Trả lời phỏng vấn hãng thông tấn IRIB sáng 2/7, Chủ tịch Quốc hội #Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nhấn mạnh các nhân viên của #IAEA hiện không có quyền tiếp cận và #thanh tra 3 cơ sở hạt nhân tại Fordow, Natanz và Isfahan. Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi tiết lộ các thanh sát viên sẽ tiếp cận các hạ tầng hạt nhân của Tehran theo Bản ghi nhớ (MoU) được #Mỹ và Iran ký kết vào tháng trước.
Một cơ sở hạt nhân của Iran. Ảnh: IRNA
Ông Ghalibaf cho biết: “Hiện các thanh sát viên IAEA chỉ có quyền tiếp cận 2 cơ sở là nhà máy điện hạt nhân Bushehr và lò phản ứng Tehran… Quốc hội Iran đã thông qua luật cấm tiếp cận đối với các hạ tầng từng bị Mỹ #không kích và Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran cũng thông qua một nghị quyết tương ứng”. Điều này đồng nghĩa với việc các cơ sở hạt nhân nhạy cảm nhất của Iran vẫn nằm ngoài tầm kiểm soát của IAEA, bất chấp những nỗ lực ngoại giao gần đây.
Trong cuộc xung đột nổ ra giữa Mỹ và Iran vào tháng 6 năm ngoái, 3 cơ sở hạt nhân của Iran là Natanz, Fordow và Isfahan từng là mục tiêu không kích của các lực lượng Washington. Theo tiết lộ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, quân đội nước này đã dùng 6 quả bom phá boongke, mỗi quả nặng 15 tấn để tập kích Fordow cũng như phóng 30 tên lửa Tomahawk vào các cơ sở Natanz và Isfahan. Những cuộc tấn công này đã gây thiệt hại nặng nề và làm dấy lên lo ngại về an ninh hạt nhân trong khu vực.
Việc Iran bác bỏ cho phép IAEA thanh tra các cơ sở hạt nhân bị không kích cho thấy sự bất đồng sâu sắc giữa Tehran và phương Tây, đặc biệt là #Mỹ. Động thái này có thể làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ quốc tế và ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán hạt nhân. Các chuyên gia nhận định rằng nếu IAEA không thể tiếp cận các cơ sở này, việc xác minh hoạt động hạt nhân của Iran sẽ gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ leo thang xung đột.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao phản ứng của #IAEA và các cường quốc như #Mỹ. Một số nhà phân tích cho rằng Iran có thể đang tìm cách gây sức ép để đạt được lợi thế trong các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, việc từ chối thanh tra có thể khiến Iran phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt mới từ Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Sự kiện này một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề #hạt nhân trong quan hệ quốc tế, đồng thời đặt ra câu hỏi về tương lai của thỏa thuận hạt nhân Iran. Liệu các bên có thể tìm được tiếng nói chung hay không, hay tình hình sẽ tiếp tục căng thẳng? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào những diễn biến trong thời gian tới.
