Ngày 22-6, Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố từ chức trong bài phát biểu tại số 10 phố Downing, đánh dấu sự kết thúc của một nhiệm kỳ ngắn ngủi chỉ kéo dài hai năm. Sự kiện này không chỉ gây chấn động nước Anh mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về một #làn-sóng-hạ-bệ đang đe dọa giới lãnh đạo phương Tây.
Nước Anh, vốn được coi là biểu tượng của sự ổn định chính trị, nay chuẩn bị đón vị Thủ tướng thứ sáu chỉ trong 10 năm. Ông Starmer từng bước vào Downing Street với lời hứa về một chính phủ năng lực và ổn định sau hỗn loạn Brexit. Nhưng hàng loạt quyết định đảo ngược chính sách, cuộc chiến nội bộ trong Công đảng và sự lúng túng trong truyền thông đã khiến động lực ban đầu tiêu tan. Quyết định từ chức bất ngờ này cho thấy một nhà lãnh đạo không thể thúc đẩy chương trình nghị sự trong kỷ nguyên hỗn loạn chính trị và đứt gãy kinh tế.
Nhưng ông Starmer không đơn độc. Từ Đức, Pháp đến Mỹ, kịch bản tương tự đang lặp lại. Tại Pháp, Tổng thống Emmanuel Macron sẽ rời nhiệm sở vào năm tới sau khi thất bại trong cải cách hiện đại hóa kinh tế. Hai nhiệm kỳ của ông bủa vây bởi bất ổn dân sự, thay thủ tướng liên tiếp và phong cách xa rời quần chúng. Cả Starmer và Macron đều chung điểm yếu: bất lực trong việc tập hợp quốc gia sau tầm nhìn của mình khi nắm quyền. Họ xuất sắc kể chuyện trong mùa bầu cử, nhưng mất kiểm soát khi bước vào văn phòng.
Ở Đức, Thủ tướng Friedrich Merz đang mất điểm nhanh chóng chỉ sau một năm nhậm chức, vật lộn khôi phục tăng trưởng kinh tế, mở ra cơ hội cho đảng AfD cực hữu. Tại Australia, Thủ tướng Anthony Albanese dù tái đắc cử nhưng ánh hào quang mờ nhạt trước khủng hoảng nhà ở và chi phí sinh hoạt. Các chính trị gia khai thác sự phẫn nộ của cử tri để thắng cử, hứa hẹn khôi phục thịnh vượng, nhưng khi nắm quyền, họ nhận ra việc thực hiện lời hứa gần như không thể. Họ bị trói buộc bởi hệ thống chính trị bén rễ, chia rẽ nội bộ, áp lực kinh tế toàn cầu và truyền thông hỗn loạn thời mạng xã hội.
Sự bất lực này làm trầm trọng thêm hoài nghi của công chúng với nền #dân chủ, tiếp nhiên liệu cho chủ nghĩa dân túy và tạo khoảng trống cho các lực lượng cực đoan. Vòng xoáy hỗn loạn đặt ra câu hỏi: Phải chăng thế hệ lãnh đạo phương Tây hiện nay thiếu tầm vóc, kỹ năng và sức hút như các tên tuổi lớn quá khứ như Margaret Thatcher, Helmut Kohl hay Ronald Reagan? Nếu các nhà lãnh đạo không thể thực thi thay đổi đã cam kết, cử tri dựa vào đâu để giữ niềm tin vào các định chế dân chủ?
Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama hiểu rõ những lời hứa “hy vọng và thay đổi” có thể bị tổn hại bởi thực tế chính trường. Trong bài phát biểu tại lễ khai trương Trung tâm Tổng thống ở Chicago cuối tháng 6-2026, ông lên án những tiếng nói chỉ trích cho rằng “kêu gọi dân chủ và sự tham gia của công dân là lỗi thời, tẻ nhạt và ngây thơ”, đồng thời khẳng định quản trị dân chủ vẫn là con đường chân chính duy nhất dẫn đến thay đổi bền vững. Sự ra đi của #Keir-Starmer là một lời nhắc nhở rằng, trong thời đại bất ổn, các nhà lãnh đạo cần hơn cả lời hứa: họ cần khả năng thực thi và kết nối với người dân.
Làn sóng hạ bệ này không chỉ là vấn đề cá nhân mà là khủng hoảng hệ thống. Các nhà lãnh đạo phương Tây đang đối mặt với #khủng-hoảng-niềm-tin chưa từng có, khi cử tri ngày càng hoài nghi vào khả năng giải quyết các vấn đề như #bất-ổn-chính-trị, suy thoái kinh tế và #chính-trị-phương-tây. Nếu không có sự thay đổi căn bản, vòng xoáy này sẽ tiếp tục nhấn chìm cả những chính trị gia tài năng nhất.
