Trong bối cảnh #chuyen-doi-so và #tri-tue-nhan-tao đang làm thay đổi sâu sắc mọi mặt đời sống, công tác dư luận xã hội không thể đứng ngoài cuộc. Hội thảo khoa học “Công tác dư luận xã hội trong triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng” do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức ngày 26/6, đã khẳng định vai trò chiến lược của dư luận xã hội trong việc tham mưu cho Đảng và Nhà nước. Đây không chỉ là diễn đàn học thuật mà còn là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động kiến tạo
Phát biểu tại Hội thảo, PGS,TS #le-hai-binh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, việc nắm bắt, nghiên cứu dư luận xã hội là công việc rất cần thiết nhằm sát thực tâm tư, tình cảm, ý chí, nguyện vọng của Nhân dân đối với các chủ trương, quyết sách chiến lược của Đảng. Đồng thời giúp các cơ quan lãnh đạo có thêm thông tin tham chiếu để hoàn thiện và đánh giá kết quả thực hiện các chủ trương, chính sách. Trong bối cảnh hiện nay, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, quán triệt, mà phải gắn kết chặt chẽ với nắm bắt, phân tích và định hướng dư luận xã hội.
Theo ông Lê Hải Bình, không gian mạng đã trở thành mặt trận phức tạp, nơi các thế lực thù địch, phản động ráo riết tiến hành các hoạt động tuyên truyền xuyên tạc, chống phá. Trước tình hình đó, công tác dư luận xã hội không thể chỉ dừng ở việc ứng phó với các luồng thông tin xấu độc trên không gian mạng, mà phải chuyển mạnh sang tư duy chủ động kiến tạo, dự báo và định hướng dư luận xã hội. Điều này đòi hỏi một cuộc cách mạng trong tư duy và phương thức hoạt động của toàn bộ hệ thống chính trị.
Ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong lắng nghe xã hội
Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận, làm rõ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác dư luận xã hội trong kỷ nguyên mới, nhất là yêu cầu đề xuất các giải pháp mang tính đột phá nhằm phát huy vai trò của công tác dư luận xã hội trong triển khai, thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Trong bối cảnh truyền thông số và cạnh tranh thông tin diễn ra ngày càng gay gắt, nhiều ý kiến đề xuất cần đẩy mạnh ứng dụng #chuyen-doi-so, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong xây dựng “Hệ thống lắng nghe xã hội số”; số hóa quy trình điều tra, thăm dò dư luận xã hội; thiết lập quy trình xử lý khủng hoảng dư luận gắn với cơ chế phối hợp giữa cơ quan Tuyên giáo và Dân vận, cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng an ninh mạng.
Đồng thời, cần “mềm hóa, trẻ hóa” nội dung truyền thông, mở rộng lực lượng tham gia lan tỏa thông tin chính thống, góp phần tạo đồng thuận xã hội và nâng cao hiệu quả triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Các chuyên gia nhấn mạnh, việc xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu dư luận xã hội liên thông, hiện đại là yêu cầu cấp bách, giúp các cơ quan chức năng có cái nhìn toàn diện và kịp thời về tâm trạng xã hội.
Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dư luận xã hội liên thông, hiện đại
Đánh giá cao ý kiến của các đại biểu, phát biểu kết luận Hội thảo, ông Phạm Tất Thắng - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và truyền thông số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức hình thành, lan tỏa và tác động của dư luận xã hội. Trong bối cảnh thông tin đa chiều, tốc độ lan truyền nhanh trên không gian mạng tác động trực tiếp đến tư tưởng, tâm trạng xã hội và niềm tin của Nhân dân, công tác dư luận xã hội không thể chỉ dừng lại ở việc nắm bắt, phản ánh, mà phải trở thành công cụ quan trọng trong phân tích, dự báo, cảnh báo sớm và tham mưu chiến lược cho Đảng, Nhà nước.
Trên cơ sở kết quả Hội thảo, ông Phạm Tất Thắng đề nghị trong thời gian tới cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức tiến hành công tác dư luận xã hội, chuyển từ “nắm bắt” sang “phân tích dữ liệu”, từ “phản ánh hiện tượng” sang “dự báo xu hướng” và “cảnh báo sớm”. Công tác dư luận xã hội cần thực hiện tốt phương châm “chủ động, sắc bén, thuyết phục, hiệu quả”; các báo cáo dư luận xã hội phải phân tích trúng vấn đề, dự báo được những tình huống có thể phát sinh và đề xuất giải pháp khả thi.
Cùng với đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình từ thu thập, xử lý đến phân tích, tổng hợp và tham mưu; từng bước xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dư luận xã hội liên thông, hiện đại; nghiên cứu hình thành các bộ chỉ số đánh giá tâm trạng xã hội, niềm tin xã hội và hiệu quả truyền thông chính sách, phục vụ tốt hơn công tác lãnh đạo, chỉ đạo. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, nhân lực mà còn nâng cao độ chính xác và khả năng dự báo.
Đào tạo đội ngũ cán bộ dư luận xã hội thời kỳ mới
Trước yêu cầu ngày càng cao của công tác dư luận xã hội, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác dư luận xã hội có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy khoa học, năng lực phân tích, dự báo và kỹ năng công nghệ phù hợp với yêu cầu mới. Đồng thời, cần củng cố, mở rộng mạng lưới cộng tác viên dư luận xã hội theo hướng rộng khắp, đa dạng, có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, người có uy tín và các lực lượng có khả năng lan tỏa tích cực trong xã hội.
Hội thảo khép lại với thông điệp mạnh mẽ: công tác dư luận xã hội không còn là công việc thụ động, mà phải trở thành một công cụ tham mưu chiến lược, sắc bén và hiệu quả. Trong kỷ nguyên số, việc lắng nghe, thấu hiểu và định hướng dư luận là chìa khóa để xây dựng niềm tin, tạo đồng thuận và đưa đất nước phát triển bền vững. Các giải pháp được đề xuất tại Hội thảo sẽ là nền tảng quan trọng để Đảng và Nhà nước tiếp tục hoàn thiện chính sách, đáp ứng kỳ vọng của Nhân dân.
