở lại đây, đánh dấu sự đảo chiều khi khối ngành kinh tế, xã hội thường chiếm tỷ trọng cao hơn. Các năm trước, số thí sinh đặt nguyện vọng vào nhóm STEM trung bình chỉ khoảng 30-40%.
PGS.TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM, phân tích ba nguyên nhân chính. Thứ nhất, các quyết sách phát triển khoa học, công nghệ như Nghị quyết 57 được truyền thông mạnh mẽ. Đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, kỹ thuật được nhắc đến như yếu tố quyết định tương lai đất nước, xuất hiện cả trong đề thi Văn tốt nghiệp THPT 2026. Thứ hai, sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ thế giới, như trí tuệ nhân tạo qua các chatbot AI, thiết bị tự hành, khiến học sinh ý thức rõ hơn về ứng dụng và công việc của ngành. Thứ ba, chính sách học bổng theo Nghị định 179 với mức 37-55 triệu đồng một năm cho các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, #Công nghệ chiến lược là "chất xúc tác mạnh mẽ", gia tăng niềm tin cho thí sinh.
Ông Vũ Duy Hải cũng coi chính sách học bổng là "cú hích, điểm nhấn". Để được xét học bổng, thí sinh phải đạt giải ba học sinh giỏi quốc gia hoặc có điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp từ 22,5/30 trở lên, đồng thời thuộc nhóm 30% dẫn đầu cả nước ở nhóm ngành tương ứng. Điều này cho thấy chất lượng thí sinh đăng ký STEM rất tốt.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, đánh giá nhận thức của thí sinh và phụ huynh đã chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh sự chuyển dịch thực chất chỉ thể hiện qua con số nhập học, chất lượng đầu vào, tỷ lệ duy trì học tập và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Hiện Việt Nam có hơn 770.000 người học thuộc khối ngành STEM, chiếm 29% tổng số sinh viên, và Bộ Giáo dục kỳ vọng đạt 35% vào năm 2030.
Ông Bùi Hoài Thắng đề xuất miễn hoặc hỗ trợ học phí cho nhóm ngành STEM trong tương lai, bước đầu có thể áp dụng với một vài ngành công nghệ chiến lược. "Học bổng chỉ khuyến khích một phần nhỏ, nhưng nếu được miễn học phí thì đó là sự đầu tư, cam kết mạnh mẽ hơn gấp bội", ông nói.
