Trong chuyến công du tới Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) ngày 23/6, #Marco Rubio đã có phát biểu mạnh mẽ về vấn đề #eo biển Hormuz, khẳng định rằng không quốc gia nào được phép thu phí trên tuyến đường biển quốc tế quan trọng này.
Lập trường kiên quyết của Mỹ
Phát biểu tại sân bay Al Bateen ở Abu Dhabi, Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh: "Tất cả các nước trong khu vực sẽ đồng ý với quan điểm của tôi. Đây là tuyến đường biển quốc tế. Không quốc gia nào được phép thu phí quá cảnh hoặc lệ phí khác trên một tuyến đường biển quốc tế". Ông Rubio khẳng định nguyên tắc này đã được quy định rõ trong luật pháp quốc tế và là thông lệ chung đối với mọi tuyến hàng hải quốc tế. Mỹ sẽ phản đối mọi nỗ lực nhằm thay đổi quy tắc này.
Tuyên bố của ông Rubio được đưa ra sau khi #Iran và #Oman thông báo sẽ nghiên cứu về việc quản lý eo biển Hormuz, các dịch vụ liên quan và "chi phí đi kèm phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế". Theo bản ghi nhớ được ký vào ngày 17/6 giữa Washington và Tehran, Iran được công nhận có một số hình thức kiểm soát với eo biển. Văn bản này đề cập việc Iran và Oman sẽ xây dựng cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải, với điều kiện không quốc gia nào được thu phí trong 60 ngày, nhưng không đề cập tới điều kiện nào sau đó.
Phản ứng từ Iran và tranh cãi về phí dịch vụ
Iran nhiều lần khẳng định quyền thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Các quan chức Iran cho biết đây không phải là phí quá cảnh, thay vào đó là phí dịch vụ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vận tải biển nhận định đây chỉ là cách né tránh về mặt câu chữ. Trước khi bản ghi nhớ được ký, các quan chức Mỹ từng chỉ trích Oman gay gắt sau khi có thông tin nước này lên kế hoạch thu phí chung với Iran.
Tầm quan trọng chiến lược của eo biển Hormuz
#Eo biển Hormuz là nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt hóa lỏng của thế giới đi qua, khiến nó trở thành một trong những tuyến đường thủy trọng yếu nhất toàn cầu. Tuyến đường này đã bị đóng cửa sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát vào cuối tháng 2. Iran dỡ phong tỏa Hormuz theo bản ghi nhớ chung ký với Mỹ ngày 17/6. Lưu lượng giao thông qua eo biển vào ngày 22/6 đạt mức cao nhất sau khi chiến sự nổ ra, nhưng con số này chỉ chiếm 40% mức bình thường với trung bình 120 lượt tàu qua đây mỗi ngày.
Sự việc này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường năng lượng toàn cầu mà còn tác động đến #giá vàng và #chứng khoán do những bất ổn địa chính trị. Các nhà đầu tư đang theo dõi sát sao diễn biến tại khu vực Trung Đông, nơi căng thẳng có thể leo thang bất cứ lúc nào. Bên cạnh đó, công nghệ và #AI cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát và quản lý các tuyến đường biển, nhưng vấn đề pháp lý và chủ quyền vẫn là trọng tâm.
Với tuyên bố cứng rắn của Ngoại trưởng Mỹ, tương lai của eo biển Hormuz sẽ tiếp tục là tâm điểm chú ý của cộng đồng quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh các nước đang nỗ lực khôi phục lưu thông hàng hải và ổn định thị trường năng lượng.
