Căng thẳng leo thang trên Thái Bình Dương
Trong những ngày đầu tháng 6, #hai-canh-trung-quoc đã tiến hành một chiến dịch tuần tra đặc biệt tại vùng biển phía đông đảo #Đài Loan, thuộc khu vực #Thái Bình Dương. Đây là lần đầu tiên lực lượng này thực hiện hoạt động hành pháp trực tiếp, yêu cầu kiểm tra các tàu hàng nước ngoài đi qua. Động thái này ngay lập tức vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía Mỹ và các đồng minh phương Tây, làm dấy lên lo ngại về một cuộc đối đầu mới trên biển.
Chiến dịch tuần tra chưa từng có
Theo thông báo từ truyền thông nhà nước Trung Quốc, chiến dịch kéo dài từ ngày 6 đến 10 tháng 6, với 198 cuộc kiểm tra được thực hiện đối với các tàu hàng. Người phát ngôn Văn phòng Các vấn đề Đài Loan của Trung Quốc, bà Trương Hàn, khẳng định đây là "hành động chính đáng nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia và các quyền, lợi ích trên biển". Bà nhấn mạnh rằng Trung Quốc có chủ quyền tại khu vực này, do đó mọi hoạt động tuần tra của hải cảnh đều bình thường.
Trong số các vụ kiểm tra, giới chức Đài Loan xác nhận ba trường hợp cụ thể. Một tàu treo cờ Singapore bị yêu cầu cung cấp thông tin về cảng đến, trong khi hai tàu treo cờ Benin và Liberia cũng nhận được cảnh báo tương tự. Điều này cho thấy phạm vi hoạt động của Trung Quốc đang mở rộng, không chỉ giới hạn trong vùng biển gần bờ.
Phản ứng từ Mỹ và phương Tây
Người phát ngôn Viện Mỹ tại Đài Loan (AIT) ra tuyên bố cho rằng hành động của Trung Quốc "đang dẫn đến tình trạng bất ổn nghiêm trọng". AIT kêu gọi Trung Quốc chấm dứt các biện pháp gây sức ép về quân sự, ngoại giao và kinh tế đối với Đài Loan, đồng thời tiến hành đối thoại có ý nghĩa. Trước đó, đại diện Anh, Pháp và Đức cũng ra tuyên bố chung, cho rằng các hành động của Trung Quốc "đe dọa ổn định khu vực, quyền #tự do hàng hải và an toàn của hoạt động vận tải quốc tế".
Tổng thư ký Hội đồng An ninh Đài Loan, ông Joseph Wu, đăng thông điệp trên mạng xã hội X, nhấn mạnh tầm quan trọng của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và nguyên trạng tại eo biển Đài Loan. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa đưa ra bình luận chính thức về các tuyên bố này.
Bối cảnh căng thẳng gia tăng
Chiến dịch tuần tra diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan ngày càng căng thẳng. Lực lượng phòng vệ Đài Loan vừa phát động đợt diễn tập "sẵn sàng chiến đấu tức thời" kéo dài 5 ngày, chuẩn bị cho kịch bản chống đổ bộ hoặc phong tỏa. Trong khi đó, Bắc Kinh duy trì hiện diện quân sự quanh hòn đảo. Tàu sân bay Phúc Kiến, tàu sân bay mới nhất của Trung Quốc, đã di chuyển qua eo biển Đài Loan vào ngày 23 tháng 6, lần thứ hai trong 6 tháng.
Một yếu tố khác làm leo thang căng thẳng là cuộc đàm phán giữa Nhật Bản và Philippines về vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) chồng lấn ở khu vực phía đông Đài Loan. Trung Quốc và Đài Loan đều cho rằng mình cần được tham gia vào tiến trình này. Ông Trần Bân Hoa, người phát ngôn Văn phòng Các vấn đề Đài Loan của Trung Quốc, cáo buộc Nhật Bản và Philippines "vi phạm luật pháp quốc tế" khi tiến hành đàm phán mà không có sự tham gia của Trung Quốc.
Ý nghĩa địa chính trị
Vùng biển phía đông Đài Loan là một khu vực chiến lược quan trọng, nơi có các tuyến hàng hải quốc tế nhộn nhịp. Việc Trung Quốc tăng cường kiểm soát tại đây không chỉ ảnh hưởng đến an ninh hàng hải mà còn thách thức trật tự quốc tế hiện hành. Mỹ và các đồng minh coi đây là hành động đơn phương, có nguy cơ làm xói mòn các nguyên tắc tự do hàng hải. Trong khi đó, Bắc Kinh xem đây là biện pháp bảo vệ chủ quyền không thể thương lượng.
Sự đối đầu giữa Mỹ và Trung Quốc trên Thái Bình Dương đang ngày càng gay gắt, với những tác động sâu rộng đến an ninh khu vực. Các chuyên gia nhận định rằng nếu không có giải pháp ngoại giao, tình hình có thể dẫn đến những sự cố ngoài ý muốn, đe dọa hòa bình và ổn định ở châu Á - Thái Bình Dương.
Bài viết được tổng hợp từ nhiều nguồn, bao gồm Reuters, WSJ và Global Times, phản ánh góc nhìn đa chiều về sự kiện nóng này.
